PlusBlikvangers

Dit huisnummer is met de computer gesneden uit keramische platen

Amsterdam staat vol met kunst, van wereldvermaarde kunstenaars tot anonieme beeldhouwers. Wat zijn de verhalen achter deze beelden?

Kees Keijer
Een van de tegeltableaus die Sasja Scherjon maakte voor een school uit 1902, die werd verbouwd tot dienstencentrum.

 Beeld Sophie Saddington
Een van de tegeltableaus die Sasja Scherjon maakte voor een school uit 1902, die werd verbouwd tot dienstencentrum.Beeld Sophie Saddington

Tegeltableau no. 19

Sinds 2004
Kunstenaar Sasja Scherjon
Waar ’s-Gravesandeplein 19

Als kind sjouwde ze klei naar de zolder van het ouderlijk huis, waar ze haar eerste werkjes maakte. De liefde voor klei en keramiek bleef. Toen Sasja Scherjon (64) bijna twintig jaar geleden werd gevraagd voor een kunstopdracht, was het duidelijk dat ze met dat materiaal zou gaan werken.

De opdracht was voor de herbestemming van een school uit 1902, die werd verbouwd tot dienstencentrum. Architect was Henk Dirkx, met wie Scherjon al vaker had samengewerkt. “Ons doel was om te kijken naar keramiek en architectuur. Wat kunnen die anno 2004 nog voor elkaar betekenen?”

Twee kunstvormen

Dat de twee kunstvormen van oudsher een natuurlijke relatie hebben, is in het bewuste pand duidelijk te zien. Boven de bakstenen ingang is een art-nouveautegeltableau: ‘Oosterparkschool van de Vereeniging voor Gereformeerde Scholen te Amsterdam’ staat er in sierlijke letters, omgeven door florale motieven.

Scherjon: “Het Europees Keramisch Werkcentrum (EKWC) had een nieuw project: keramiek en architectuur. Ze zochten ontwerpers en kunstenaars in combinatie met architecten. Wij waren het eerste duo dat daarmee mocht experimenteren.”

Twee gaten

Binnen, bij de liftingangen, maakte Scherjon zuilen die deels van keramiek en glas zijn. In een wachtruimte hangt een lamp van melkwit porselein en her en der in het gebouw zijn langwerpige keramische tegels te vinden.

Aan weerszijden van de ingang ontwierp Scherjon twee tegeltableaus. “Daar had ooit iets gezeten, maar toen waren het twee gaten die waren afgedekt met plastic. Dat was bij uitstek een plek om iets met keramiek te doen.” Het werden een grote 1 en een 9, samen het huisnummer, omgeven door eigentijdse pictogrammen. Die werden getekend door grafisch ontwerper Bert Dautzenberg.

Via computer uitgesneden

“Ik zocht een nieuwe manier om met keramiek te werken. De tableaus zijn met Cad/Cam uit keramische platen gesneden. Dat was nog nooit gedaan. We hebben een jaar research gedaan om het voor elkaar te krijgen.” Cad/Cam verwijst naar Computer-aided Design en Computer-aided Manufacturing, destijds nog zeer experimentele procedés als het om keramiek ging. “Bij het EKWC hadden ze een techniek ontwikkeld, maar het ging eindeloos mis. De nummers en symbolen werd gefreesd in ongebakken klei, dat uiterst kwetsbaar bleek. Na veel experimenten is het toch gelukt.”

Onderaan staat het jaartal in Romeinse cijfers: MMIV. De plaatjes rondom de grote huisnummers lijken willekeurig gekozen. Een haas, een caravan, een ijsje, een slot, een recyclesymbool en het logo van Apple. Soms zijn ze ook niet duidelijk. Is dat nou een wasmachine met glazen erop? “Het zijn een soort speelse icoontjes uit onze tijd en die tijd. Sommige zijn nog steeds actueel, maar die sigaret zou misschien nu niet meer mogen.”

Lees terug: ons overzicht met de mooiste kunstwerken in het straatbeeld van Amsterdam.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden