PlusRecensie

Docu over Billie Eilish: een beklemmend en historisch document

Hoe is het om als onzekere 18-jarige wereldberoemd te zijn? In een openhartige documentaire legt Billie Eilish zichzelf op de divan. Het levert een beklemmend, liefdevol en vermoedelijk ook historisch document op.

Na een wilde rodeorit door het wonderbaarlijke leven van Billie Eilish komen we na ruim twee uur weer aan in haar meisjeskamer. Ze slaat haar dagboek open. Haar zilveren opplak­nagels bladeren naar de juiste pagina. En alsof ze de kijker in de loop van de film is gaan vertrouwen, mag die over haar schouder meelezen. Op het papier openbaren zich de gedachten van de 14- of 15-jarige versie van de jonge vrouw van nu.

‘Zo leeg. Zo zwak. Zo eenzaam,’ lezen we als een gedachtestroom die ongefilterd is op­geschreven. En: ‘Het doet pijn. Ook wanneer het geen pijn doet.’ Even verder: ‘Wat er ook gebeurt, ik zal altijd gebroken blijven.’ Op bijna luchtige toon vertelt ze daarna hoe ze op die leeftijd scheermesjes op haar kamer verborg en zichzelf verwondde als ze vond dat ze ‘het ­verdiende om te bloeden’.

Gilles de la Tourette

De gedachte dat deze getroebleerde ziel nog geen vier jaar later een van de grootste popsterren van de planeet is, is even bizar als beklemmend. De duisternis die ze in haar liedjes vangt, resoneert bij miljoenen jonge fans. Maar, vraag je je als kijker onwillekeurig af, is de transformatie niet te snel gegaan? Hoeveel van dat onzekere meisje van toen woont er nog in de popster die een mensenmassa op Coachella hypnotiseerde en in januari 2020 vijf Grammy’s won? En ook: hoe verstandig is het dat iemand die als tiener werd gediagnosticeerd met depressie, het syndroom van Gilles de la Tourette en waandenkbeelden, de muziekwereld met zijn moordende concurrentie en wegwerpmentaliteit intrekt?

Aan de andere kant is de film van regisseur R.J. Cutler, die eerder The September Issue over ­Anna Wintour van Vogue maakte, een gloedvolle ode aan een ontbolsterend talent. Bij Eilish niet alleen voor het schrijven en zingen van liedjes, maar ook voor het met vaste hand uitzetten van een koers op het verraderlijke parcours van het publieke imago.

Met een lengte van bijna 2,5 uur zou bijna elke muziekdocumentaire te lang zijn, maar naar The World’s a Little Blurry blijf je ademloos kijken. Dat ligt vooral aan de bijna ongelimiteerde toegang tot Eilish’ contrastrijke leven.

Eilish, in 2019 op 17-jarige leeftijd overdonderend gedebuteerd met het album When We All Fall Asleep, Where Do We Go?, is een popster van bijna buitenaards formaat en een ontzettend onzekere adolescent ineen. Tekenend voor de permanente contradictie waarin ze leeft, is de scène waarin haar moeder haar wekt met het nieuws van haar Grammynominaties. Als een hoopje puberchagrijn verwerkt Eilish het ­bericht onder de dekens. Ze blijkt te hebben geslapen in het bed van haar ouders, bang voor monsters in haar eigen slaapkamer.

Bakbeest

De documentaire, die voorlopig alleen op ­Apple TV te zien is, begint in 2018 als de loopbaan van Eilish al enige tijd op stoom is. Na het succes van haar eerste ep, verlangt de platenmaatschappij nu een heel album van de nieuwe aanwinst. Samen met haar vier jaar oudere broer Finneas boetseert ze op haar slaapkamer aan de liedjes.

Zo zijn we getuige van de geboorte van wat ­later de megahit Bad Guy zal worden. ‘Zouden deze tekstregels wat zijn?’ vraagt Eilish op de toon van een puber die alles per definitie belachelijk lijkt te vinden. Haar broer overtuigt haar dat haar vondst ‘absoluut geweldig’ is. Een rol die hij vaker vervult. Want zelftwijfel blijft ­Eilish’ grootste tegenstander. Ook haar ouders hebben bijna een dagtaak aan het bevestigen van hun dochters kwaliteiten.

Wonderkind

Het maakt nieuwsgierig naar de oorsprong van die familieverhoudingen. Wanneer werd het ­gezin zich bewust van het wonderkind dat er in hun midden opgroeide? Een korte korrelige ­opname toont een jonge Billie (8 of 9 jaar?) die vooraan op een podium staat. Vader Patrick ­begeleidt haar op keyboard, moeder op de ­gitaar. Broer Finneas zingt, een paar stapjes achter zijn zus, harmonieën.

Eilish’ ouders lijken niettemin gesneden uit hout van het nuchterste soort. Vader is het type dat zijn dochter uitvoerig instrueert als ze na het halen van haar rijbewijs voor het eerst de snelweg opgaat. “Denk eraan: veiligheid voor alles. Als je een afslag over het hoofd ziet, rijd dan gewoon rustig naar de volgende.” Moeder maakt zich vooral zorgen of er op het kleine erf wel plek is het glanzende bakbeest te parkeren.

Justin Bieber

Toch blijven er vragen over hun rol onbeantwoord. De twee reizen overal mee met hun dochter en lijken hun leven in het teken van haar carrière te hebben gesteld. “Ik denk niet dat iemand anders dan een ouder dit kan doen,” zegt moeder Maggie halverwege. Dat zal zeker. Maar welke afwegingen maakten de twee, ­beiden acteur, om hun eigen dromen onder­geschikt te maken aan die van hun dochter? En hoe denken ze over de destructieve kant van de entertainmentwereld die al zo veel van Eilish’ jonge voorgangers een deuk voor het leven ­bezorgde?

Gek genoeg lijkt voormalig probleemkind ­Justin Bieber de vinger het best op de schrijnende plek te leggen. Bieber heeft een speciale plaats in Eilish’ leven. Als twaalfjarige was ze zo’n obsessieve fan van hem (‘Ik was bang nooit een vriendje te kunnen hebben, omdat ik Justin altijd leuker zou vinden’) dat haar ouders therapie overwogen. Nu belt Bieber regelmatig op om te vertellen hoe trots hij op haar is. En zegt hij erbij: ‘Je bent nu een idool voor velen. Je draagt een zware last.’ Je hoop na het zien van The World’s a Little Blurry maar dat Eilish’ schouders die last kunnen blijven dragen.

Billie Eilish en haar vader Patrick O'Connell. De ouders van de jonge wereldster reizen overal met haar mee. 
 Beeld Apple TV+
Billie Eilish en haar vader Patrick O'Connell. De ouders van de jonge wereldster reizen overal met haar mee.Beeld Apple TV+
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden