Plus Achtergrond

‘Dwangmatig gewoontedier’ Woody Allen: altijd jazz op maandag

Ondanks de turbulentie rond zijn privéleven treedt Woody Allen elke maandagavond op met zijn New Orleans Jazzband in New York. Maandag komt het gezelschap naar Carré.

Woody Allen en de New Orleans Jazz Band speelden vorige week in Bilbao. Beeld Miguel Tona

Zijn bandleden zitten al een halfuurtje op het podium in een volgepakt Café Carlyle, een voormalige cabaretzaal nabij Central Park. De heren op leeftijd keuvelen onderling, maken grappen en wachten geduldig op het nog ontbrekende lid.

Van de ster van de avond is geen spoor te bekennen, totdat opeens naast de bar een deur opengaat en een iel ogend mannetje bijna onopgemerkt met een muziekkoffertje onder zijn arm de volgepakte zaal betreedt. Het is onmiskenbaar Woody Allen (83), die niet ver hoefde te lopen. Café Carlyle ligt op loopafstand van zijn appartement in Manhattan.

De bekroonde regisseur installeert zich aan een tafel, schroeft zijn klarinet in elkaar en trekt zijn grijze kabeltrui uit. Zonder op een aankondiging te wachten, betreedt Allen het podium, knikt hij vriendelijk naar zijn bandleden en het eerste nummer wordt ingezet. Bijna alle aanwezigen halen hun smartphone uit de tas en leggen het moment vast. De sfeer is ontspannen, gemoedelijk en een beetje jolig. Alle 88 stoelen zijn bezet, zelfs aan de bar staan de bewonderaars van Allen schouder aan schouder.

Manhattan

Manager John Doumanian, al jarenlang een vriend van de filmmaker, kijkt goedkeurend toe. De voormalige muziekimpresario (89), die onder meer met de Britse zanger Peter Frampton samenwerkte, bracht Allen in de jaren zestig in contact met de leider van de band, Eddy Davis, die banjo speelt. “Woody speelde tijdens een concert in Chicago een paar nummers mee. Dat vond hij genoeg. Hij loopt niet te koop met zijn muzikale kwaliteiten; daar is hij heel bescheiden over. Maar toen de band een nieuwe klarinettist zocht, bracht ik hen weer met elkaar in contact.”

Ruim veertig jaar is de band bij elkaar. Als Allen geen andere verplichtingen heeft die verband houden met zijn enigszins in het slop geraakte filmcarrière speelt het zevental in Café Carlyle, waar elk optreden wekelijks is uitverkocht. De gasten kunnen voor 180 dollar een tafel boeken en zijn verplicht per persoon minstens 75 dollar aan eten en drank te besteden. Dat bedrag is, gezien de prijzen voor de cocktails (35 dollar en meer), snel bereikt.

Dat Allen altijd op maandagavond wil optreden heeft volgens Doumanian te maken met zijn karakter. “Woody is een dwangmatig gewoontedier. Hij leeft volgens een strak regime. Hij schrijft aan het begin van de dag tot in de middag, doet zijn oefeningen op zijn loopband en oefent op zijn klarinet. Ooit koos hij de maandagavond voor zijn optreden met de band. Daar houdt hij zich aan.”

Oscargala

Zelfs een Oscaruitreiking kan hem niet vermurwen; Allen was talloze keren genomineerd en was als winnaar vier keer de grote afwezige. Hij blijft liever muziek maken in zijn woonplaats. Slechts één keer maakte Allen een uitzondering en verscheen hij, in 2012, bij het Oscargala. Hij was dat jaar niet genomineerd, maar wilde Hollywood bedanken voor de steun aan New York na de aanslagen van 11 september 2001.

Op het podium in Café Carlyle maakt de broos ogende Allen soms een afwezige indruk. Als hij niet zelf meespeelt of een solo geeft, lijkt hij te knikkebollen. Hij wekt de indruk elk moment in slaap te gaan vallen. “Het is schijn die bedriegt,” zegt Doumanian, die zestien keer een rolletje speelde in een film van Allen (‘meestal als barkeeper’). “Het is de manier waarop Woody zich concentreert. Hij neemt de muziek helemaal in zich op.”

Het repertoire van de New Orleans Jazz Band bestaat uit jolige versies van jazz- en bluesklassiekers, van componisten als George Lewis, Johnny Dodds en Louis Armstrong. Wat de muzikanten spelen, is elke avond een verrassing. “In de loop der jaren hebben zij tweeduizend nummers ingestudeerd. Geen enkel optreden is hetzelfde. De nummers worden spontaan ingezet en er wordt veel geïmproviseerd,” vertelt Doumanian.

Reputatieschade

Allen gaat met zijn band af en toe op tournee, zoals deze zomer, waarbij onder meer Amsterdam en Brussel worden aangedaan. Van de vorige Europese concertreeks is een bekroonde documentaire gemaakt, Wild Man Blues (1997), waarin de relatie van Allen en zijn pleegdochter en huidige vrouw Soon-Yi Previn ook ter sprake kwam. De suggestie in deze film van zijn wederhelft om wat meer te bewegen op het podium, heeft hij deze avond in de wind geslagen. Geen enkele keer richt de regisseur zich tot het publiek. Hij doet zijn kunstje, perst de solo’s er met zichtbare moeite uit en vindt het allemaal wel best.

De laatste jaren zit het Allen niet mee. Meerdere keren is hij onder vuur komen te liggen wegens aantijgingen over seksueel misbruik die nooit bewezen zijn. Desondanks heeft de filmmaker wel enorme reputatieschade opgelopen. De release van A Rainy Day in New York werd keer op keer uitgesteld (de Nederlandse uitbreng staat nu gepland op 28 augustus); voor zijn volgende filmproject moet hij weer uitwijken naar Europa, hoogstwaarschijnlijk Spanje.

Het publiek in Café Carlyle heeft maling aan de controverse rond zijn persoon. Na afloop wordt Allen onthaald op een gul applaus. Gelaten laat hij het over zich heenkomen. Hij vertrekt via de zijingang. In de hal staat hij de verslaggever en enkele fans even te woord. “Ik verheug me op ons concert in Amsterdam. Ik weet dat Carré een historische locatie is,” prevelt de vermoeid ogende Allen. Zijn vriend Doumanian trekt hem weg. “Woody moet naar huis. Hij wil een honkbalwedstrijd bekijken.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden