Plus

Dobberend op het IJ over de asielprocedure leren

Op het ooit door vluchtelingen gebruikte bootje van rederij Lampedusa werd de voorstelling Salomonsoordeel gespeeld: over de IND die moet beslissen over vluchtelingen.

Lorianne van Gelder
Salomonsoordeel op schip van Rederij Lampedusa  Beeld Karl Giesriegl
Salomonsoordeel op schip van Rederij LampedusaBeeld Karl Giesriegl

Daar dobberen we dan, met zijn vijftienen. Midden op het IJ. We gaan zo traag, dat het echt niet anders omschreven kan worden dan dobberen.

Theatermaker Ilay den Boer speelt zijn bekroonde voorstelling Salomonsoordeel (hij won onlangs de regieprijs), over zijn tijd als hoor-en beslisambtenaar bij de IND, op een boot van Rederij Lampedusa, het kunst- annex activisme- annex rondvaartbootproject opgericht door kunstenaar Teun Castelein, dat nu door Karl Giesriegl wordt geleid.

De boot is ooit gebruikt om vluchtelingen van Libië naar het Zuid-Italiaanse eilandje Lampedusa te brengen. Waar wij met zijn vijftienen zitten, zaten zij er met 282, vier dagen lang in de brandende zon. We worden rondgevaren door Sami Tsegaye (27), zelf gevlucht en na ruim tien jaar en twee afwijzingen opnieuw verwikkeld in een asielprocedure.

Het is dus een vrij beladen context waarin we de ruim drie uur durende voorstelling meemaken. Den Boer speelde een dag eerder ook op de boot, en laat weten het best zwaar te vinden. “De jongens hier aan het roer hebben toch een heel andere ervaring met de IND.”

Salomonsoordeel laat het publiek onderzoeken waar we de wijsheid vandaan halen om te oordelen over of iemand in Nederland mag blijven of niet. Den Boer werkte in een asielzoekerscentrum, later negen maanden bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) en zat ook nog bij de Amsterdamse rechtbank als griffier in opleiding, waar hij de beroepsfase van afgewezen asielzoekers volgde.

Linkse activisten en FvD'ers

Sinds 2020 speelt Den Boer zijn voorstelling in huiskamers voor uiteenlopende groepen mensen: linkse activisten, FvD-aanhangers, vluchtelingen. En hij speelt regelmatig voor organisaties die betrokken zijn bij het asielproces. Zijn voorstelling is zelfs opgenomen in het curriculum van de opleiding tot hoor- en beslisambtenaar bij de IND.

En dat is volstrekt begrijpelijk. In de drie uur die het duurt – terwijl we varen, schuilen voor de regen, een dinerpakketje ophalen op het KNSM-eiland – worden we geleid langs de ingewikkelde procedure die Nederland heeft opgetuigd om te bepalen wie er wel en niet in ons land mag blijven.

Wie weinig weet van de asielprocedure, wordt in heel korte tijd grondig bijgespijkerd. Den Boer twijfelt, prikkelt, en bevraagt zijn positie om überhaupt een oordeel te vellen. Op onze schoot ligt een klembord met een wit vel papier: aan het eind vraagt hij of we een brief willen schrijven over hoe de asielprocedure er idealiter uit zou moeten zien.

Al die tijd staat Sami Tsegaye aan het roer. Na afloop zegt hij de voorstelling interessant te vinden, maar ook frustrerend. “Ik begrijp beter wat de afwegingen zijn die IND-ambtenaren moeten maken, maar voor mij is het nog steeds onbegrijpelijk. De manier waarop het systeem werkt is zo hard, terwijl ik in Amsterdam zo warm en fijn ben opgevangen. Ik kan dat bijna niet met elkaar rijmen."

Salomonsoordeel speelt de komende tijd vooral in besloten huiskamersettings, maar volg de site voor openbare voorstellingen.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden