PlusAchtergrond

Docu over Showgirls: ‘Het was zo opwindend, op zo’n unieke manier slecht’

April Kidwell als Nomi Malone in Showgirls! The Musical! Maker Jeffrey McHale noemt haar het hart van zijn documentaire.

De wereld maakte 25 jaar geleden kennis met Nomi Malone. In Showgirls lift ze naar Las Vegas, waar ze het wil maken als danseres, met of zonder kleren aan. In You Don’t Nomi onderzoekt Jeffrey McHale de aantrekkingskracht van de monumentale flop. ‘Een meesterwerk én een mislukking.’

Critici kwamen in 1995 woorden tekort om het vet aangezette acteren, de clichés in het scenario en de overvloed aan naakt de grond in te schrijven. Showgirls won zeven Razzies (de tegenhanger van de Oscars) en betekende het einde van de opmars van actrice Elizabeth Berkley. Maar sindsdien is de film van Paul Verhoeven uitgegroeid tot een culthit en werd zelfs voorzichtig gesuggereerd dat de film een verkeerd begrepen meesterwerk is.

In 2015 werd in Los Angeles een openluchtvertoning georganiseerd ter ere van de 20ste verjaardag van de film. Jeffrey McHale was erbij en zag hoe Berkley de film onder luid gejuich inleidde. Een fragment daarvan zit in You Don’t Nomi. “Ik heb nooit de zoetheid ervaren van een vertoning met een publiek dat de film omarmt,” zegt ze. “Dat ontroerde me,” zegt McHale. Die avond plantte het zaadje voor de documentaire die, zoals hij het beschrijft, een poging is ‘mijn fascinatie voor Showgirls beter te begrijpen.’

Geen lofbetuiging

Dat doet hij via de fascinatie van anderen. Want You Don’t Nomi is geen documentaire over Showgirls. Het is een documentaire over wat Showgirls is in de ogen van kijkers en dat loopt, op z’n zachtst gezegd, uiteen. Voor McHale was het belangrijk die uiteenlopende visies toe te laten. “Het moest geen 90 minuten lange lofbetuiging worden.” Maar over zijn eigen mening is hij, gevraagd naar de eerste keer dat hij Showgirls zag, duidelijk: “My mind was blown. Het was zo opwindend, op zo’n unieke manier slecht. Ik werd er volledig door opgeslokt. Sindsdien ben ik fan.”

“Wat Showgirls zo speciaal maakt, is de relatie die we ermee hebben. Die connectie is de reden dat we er nog steeds over praten.” Het zette hem ertoe aan geen mensen te interviewen die ­betrokken waren bij de productie. Verhoeven, Berkley, scenarist Joe Eszterhas; ze zijn er alleen op archiefbeeld. “Ik heb wel met de gedachte gespeeld, maar dan had ik twee verhalen moeten vertellen. Wat mij interesseerde is het gesprek over de film en hoe dat geëvolueerd is.”

Dus zocht McHale naar mensen die de laatste jaren ‘het gesprek rond Showgirls vormgeven.’ Dragperformer Peaches Christ, die geregeld shows organiseert rond de film, dichter Jeffery Conway, die met Showgirls: The Movie in Sestinas een poëziebundel aan de film wijdde. Het verraste McHale hoe persoonlijk de film voor sommige mensen is. Zoals voor April Kidwell, die hij ‘het hart van de documentaire’ noemt. Kidwell speelde Nomi in de liefdevolle parodie Showgirls! The Musical!. Het was een louterende ervaring die haar hielp een persoonlijk trauma te verwerken.

McHale, die voor dit regiedebuut als editor werkte, bouwde zijn film visueel volledig op uit bestaand beeldmateriaal. Nieuwsfragmenten en interviews, maar vooral filmfragmenten. Daarin legt hij constant verbanden met andere films, vooral eerder werk van Verhoeven, als Spetters en De vierde man. “Ik was niet bekend met die films, maar zodra ik ze keek, ontrafelde ik zoveel patronen, zoveel terugkerende thema’s en motieven. En alles leek terug te wijzen naar Showgirls. Alsof die film alles met elkaar verbindt.

Misogyn of feministisch?

Toch blijft Showgirls ook in You Don’t Nomi een enigma waar de één een onbedoelde komedie in ziet en de ander een bijtende satire. “We hebben nog niet uitgevogeld wat Showgirls betekent als film,” zegt een filmcriticus aan het begin van de documentaire, en dat vat het volgens McHale goed samen. “Kijk naar het voortdurende debat over de vraag of de film nou misogyn is of feministisch. Wat ik begreep tijdens het maken van deze documentaire was dat een filmproductie niet gestuurd hoeft te zijn door feministische principes om toch een film op te leveren waarin mensen die boodschap vinden.”

Hoewel de documentaire ingaat op de vraag of Showgirls een masterpiece is of een piece of trash, is dat niet de ultieme vraag volgens McHale. “Het opent wel een grotere discussie over wat we definiëren als een goede of slechte film, als een succes, een meesterwerk of mislukking. Want Showgirls is al die dingen. En dat is wat hem zo oneindig interessant maakt. De spectaculair mooie beelden en dan die vulgaire dialogen. Het is bizar, grappig en magisch op een manier zoals slechte films zelden zijn.”

McHale zegt overweldigd te zijn door de aandacht voor zijn documentaire. Het laat zien dat de fascinerende aantrekkingskracht van Showgirls nog lang niet is uitgewerkt. “Het gesprek erover is nog steeds gaande. Wat dat betreft is deze documentaire daar slechts een snapshot van. Over vijf of tien jaar kan iemand weer een totaal nieuwe film maken over wat Showgirls betekent. We zijn er nog niet klaar mee.”

Jeffrey McHale. De regisseur sprak met opzet niet met mensen die betrokken waren bij de productie van Showgirls.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden