Plus Interview

Dirigent Vincent de Kort: ‘Maestro beschouw ik als missiewerk’

Vincent de Kort: ‘Een groot dirigent durft te vertrouwen op zijn instinct en intuïtie om waarachtig muziek te kunnen maken.’ Beeld Abdullah Hawash

Vincent de Kort, dirigent en jurylid van Maestro, legt in De magie van de maestro uit wat dirigeren is.

Vincent de Kort is sinds hij voorzitter van de jury in het goedbekeken tv-­programma Maestro is een van de bekendste dirigenten van Nederland. In De magie van de maestro heeft hij met Koos de Wilt zijn levensverhaal opgetekend en vertelt hij het ene na het andere prachtige verhaal over Haitink, Jansons, Abbado, Christie, Gergjev en al die anderen.

Het verhaal begint bij zijn vader, Kees de Kort, koordirigent, organist in de kerk en jarenlang de directeur van het Internationaal Vocalisten Concours. Hij sleepte zijn zoon al vroeg mee naar concerten van het Brabants Orkest en stimuleerde hem uren te maken op de cello. “Daar heb ik alles aan te danken,” zegt De Kort. 

“Je kunt niet dik genoeg onderstrepen hoe belangrijk het is om als kind al in aanraking te komen met muziek. Daar begint het. Daar worden de eerste zaadjes geplant. Ik zie dus met grote ontzetting aan dat tegenwoordig kinderen die mogelijkheden nauwelijks meer hebben omdat er zwaar bezuinigd is op het muziekonderwijs. Dit is een dringende oproep aan de politiek! Daarom werk ik na een aanvankelijke aarzeling ook met hart en ziel mee aan Maestro, omdat mensen daardoor in aanraking komen met muziek die anders minder snel zullen horen en ze een beetje inzicht krijgen in wat een dirigent doet. Ik beschouw het als missiewerk.”

Charisma

Een vraag zou kunnen zijn: dirigeren, kun je dat leren? De Kort: “De basis wel. Je hebt los van een zeker muzikaal talent techniek en vaardigheid nodig en daarnaast veel psychologisch inzicht en kennis van een componist en zijn cultuur. Maar dan ben je er nog lang niet. Een groot dirigent heeft charisma en durft te vertrouwen op zijn instinct en intuïtie om waarachtig muziek te kunnen maken. Charisma betekent dat je echt durft te zijn. Neem Haitink. Ik ben een ontzettende fan. Maar net als goede wijn rijpt een dirigent met de jaren. Er is een groot verschil tussen de Haitink van dertig jaar geleden en die van de laatste jaren, waarin hij iets wist te creëren waar de musici op intunen. Een soort wifi. Wat dat dan is? Of neem Claudio Abbado. Hoeveel dirigenten van die grootheid bestaan er überhaupt? Ik kan nu alleen even Yannick en Kirill Petrenko bedenken. Die hebben geen ego: het gaat ze alleen om de muziek. En dat vinden musici fijn.”

Een van De Korts andere helden is Leonard Bernstein. “Hoe hij zich in het Adagietto van Mahler totaal overgeeft aan de muziek! Dat is iets om na te streven. Ik had een vergelijkbare ervaring in Montréal, met het orkest van Yannick Nézet-Séguin. Dat was pure magie. Het was echt, het was wáár. Het publiek was in tranen en zelf schoot ik ook vol – en dat is wat het orkest graag ziet. ‘We willen zien dat je uit je dak gaat,’ zei me ooit een orkestlid toen ik vroeg wat de musici van een dirigent verwachten.’

Rokkostuum

De Kort studeerde cello bij Dmitri Ferschtman, speelde in het orkest van William Christie, die hem aanmoedigde zelf ook te gaan dirigeren. Na een directiestudie bij Ed Spanjaard in Den Haag, in Sint-Petersburg bij de beroemde Russische dirigentensmid Ilja Moesin (toen al in de negentig) en assistentschappen bij Haitink, Mariss Jansons in Olso en Gennadi Rozjdestvenski bij het European Union Youth Orchestra, kreeg hij de kans op eigen benen te gaan staan. Sindsdien dirigeert hij over de hele wereld (gek genoeg het minst nog in Nederland).

Zijn debuut als professioneel dirigent dankte hij aan Jansons, die hem bij zijn Philharmonisch Orkest uit Oslo als eerste een kans gaf. Over zijn debuut bij het European Union Youth Orchestra staat in het zeer leesbare boek een mooie anekdote opgetekend.

‘Grote paniek: maestro Rozjdesvenski was onwel geworden. Of ik stand-by wilde zijn, me vast wilde omkleden.’ Probleem: De Kort had zijn rokkostuum thuis liggen. Er was een Max Verstappenachtige actie van de gereedstaande taxi voor nodig om De Kort naar zijn huis en terug naar een vol Concertgebouw te rijden, waar angstvallig op de vervangende dirigent werd gewacht. Het concert was een triomf. Het gelukkigst van allemaal was pianist Radu Lupu, die het Pianoconcert van Schumann nu niet ‘in het tergend langzame tempo’ van Rozjdestvenski hoefde te spelen.

Krijgt de lezer in De magie van de maestro een antwoord op de vraag wat die magie is? De Kort kan er kort over zijn: “Gelukkig niet.”

Vincent de Kort en Koos de Wilt: De magie van de maestro (Volt), €19,99.

Zondag is de finale van Maestro (NPO 1).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden