PlusBoekrecensie

Donal Ryan vlecht knap drie levens samen

 In het Ierse dorp Lamp woont een boze twintiger bij zijn zwijgzame moeder en grofgebekte opa.  Beeld Shutterstock
In het Ierse dorp Lamp woont een boze twintiger bij zijn zwijgzame moeder en grofgebekte opa.Beeld Shutterstock

‘Als een boom honger heeft,” zegt Farouk, de eerste verteller in Over een vlakke, kalme zee van de Ier Donal Ryan (1976) in de openingsalinea, “sturen zijn buren hem voedsel. Niemand weet precies hoe dat kan, maar het gebeurt. Voedingsstoffen reizen door de tunnel die de schimmels hebben geboord vanaf de wortels van een gezonde boom naar zijn hongerende buurman, ook als die van een andere soort is.”

Een fraai symbool, blijkt, voor de verborgen verbanden tussen de verhalen van drie totaal verschillende mannen die Ryan in deze triptiek verenigt.

Farouk is een arts in het door oorlog geteisterde Syrië die met zijn vrouw en dochter het land besluit te ontvluchten, wanneer IS-achtige krachten in zijn stad de macht grijpen. (IJzingwekkend zinnetje: ‘De gekruisigde jongen gaf de doorslag.’) En die met zijn gezin eerst in handen van louche mensensmokkelaars en vervolgens, alleen en wanhopig, in een mediterraan vluchtelingenkamp terechtkomt.

Na die rauw elegische opening vallen we midden in het Ierse dorps­leven van Lamp. Een bozige twintiger die bij zijn zwijgzame moeder en zijn grofgebekte flapuit van een opa woont, herstellende is van zijn eerste gebroken hart (zijn schoolvriendinnetje Chloe maakte het uit en ging het stedelijke studentenleven tegemoet) en ondertussen, als een soort veredelde taxichauffeur in de zorg, rondrijdt in een gloednieuw Mercedesbusje ‘tjokvol bejaarden’.

Resultaat is een afdeling vol met het soort in levendige dialogen vervatte plattelandsverhalen waarom Ryan sinds zijn debuut The Spinning Heart (2012) in eigen land bekendstaat. (Inclusief Ierse spreektaal, die zelfs in de beste vertaling net wat minder sappig klinkt.)

En tot slot is er de biecht van John, een voormalige accountant en lobbyist van het op z’n zachtst gezegd minder scrupuleuze type. Een biecht waarin hij vertelt over de obsessieve liefde voor een jongere vrouw en toewerkt naar een welbeschouwd onvergeeflijke zonde. Maar die, door het verhaal over het effect dat het plotselinge overlijden van zijn aanbeden oudere broer Edward in zijn jeugd op hem had, tóch mededogen werkt.

Knap: in de finale komen deze uiteenlopende geschiedenissen op een misschien wat gewrocht maar evengoed bijzonder bevredigende manier samen. Met als moraal dat die bomen uit het begin dé regel kennen, ‘de enige echte regel waar je je aan moet houden’: aardig zijn.

Fictie Donal Ryan, Over een vlakke, kalme zee, vertaald door Arjaan en Thijs van Nimwegen, de Arbeiderspers €20,99, 215  blz. Beeld
Fictie Donal Ryan, Over een vlakke, kalme zee, vertaald door Arjaan en Thijs van Nimwegen, de Arbeiderspers €20,99, 215 blz.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden