Jaaroverzicht

Dit zijn de beste films van 2016 volgens onze recensenten

Hartverwarmende portretten, epische documentaires en beeldschone animaties: wat zijn de beste films van 2016 volgens de recensenten van Het Parool?

The Red TurtleBeeld -

Jos van der Burg

1. Fuocoammare, Gianfranco Rosi
Iedereen die iets wil zeggen over Europa en migranten moet eerst deze documentaire zien. De gruwelijke climax op zee zou iedereen het schaamrood naar de kaken moeten jagen: dit dulden wij in Europa, dat zich zo graag op mensenrechten laat voorstaan.

2. Neruda, Pablo Larraín
Regisseur Pablo Larraín krabt met flair en brille aan de mythe van de Chileense Nobelprijswinnaar ­Pablo Neruda, met als resultaat een overrompelend beeld van een romanticus, womanizer, saloncommunist, dichter en avonturier. De film neemt een loopje met de werkelijkheid en schetst toch een waarheidsgetrouwer beeld van Neruda dan alle heiligverklaringen over hem.

3. Frantz, François Ozon
Schitterend historisch melodrama over de nasleep van de Eerste Wereldoorlog. Tegen het decor van de perfide overwinningssfeer in Frankrijk en de broeierige wraaksfeer in het vernederde Duitsland proberen door de oorlog zwaar geteisterde mensen een nieuw leven op te bouwen. Kan dat zonder ­leugens?

4. Ma Vie De Courgette, Claude Barras
Dat je met animatie serieuze, volwassen verhalen kunt vertellen is geen nieuws, maar zelden zagen we het zo aangrijpend en liefdevol als in Ma Vie De Courgette. Het verhaal over een weeshuis brengt een hommage aan mensen die zich nu eens niet vergrijpen aan weerloze kinderen, maar zich met hart en ziel voor hen inzetten.

5. L'Avenir van Mia Hansen-Løve en Elle van Paul Verhoeven
In stijl en gevoeligheid diametraal verschillende films, maar met een personage dat in beide films na een overdonderende klap zich niet van de kaart laat vegen. Geen slachtofferschap, maar levenswil. Met in beide titels Isabelle Huppert op het toppunt van haar acteerkunst.

Mike Peek

1. The Red Turtle, Michael Dudok de Wit
Weg willen, maar niet kunnen. Opbouwen, maar ook weer kwijtraken. Liefhebben, maar toch afscheid moeten nemen. Leven om uiteindelijk te sterven. The Red Turtle is de grootste en meest essentiële film van 2016. Een intieme fabel over de cirkel van het bestaan. Zonder woorden. Die heeft ­Michael Dudok de Wit niet nodig.

2. Hell or High Water, David Mackenzie
Ooit kwamen de blanken en die verdreven de indianen. Toen kwamen de banken en die verdreven de blanken. Hell or High Water is een Amerikaanse geschiedenisles, vermomd als uiterst vermakelijke western. Toch beklijft vooral de kerngedachte: het is gedaan met de Amerikaanse macho. En het is gedaan met het kleinstedelijke Amerika.

3. Elle, Paul Verhoeven
Paul Verhoeven had wel wat controverse verwacht rond Elle. Die bleef echter grotendeels uit. En gelukkig maar, want het is de beste film die hij ooit maakte. Over slacht­offers, daders, lust en sadisme. Thema's die Verhoeven vaker beroerde, maar waar hij nooit eerder zo diep op in ging.

4. De Kinderen van Juf Kiet, Peter Lataster & Petra Lataster-Czisch
Een documentaire over een schoolklas en hun bevlogen leerkracht, hebben we dat niet eerder gezien? Jazeker, in de klassieker Être Et Avoir (2002). Maar juf Kiet geeft les aan migrantenkinderen, die worstelen met hun vaak traumatische verleden. Daardoor is deze variant complexer en actueler dan de inspiratiebron.

5. Bacalaureat, Cristian Mungiu
Hoe ver ga je om de toekomst van je kind te beschermen? Ben je bereid om te breken met de idealen waar je een leven lang voor vocht? Bacalaureat gaat over de onverdelgbare corruptie in Roemenië. En over een vader die zijn dochter meesleept naar de rand van de morele afgrond.

Joost Broeren

1. Fuocoammare, Gianfranco Rosi
Een portret van de eindeloze vluchtelingenstroom die aanspoelt op Lampedusa, afgezet tegen het leven van de 12-jarige Samuele op datzelfde eiland. Gianfranco Rosi laat onder het oppervlak vooral zien hoe wij met zijn allen wegkijken van de crisis, en dwingt ons het alsnog onder ogen te zien.

2. Stop the Pounding Heart en The Other Side, Roberto Minervini
Onmisbaar tweeluik in dit roerige politieke jaar. Roberto Minervini portretteert Trumpland: een streng-religieus gezin in de ene film, en in de andere een kansloos, drugsverslaafd stel en een witte militie. Minervini zet ze niet weg als gekken, maar toont hun wanhoop en standvastigheid. Niet veroordelend of met een bestraffend vingertje, maar humanistisch en vol compassie.

3. Arrival, Denis Villeneuve
Slimme sciencefiction houdt een pleidooi voor communicatie, zelfs met enigmatische en monsterlijk ogende buitenaardse wezens. Pas achteraf blijkt de film ook een slimme puzzel te zijn geweest, waarin de twist aan het einde niet zozeer de plot maar vooral de emoties versterkt.

4. The Red Turtle, Michael Dudok de Wit
Beeldschoon en klassiek; een nieuw verhaal dat voelt als een eeuwenoude mythe. De langverwachte eerste lange animatiefilm van Michael Dudok de Wit vermengt de stijl van de roemruchte Japanse animatiestudio Ghibli en een Europese lijnvoering voor een universeel menselijk verhaal van vallen en opstaan.

5. Heart of a Dog, Laurie Anderson
Beeldend kunstenaar Laurie Anderson maakt een afscheidsbrief aan haar hond Lolabelle én haar echtgenoot Lou Reed. Een afscheid waarin ze op de prettigst denkbare manier meandert door het leven: als een nieuwsgierige hond die in alle vrijheid snuffelt aan alles wat er op haar pad komt.

Bart van der Put

1. Anomalisa, Charlie Kaufman en Duke Johnson
In het beste werk van schrijver en regisseur Charlie Kaufman gaan verwondering en vervreemding hand in hand. Na Eternal Sunshine of the Spotless Mind en zijn regie­debuut Synecdoche, New York krijgt de existentiële wanhoop een wrang-komisch gezicht dankzij de samenwerking met poppenanimator Duke Johnson. Er is niets wat erop lijkt.

2. O.J.: Made in America, Ezra Edelman
Een van de hoogtepunten van het Idfa belicht de Amerikaanse obsessie met roem, ras en rechtspraak in een bijna acht uur durende terugblik op de sportloopbaan en de misdaden van O.J. Simpson. De dramaserie American ­Crime Story: The People Vs O.J. Simpson was ook sterk, maar Edelman graaft dieper.

3. Évolution, Lucile Hadzihalilovich
Elf jaar na haar wonderschone debuutfilm Innocence keert Lucile Hadzihalilovich terug met een nieuw zinnenprikkelend mysterie, waarin kinderen ver van de bewoonde wereld op een raadselachtige toekomst worden voorbereid. Het tijdloze werk van de eigenzinnige Franse filmmaakster blijft even intrigerend als verontrustend.

4. The Witch: A New England Folktale, Robert Eggers
De beste horrorfilm van het jaar werd op het Amerikaanse festival Sundance door Universal opgekocht en jammerlijk naar de thuisbioscoop verbannen. Op festival Imagine zag ik hoe fraai debutant Robert Eggers de zeventiende eeuw reconstrueerde om een botsing tussen christen­fundamentalisme en hekserij tot een delirisch kookpunt te brengen.

5. Brooklyn, John Crowley
In een weemoedige romanverfilming met geestige terzijdes wordt een jonge Ierse immigrante anno 1952 door de liefde en de dood heen en weer geslingerd tussen continenten en emoties. De voortreffelijke Saoirse Ronan speelt het herkenbare gevoel ergens te zijn en naar elders te verlangen verbluffend subtiel uit.

Jan Pieter Ekker

1. Heart of a Dog, Laurie Anderson
Een requiem voor haar overleden hondje, een ode aan haar woonplaats New York, een treurdicht voor haar in 2013 overleden levenspartner Lou Reed; het lyrische Heart of a Dog van de Amerikaanse multimediakunstenaar Laurie Anderson (die ook twee geweldige concerten gaf tijdens het Amsterdam Dance Event) is het allemaal. En nog veel meer. Onbetwist de rijkste film van het jaar, hoewel The revenant en La La land me ook heel dierbaar waren.

2. Cemetery of Splendour, Apichatpong Weerasethakul
Curieuze combinatie van een spookfilm en een politieke allegorie, over de eenzame verpleegster Jenjira, die zich in een dorpje langs de Mekong ontfermt over 27 soldaten die lijden aan een onverklaarbare slaapziekte. Het is bijna onvoorstelbaar, maar Prins Claus Prijs-winnaar Weerasethakul baseerde zijn spookfilm op een nieuwsbericht. Andere fijne spookfilms: Personal Shopper en The Neon Demon.

3. O.J.: Made in America, Ezra ­Edelman
Het absolute hoogtepunt van het afgelopen Idfa: een 7,5 uur durende, epische documentaire over de opkomst en ondergang van American footballspeler O.J. Simpson, tegen de achtergrond van de geschiedenis van rassenrellen in Los Angeles. Terecht getipt voor de Oscars. Ook heel lang en het noemen waard: ­Miguel Gomes' uit drie delen bestaande Arabian Nights.

4. De Kinderen van Juf Kiet, Peter Lataster & Petra Lataster-Czisch
Hartverwarmend portret van een bevlogen lerares, die haar migrantenklasje zijn eerste Nederlandse woorden leert. Met films als Elle, The Red Turtle en Import was het sowieso een goed jaar voor de Nederlandse film.

5. Anomalisa, Charlie Kaufman en Duke Johnson
Zelden werd het menselijke tekort zo schrijnend en onontkoombaar vorm­gegeven, door middel van een soort van net niet levensechte animatie. In stop-motion, met poppen die later met de computer zijn bewerkt - maar bewust niet state of the art. En toch vergeet je soms dat je naar animatie kijkt. Andere animatiefilms die niet onvermeld ­mogen blijven: The Red Turtle en Sausage Party.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden