Plus PS

Dit zijn de beste Nederlandse kinderboeken van 2017

De Kinderboekenweek begint dinsdag in de Stadsschouwburg met de uitreiking van de Gouden Griffel. PS tipt alvast de beste Nederlandse kinderboeken van 2017.

Een van de genomineerde boeken voor de Gouden Griffel 2017 is Lampje van Annet Schaap. Beeld Annet Schaap

En de winnaar is...

Wie dinsdag tijdens het Kinderboekenbal de ­Gouden ­Griffel voor het beste kinderboek van 2016 wint, blijft nog even gissen. Maar de winnaar van 2017 zou weleens Annet Schaap kunnen zijn. De illustrator van Francine Oomen en Janneke Schotveld debuteerde als schrijfster met een boek zó goed dat de hoofdprijs haar bijna ­niet kan ontgaan.

Lampje is een daverend avonturenverhaal, een instant klassieker over eenzaamheid en vriendschap, sprookjesachtig en tegelijk wortelend in ­onze wereld, vergelijkbaar met het werk van Astrid ­Lindgren. Schaap paart spanning aan psychologisch ­inzicht en mooie zinnen aan meeslependheid, en schreef zo dé verrassing van dit ­kinderboekenjaar.
Annet Schaap: Lampje. Querido, €16,99 (8+)

Prentenboeken

Tientallen verhalen van anderen illustreerde ze, maar nu heeft Noëlle Smit haar eígen prentenboek. Naar de Markt is een tekstloos beeldverhaal zoals we kennen van Charlotte ­Dematons en Thé Tjong-Khing. Een klein avontuur over een meisje en haar moeder op de markt, met fijne zijlijntjes en subplotjes.

Smit wordt wel vergeleken met Fiep Westendorp, vanwege haar springerigheid, haar kleurigheid, haar vlakverdeling en haar humor. Een compliment dat tegelijk onzinnig is: met haar uitgewogen composities en verrassende perspectieven lijkt Smits beeldtaal vooral op die van Smit zelf.
Noëlle Smit: Naar de Markt. Querido, €15,99

Noach en zijn ark, God en zijn toorn - duizenden keren is het Bijbelverhaal bewerkt, maar zelden zo ingenieus als Gideon Samson deed bij de tekeningen van Annemarie van Haeringen. Zijn Noach heeft geen naam en God zelf vertelt het verhaal.

Vrienden worden ze, dwars door de plensbuien heen. Hun 'waterdichte plan' zou je een ­moderne coproductie kunnen noemen, waarbij God niet alwetend is en Noach eerder eigenwijs dan nederig. Met veel ruimte in het beeld en tussen de zinnen laten de ­makers de interpretatie aan de lezer - gelovig of ongelovig.
Gideon Samson en Annemarie van Haeringen: Alle Dieren Drijven. Leopold, €14,99

10+

Overleven, dat is wat Vincent probeert. In de jungle van zijn klas waar hij de pispaal is, in de Ardennen waar ze op schoolkamp gaan. Zijn ouders mogen niets weten (de schaamte, de teleurstelling) en behalve zijn oppas en survivalgids heeft Vincents niets waarvan hij op aan kan. Tot Jasmijn in de klas komt. Stoere eigenzinnige Jasmijn. Enne Koens schrijft het op in zorgvuldige zinnen, raak en invoelbaar. De angst, de struggle, maar ook de veerkracht van een dapper vechtertje.
Enne Koens en Maartje Kuiper: Ik Ben Vincent en Ik Ben Niet Bang. Luitingh-Sijthoff, €14,99

De innige band tussen een kind en zijn huisdier werd ­vaker beschreven, maar niet eerder zat dat kind opgesloten in een concentratiekamp. In de eerste zin ziet Max zijn kat Sabel onder het prikkeldraad van kamp Vught door schieten. Een kat in een kamp?

Suzanne Wouda laat het je geloven door de zuivere kinderblik waarmee ze Max' ­verhaal vertelt. Een ijzingwekkend verhaal over kindertransporten en vernietiging, maar ook over de argeloosheid van een kleine jongen, de kracht van de verbeelding en de troost van een kat als elk ander houvast afbrokkelt en verdwijnt.
Suzanne Wouda: Sabel. Hoogland en Van Klaveren, €14,90

Poëzie

Eerst waren er de twintig kattenportretten, toen de ­gedichten. Mies van Hout schilderde ze: met zwierige streken in felle kleuren. Krasserig of krullerig, in groen, rood of blauw. De katten zijn er niet minder levensecht door. Woest, lui of met die typische hautaine kattenblik kijken ze je aan.

Bette Westera, Sjoerd Kuyper, Koos Meinderts en Hans en Monique Hagen schreven er wervelende kattenpoëzie bij. Grappig en herkenbaar, aaibaar en lief. Verzen op kinderhoogte, maar evengoed voor kattenliefhebbers van groter formaat.
Mies van Hout en dichters: Dag Poes! Hoogland en Van Klaveren, €16,50

Vergeet de Kinderen voor Kinderenliedjes van schrijvers die nooit eerder een lied schreven. De beste kinderplaat ooit gemaakt is Roltrap Naar de Maan van Klein Orkest uit 1985 met teksten van Koos Meinderts en Harrie Jekkers. Rijm, ritme, humor, taalvirtuositeit - alles op deze plaat is superb.

Classics als De Leugenaar en Ballade van de Dood zijn nu gebundeld in een prentenboek met cd, geïllustreerd door Annette Fienieg. Na 'een dwarsgebakken kind in wijn gesmoord' zet ze 'De kinderverslinder' onderuitgezakt in een schommelstoel. Op zijn buik: een kinderkookboek.
Harrie Jekkers, Koos Meinderts en Annette Fienieg: Roltrap Naar de Maan. Rubinstein, €12,95

12+

Vier tieners, broeierige verlangens en een bus waarin meer kan dan een beetje vozen alleen. Tijdens een winterweekend op het Groningse platteland lopen de zaken ­danig uit de hand - er vallen zelfs doden, zoals de proloog belooft.

Springend door de tijd, wisselend van perspectief schreef Tjibbe Veldkamp een razendknappe whodunit voor jongeren waarin hij de touwtjes strak in handen houdt. Meer nog dan een spannende polderthriller is De Lovebus het verhaal van jonge mensen die invulling proberen te geven aan een leegte in zichzelf. Een verlangen naar seks, of misschien wel liefde.
De Lovebus, Tjibbe Veldkamp, Querido, €14,99

Tessel is verliefd op haar leraar, maar eigenlijk heeft ze dat zelf niet eens zo in de gaten. Tot het voorbij is, dan dondert alles in ­elkaar. Er Is Geen Vorm Waarin Ik Pas is de hartenkreet van een gevoelig, intelligent meisje. Bekaf is Tessel van de wereld die maar voortraast. Maar ook: opstandig, boos, bang.

In hoofdletters smijt ze haar onmacht op ­papier, maar wel steeds met zelfspot en wrange humor. Geen Nederlandse young adultschrijver weet de nuances van het verwarde tienerbrein zo treffend te verwoorden als Erna Sassen.
Erna Sassen: Er Is Geen Vorm Waarin Ik Pas. Leopold, €15,99

Non-fictie

Heb je het recht zomaar ergens te gaan zitten stinken? Nee, dat heb je niet, weet je na lezing van De Zweetvoetenman. In een vuistdik boek, vrolijk geïllustreerd en slim vormgegeven door Margot Westermann, maakt Annet Huizing de wereld van het recht inzichtelijk voor kinderen.

Dat dat spannender is dan saaie wetboeken suggereren, toont ze aan de hand van aansprekende rechtszaken. Van rapper Typhoons aanhouding tot zeilmeisje Laura en de zedenzaak rond Robert M. Lichtvoetig en met kennis van zaken ontgint Huizing een vakgebied dat voor kinderen niet eerder werd beschreven.
Annet Huizing en Margot Westermann: De Zweetvoetenman. Lemniscaat, €19,95 (10+)

Toch griezelen? De werkelijkheid is vaak angstaanjagender dan je kunt verzinnen. Bioloog Geert-Jan Roebers jaagt je de stuipen op het lijf met beestenweetjes over alles wat bijt, knijpt, wurgt en steekt. Schetenlatende pythons en knuffelig ogende grizzlyberen, maar ook wespen en het massamoordende lieveheersbeestje (al is zijn slachtoffer de bladluis, niet de mens).

Roebers' aanstekelijke verhalen met bruggetjes naar de actualiteit doen denken aan Jelle Reumers dierencolumns in Trouw: laconiek, humoristisch, met een grote informatiedichtheid en een ­prettige - want nooit dwepende - verwondering over alles wat leeft.
Geert-Jan Roebers en Wendy Panders: Ben Niet Bang voor de Wilde Dieren. Gottmer, €14,99 (8+)

Lees ook: Boeken ruilen op CS tijdens Kinderboekenweek

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden