PlusAchtergrond

Drag Race Holland: ‘Die kont, dat wil toch elke vrouw’

Envy Peru.Beeld RTL4

Met Drag Race Holland heeft de Nederlandse dragscene een eigen talentenjacht, te zien op Videoland. De Amerikaanse RuPaul’s Drag Race is het grote voorbeeld voor de makers en de deelnemers. 

Categorie is: diamant. Met Sissy That Walk van RuPaul op de achtergrond komt de aankondiging uit de mond van stylist én dragartiest van het eerste uur Fred van Leer, met Rotterdamse tongval. Met een pruik vol reflecterende glitters en in een weinig verhullende jas van witte veren stapt dragartiest Envy Peru (31) – echte naam: Boris Escobar – het podium op. “Die kont, dat wil toch elke vrouw,” roept jurylid Nikkie Plessen uit. “Elke man trouwens ook,” zegt Van Leer.

Dit is Drag Race Holland, sinds september op Videoland als Nederlandse versie van de Amerikaanse talentenjacht RuPaul’s Drag Race. In de VS staat de strijd onder leiding van RuPaul, een grondlegger en voorvechter van dragcultuur.

Tekst gaat door onder de foto’s

Sederginne.Beeld RTL4

De race is een fenomeen: Joost Gimbel (34, Hoax Lebeau, geen deelnemer) keek in zijn beginjaren naar RuPaul’s Drag Race via illegale websites. “Het is een combinatie van programma’s die ik leuk vind: America’s Next Top Model en Project Runway.” Zijn grootste inspiratiebron is Raja, de winnaar van een van de Amerikaanse reeksen. “Ik kende de travestieten met hoog haar, veel pailletten en veel veren, maar zij bracht er zo’n unieke kijk vanuit mode op.”

Radicale kunstvorm

De radicale kunstvorm drag heeft een rijke geschiedenis. Die begon met mannen die vrouwelijke kenmerken uitvergrootten en dameskleding droegen, zegt universitair docent genderstudies Diederick van den Ende (28). “In de 14de eeuw wordt al over drag gesproken, en sinds de 19de eeuw vind je het in het theater. Het ging dan om mannen in lange jurken die over de grond sleepten: vandaar de naam ‘drag’. Vanaf de jaren twintig van de vorige eeuw is drag in het domein van lhbtq’s terechtgekomen.”

Veel elementen uit de dragcultuur van nu zijn erfenissen van latino- en zwarte gemeenschappen uit de jaren tachtig in de Verenigde Staten. Daaronder voguen, een gedisciplineerde dansstijl rond modellenposes als op de cover van Vogue. Zulke elementen zijn zichtbaar in Drag Race Holland.

Dragartiest Jordi Ariza Gallego (31, geen deelnemer in de show) valt Van den Ende bij: tegenwoordig gaat drag veel verder dan transformeren tot een vrouwelijk personage. “Ik onderzoek mijn persoonlijkheid op het podium, ik vergroot één van mijn karaktertrekjes uit in de types die ik als dragartiest ben. Dat heeft me altijd al verruiming en verbreding gegeven.”

Madame Madness.Beeld RTL4

Gimbel is positief over de komst van de talentenjacht naar Nederland. “Drag krijgt nu een veel groter platform en raakt bij veel meer mensen bekend. Volgens mij gaat het alleen maar goede dingen doen.” Niet dat drag gewoon zal worden, denkt hij. “Drag is per definitie niet mainstream: het gaat om spelen met gendernormen en -conventies. Als dat mainstream wordt, zou gender er niet meer toe doen in onze maatschappij, en dat zie ik niet snel gebeuren.”

Een poncho en een lama

Escobar ging voor de eerste keer in drag in 2013. “Dat was eigenlijk een halloweenlookje,” zegt hij. “Ik heb dat drie jaar lang mondjesmaat gedaan, want ik vond het heel eng om drag te doen. Ik kom uit Zuid-Amerika, waar best een machocultuur heerst, dus ik was bang voor de reacties van mensen om me heen.” Het hielp niet dat op zijn acteursopleiding vrouwelijkheid werd ontmoedigd als bezwaarlijk voor het vervullen van rollen als heteroman.

Toen Escobar aan zijn moeder vertelde dat hij drag deed, had zij het er eerst moeilijk mee. “Ze begon te twijfelen: had ik het wel goed gedaan in de opvoeding?” Maar sinds hij haar meenam naar een van zijn optredens, is ze zijn grootste fan.

Zijn afkomst heeft een rol in zijn drag en daar komt ook zijn artiestennaam vandaan. “Het woord ‘envy’ betekent dat je iemand benijdt, en ik wil met mijn drag laten zien dat iemand uit Peru veel meer is dan een panfluit, een poncho en een lama.”

Drag Race Holland: Janey Jacké.Beeld RTL4
Roem.Beeld RTL4

Lady Gaga

In Drag Race Holland strijden tien dragartiesten om de titel ‘beste dragartiest van Nederland’. De rechten voor de show zijn al een paar jaar geleden verworven. “De geruchten over wie er mee zouden doen, gingen al langer rond,” zegt deelnemer Brian van der Heijden (26), beter bekend als ChelseaBoy. “Ze hebben een hele hoop mensen benaderd, en toen ik een e-mail van de productie kreeg, dacht ik: wauw, dit is een grote kans. En ik kan je heel eerlijk zeggen dat ik nog getwijfeld heb: pas ik wel in deze show, met mijn type drag?”

Van der Heijden staat namelijk bekend om zijn experimentele vorm. “Ik onderzoek met drag de vraagstukken in mijn leven,” zegt Van der Heijden. “Die bestaan veelal uit polariteiten. Wat betekent mannelijkheid? En vrouwelijkheid? Wat betekent het om introvert te zijn, of extravert? Om je groot op te stellen, of klein?”

Zijn eerste inspiratie op zijn zeventiende vormde Lady Gaga. “Ik was zo door haar geïntrigeerd, met haar extravagante looks: als zij het kan, kan ik het ook.” In het Amsterdamse nachtleven heeft hij zijn drag vervolgens ontdekt.

Quarantaine

“Sowieso heeft de Nederlandse show een heel eigen karakter,” zegt Van der Heijden. “In de Verenigde Staten komen de deelnemers uit alle 52 staten, hier in Nederland komen we toch veelal uit dezelfde scene.” Er is een centrale rol voor Amsterdam: niet iedereen woont er, maar velen komen er met regelmaat vanwege de feesten en Pride.

Om het nog intenser te maken: de opnames zijn geschoten tijdens de coronacrisis én in de eerste hittegolf van de zomer. “Je moet je voorstellen dat je in zo’n studio met tien queens terechtkomt, met allemaal ’n mening en een grote bek, en met z’n allen in quarantaine zit. Ik dacht: oh meid, dat kan ik niet aan,” zegt Escobar met een grap.

Patty Pam-Pam.Beeld RTL4
Ma'Ma Queen.Beeld RTL4

Struisvogelboa en kristallenjurk

Van der Heijden heeft in Drag Race Holland ook al zijn grenzen verkend. “Elk stukje van mezelf is onder de loep geweest. Al mijn onzekerheden, al mijn angsten, niets ontkomt aan blootlegging in deze show. Ik moest bij een van de opdrachten opeens improviseren én de leiding nemen in de groep. Ik wist nooit dat ik dat kon.”

Dat geldt ook voor Escobar: het trotst is hij tot nu toe op de eerder beschreven scène, waarin hij met kristallen jurk en struisvogelboa de opdracht van de week won. “Ik ben vroeger best dik geweest en ermee gepest. Dat heb ik intussen verwerkt. Toch heb ik op dat moment, toen ik zoveel van mijn lichaam liet zien in die aflevering, iets overwonnen.”

Dragartiest Ariza Gallego denkt dat de uitzendingen van Drag Race Holland, midden in de coronacrisis, louterend kunnen zijn voor het publiek. “Ik kwam zelf een groot gedeelte van de troost en verrijking ’s nachts tegen, op het podium, en in de zalen. Die zijn nu allemaal dicht. Drag Race Holland kan dan een krachtig, virtueel thuis vormen.”

Drag Race Holland, Videoland, acht afleveringen.

Megan Schoonbrood.Beeld RTL4
Miss Abby OMG.Beeld RTL4
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden