Plus Dansrecensie

Dynamische dansvoorstelling over de spanning tussen idealisme en dreiging

Choreografenduo Johan Greben en Uri Ivgi reisden jaren de wereld over om hun werk te creëren. Ze besloten zich meer te richten op Nederland en komen met De voorlopers, over idealisten, pioniers en bouwers.

Beeld Lelyj Ivgi

Begin oktober. Ivgi & Greben tonen een deel van De voorlopers, tijdens de Nederlandse Dansdagen in Maastricht. De preview opent met een lyrisch duet: man en vrouw, tegen de achtergrond van als rotsblokken gestapelde balen van hagelwitte kunststof.

De idylle wordt verstoord door een groepje van drie, dat het duo in het nauw drijft. Er volgt een reeks strubbelingen, waarbij de dansers driftig slepen met de plastic zakken. Muren worden ­gebouwd en afgebroken en een doolhof wordt opgetrokken. We zien de dynamiek tussen de twee groepen ver­schuiven tussen strijd en ­samenwerking, af­wijzing en acceptatie, oorlog en ­vrede.

Een week later – met nog twee weken te gaan tot de wereldpremière – kijken de choreografen in hun op een steenworp van het IJ gelegen appartement met gemengde gevoelens terug op hun preview. “Het podium was erg krap,” zegt Johan Greben, “en eigenlijk is het gekkenwerk om een stuk aan publiek te tonen terwijl de muziek nog niet af is en je nog volop met elementen van de voorstelling aan het puzzelen bent.” Uri Ivgi beaamt dat, maar benadrukt de positieve kanten. “We hebben nu gezien wat de puzzel is, waar de overgangen zitten, wat we nog moeten uitzoeken.”

Enthousiast is hij vooral over wat er nog niet te zien was in Maastricht. “In het begin is alles schoon, wit en helder. Maar die zakken zijn gevuld met flesjes en daarin zit een zwarte substantie die later vrijkomt. Daarmee brengen we iets duisters de voorstelling binnen.” Greben vult aan: “Het is net een soort olievlek, of plasticsoep, er gaat een dreiging van uit, als een milieuramp.”

Juist die dreiging geeft een mooi contrast met het idealisme waar de voorstelling over wil gaan. “We stelden ons voor hoe het zou zijn als mensen op een nieuwe planeet komen. Hoe overleven ze, hoe bouwen ze een samenleving op? Kan de mensheid een nieuw begin maken? Dat soort vragen.”

Uit de koffer leven

Je zou kunnen zeggen dat De voorlopers verder gaat waar de eerste Nederlandse productie van Ivgi & Greben ophield. In We Are In Trouble (2018) voerden de makers een groep mensen op zonder thuishaven, steeds onderweg, op zoek naar een eigen plek.

Aanvankelijk putten de makers uit eigen ervaring: “We werken al sinds 2002 samen en hebben gewerkt voor gezelschappen in Polen, Zweden, Spanje, Korea en andere landen. Vaak zaten we op de avond na de première alweer in het vliegtuig naar Nederland. Dat gevoel van uit de koffer leven en nergens wortelen, hield ons in eerdere stukken al bezig. Tijdens het maken van We Are In Trouble brak in Europa net de vluchtelingencrisis los en dat sijpelde door in de voorstelling.”

Met een optimisme dat je niet zo vaak in Nederlandse dansvoorstellingen ziet sloot We Are In Trouble af met een lied waarin vluchtelingen welkom werden geheten. Terwijl Greben de voorstelling vooral zag als een reflectie op hedendaagse problemen rond migratie kreeg Ivgi een andere spiegel voorgehouden. “Ik kom uit Israël. Mijn bewegingstaal is gevormd bij de Kibbutz Contemporary Dance Company, erg fysiek en met veel energie. Israëlische kijkers herkennen dat en bij hen riep We Are In Trouble reacties op als: ‘wat een holocaust!’ Vanuit mijn culturele achtergrond zie je een andere voorstelling.”

Bewegingstaal

Verschillen in achtergrond werken door in de samenwerking. Johan Greben danste van 1985 tot 1995 bij Het Nationale Ballet. “Dat was toen lang niet zo’n klassiek gezelschap als nu.” Hij timmerde al flink aan de weg als choreograaf toen Ivgi hem vroeg samen te werken in een productie van Carmen, in Hongarije. “Dat was aanpassen, omdat we allebei al onze bewegingstaal hadden ontwikkeld.”

De samenwerking beviel echter goed en ook privé werd het duo een koppel. “Maar we zijn het altijd over alles oneens,” stelt Ivgi. Greben nuanceert: “We hebben wrijvingen, maar nooit ruzie. Het is in deze samenwerking net als het samen inrichten van een huis. Je denkt dat je het oneens bent maar dan ontstaat er toch organisch iets wat van ons allebei is.”

Ivgi & Greben: De voorlopers, Internationaal Theater Amsterdam, 24/10. Daarna tournee.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden