Televisie

Documentairemaker zoekt naar de waarheid achter de vuurwerkramp

2Doc: De Waarheid.
 Beeld Submarine / BNNVARA
2Doc: De Waarheid.Beeld Submarine / BNNVARA

Ruim twintig jaar geleden werd een complete woonwijk in Enschede weggevaagd na een brand in een vuurwerkopslag. In de documentaire De Waarheid gaat filmmaker Pieter Fleury op zoek naar hoe het kon gebeuren.

Het is een toevallige samenloop van omstandigheden dat uitgerekend in de week dat oud-burgemeester van Enschede Jan Mans overlijdt, er een documentaire op televisie wordt uitgezonden over de gebeurtenis die zijn leven heeft getekend: de vuurwerkramp op 13 mei 2000.

Dat in het openbaar bestuur toeval niet telt, wordt duidelijk in De Waarheid, waarin hoofdrolspelers van toen nog eenmaal terugblikken op de brand bij S.E. Fireworks.

Bokkige eigenaar

De beelden van de compleet weg­gevaagde woonwijk zijn nog altijd onvoorstelbaar. Van sommige huizen is helemaal niets meer over, van andere staat alleen nog de gevel overeind. Maar filmmaker Pieter Fleury vertelt in De Waarheid niet opnieuw het verhaal van het verlies en het ­verdriet van de bewoners, maar spreekt met de mensen die verantwoordelijk waren voor de explosie. Zoals Rudi Bakker, de wat bokkige eigenaar van het vuurwerkbedrijf, toenmalig minister van Binnenlandse Zaken Klaas de Vries en meerdere ambtenaren van de gemeente Enschede die zich bezighielden met de vergunningen.

De toon van de film is ingetogen, de beelden zwart-wit. Aan het woord zijn louter mannen, die het ambtelijk en bestuurlijk jargon goed beheersen. Hun emoties worden pas duidelijk als ze terugdenken aan wat die dramatische dag van meer dan twintig jaar geleden met hen persoonlijk deed. “Ik heb mijn werk gedaan zoals het hoorde,” zegt milieuambtenaar Nico ten Bosch. Het volgende moment, als hij vertelt dat de dood van 23 mensen ook hem aangerekend werd, breekt zijn stem.

Niets te verwijten

Nadat het onderzoeksrapport na de ramp was uitgekomen, werden meerdere ambtenaren ontslagen, maar burgemeester Mans bleef zitten. Hem viel persoonlijk niets te verwijten, oordeelde hij zelf en ook de gemeenteraad.

Dat gold niet voor S.E. Fireworksbaas Bakker, die in hoger beroep zou worden veroordeeld tot een jaar ­celstraf, iets waar hij zich tot op de dag van vandaag tegen verzet. Hij woont nog steeds in Enschede, op vijfhonderd meter afstand van waar de vuurwerkopslag stond.

Dagelijks wordt hij op straat nog nageroepen: moordenaar! Waarom verhuist hij niet, wil Fleury weten. “Al ga ik tweeduizend kilometer ­verderop wonen, dan heb ik nog ­hetzelfde probleem,“ zegt de geëmotioneerde Bakker. “Kijk maar eens in de spiegel.“

2Doc: De Waarheid (BNNVara), vrijdagavond om 22.15 uur op NPO 2.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden