PlusAchtergond

Documentaire over Formule 1 die eerst wel en daarna toch niet naar Zandvoort kwam

Van euforie naar ontgoocheling. Wytzia Soetenhorst maakte een documentaire over de Formule 1 die eerst wel en daarna toch niet naar Zandvoort kwam.

Beeld uit de documentaire: hier hadden de F1-racers over het asfalt moeten snellen.Beeld BNNVARA

Het plan was om de documentaire te laten eindigen met het geluid van brullende motoren. Het werd de stilte van het duin, alleen doorbroken door een zingende nachtegaal.

Alles werd anders in 2020, niet alleen voor Zandvoort en de liefhebbers van de autoracerij, maar ook voor documentairemaakster Wytzia Soetenhorst, die in het voorjaar druk doende was met het vastleggen van de voorbereidingen in het kleine dorp op de komst van het grootste sportevenement ter wereld.

En toen kwam corona, en werd langzaam maar zeker duidelijk dat de Grand Prix van 3 mei geen doorgang zou kunnen vinden. “Ik ben wel even van slag geweest,” vertelt Soetenhorst. “Ik was bang dat ik mijn verhaal kwijt was. Ik heb zelfs in een ontkenningsfase gezeten, net als veel mensen in Zandvoort die ik sprak. Vrienden zeiden meteen na de afkondiging van de lockdown in maart: natúúrlijk gaat het niet door. Ze hadden gelijk, maar ik kon het nog niet geloven.”

In overleg met haar producent besloot Soetenhorst niet nog een jaar te wachten, maar de ontgoocheling een plek te geven in haar film. In plaats van een documentaire over de komst van de Formule 1, is het een film geworden over de Formule 1 die niet kwam. Soetenhorst: “Mijn collega Boudewijn Koole heeft me wel eens op het hart gedrukt: als je vooraf wilt weten hoe je film afloopt, moet je fictie maken. Ik dacht aan een climax met de race, de drukte en de chaos. Dat liep anders.”

Euforische stemming

De Zandvoort Formule, maandag op televisie, schildert een fraai portret van de manier waarop de kleine kustplaats zich in euforische stemming voorbereidt op wat komen gaat. In de straten hangen de zwart-wit geblokte startvlaggen, ondernemers verheugen zich op de klandizie van honderdduizenden liefhebbers van de autosport.

Tegengeluiden worden in het dorp niet op prijs gesteld. Het verzet komt uit de buur­gemeenten onder aanvoering van de stichting Rust aan de kust.

Op pad met de boswachter.Beeld BNNVARA

Het enthousiasme over de terugkeer van de Formule 1 legt zware druk op de lokale politiek. De camera volgt GroenLinksraadslid Karim el Gebaly die instemt met de komst van het geldverslindende en benzineslurpende circus in ruil voor de toezegging dat tijdens het evenement geen plastic bekers worden gebruikt. Tijdens een receptie op het circuit stelt El Gebaly nog voor de zwarte blokken op de startvlaggen te vervangen door groene, maar dat haalt het niet.

De gevolgen van het evenement voor de flora en fauna zijn ook een punt van zorg in het natuurgebied Zuid-Kennemerland, de buurman van het circuit. Met de boswachters van het nationaal park neemt Soetenhorst een kijkje bij de groep wisenten. Hoe zullen deze Europese bizons reageren op een invasie van autosportfans? Een boswachter weet te vertellen dat jongeren uit het dorp vroeger wel een tunnel onder het hek groeven, waar bezoekers zonder kaartje tegen betaling gebruik van konden maken.

Een gouden greep in de documentaire is de terugkerende nagelstudio, waar als in een alternatief koffiehuis de ontwikkelingen op en rond het circuit worden besproken. Soetenhorst: “Ik vind het zelf veel leuker om vrouwen over sport te horen praten dan mannen. Het wordt bij mannen al snel een wedstrijdje wie er het meeste verstand van heeft. En deze vrouwen wisten van de hoed en de rand. Toen we begonnen wist ik niet eens wat poleposition is. Dat hebben ze me allemaal uitgelegd.”

Lege boulevard

Als de euforie over het binnenhalen van de grote vis van de Formule 1 enigszins is weggeëbd, komt er ruimte voor twijfel en kritische geluiden. Op bewonersavonden moeten bestuurders en organisatoren nu ook antwoord geven op praktische vragen over de gevolgen van het evenement. Kunnen familieleden nog op bezoek komen als het dorp wordt afgesloten? Is er gedacht aan laadpalen voor de 40.000 elektrische fietsen waarmee een deel van het publiek vanaf treinstations naar het circuit moet komen?

Extinction Rebellion hield op 25 februari een ‘die-in’ bij de gemeenteraad tegen het plan om de raceteams vanuit Noordwijk over het strand te laten rijden.Beeld BNNVARA

Alle opwinding verdwijnt op slag op het moment dat corona ook naar Zandvoort komt. De ontnuchtering wordt door Soetenhorst gevangen door wrange beelden van een lege boulevard en een met linten afgezet terras in de winkelstraat. De hoofdrolspelers komen nogmaals aan het woord. De wethouder heeft nu vooral zorgen over de zwaar getroffen ondernemers, een styliste van de nagelstudio wordt ’s ochtends wakker met buikpijn. Alsof je vriend het heeft uitgemaakt, zegt ze.

Het enige lichtpuntje komt in deze periode uit de duinen, waar tijdens de lockdown in de groep wisenten twee kalfjes zijn geboren. En op de dag van de race proosten een paar bewoners vast op 2021, want dan komt de Formule 1 gewoon alsnog naar Zandvoort. Ook Soetenhorst wil daarbij zijn, met een draaiende camera. “Dolgraag, al blijft het spannend of het allemaal gaat lukken met corona. Het zal natuurlijk ook een andere film zijn, maar het onderwerp ligt er nog steeds.”

De Zandvoort Formule, 12 oktober NPO 2, 20.25 uur

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden