PlusInterview

Directeur Mark Grol over kunstbeurs de PAN: ‘De kracht is dat alles door elkaar staat’

Directeur Mark Grol. ‘We hebben vijftien deelnemers meer dan vorig jaar.’ Beeld Nosh Neneh
Directeur Mark Grol. ‘We hebben vijftien deelnemers meer dan vorig jaar.’Beeld Nosh Neneh

Volgens directeur Mark Grol moet de PAN vooral gaan over de lol van het verzamelen. ‘Mensen combineren een mooie kast uit de 18de eeuw met een Afrikaans beeld en een designstoel. Er wordt eclectisch verzameld.’

Kees Keijer

Op het kantoor van de PAN staat directeur Mark Grol (52) tevreden voor een grote plattegrond van de beurs aan de muur. “We hebben vijftien deelnemers meer dan vorig jaar vorig jaar. Toen was een aantal afgehaakt vanwege coronastress.”

Wat hem vooral bevalt, zijn de handelaren in oude meesters die er bijgekomen zijn. Het zijn ook vaste deelnemers aan de Tefaf in Maastricht, de grootste internationale antiekbeurs ter wereld. “The Weiss Gallery en Rafael Valls doen mee, beide uit Londen, Koetser in Zürich. Dan heb je Lawrence Steigrad in New York. Dat zijn vier waanzinnig belangrijke handelaren in oude meesters die meedoen aan de PAN. Dat is een enorme eer.”

De lol van het verzamelen, daar moet het dit jaar op de PAN over gaan. “Het gaat niet om investeren in kunst. Prima als mensen dat willen, maar het gaat echt om de lol van het verzamelen. Dat je iets moois koopt en dat dat een goed gevoel geeft.”

Strijd om de gunst van de verzamelaar

Gelukkig heeft de kunstmarkt volgens Grol nog niet echt te lijden onder de economische crisis. “Goede kunst behoudt haar waarde. Mensen die kunst kunnen kopen worden misschien iets minder getroffen door de recessie. Dat zijn vaak mensen met veel geld en die hebben er minder last van als de rente iets stijgt of als de huizenprijs daalt.”

Vertrouwen, daar gaat het vooral om in de kunstmarkt. In onzekere tijden houden verzamelaars misschien toch de hand op de knip. “Als er onzekerheid is, merk je dat wel. Aan het begin van de pandemie zag je ineens dat het vertrouwen weg was, terwijl er financieel eigenlijk nog niets aan de hand was.”

De PAN opent in een tijd vol verschuivingen in de internationale kunstwereld. In Londen en Parijs woedt een machtsstrijd om de gunst van de kunstverzamelaar. Belangrijkste troef van Parijs is de nieuwe beurs Paris+, die de traditionele FIAC dreigt te gaan verdringen. De nieuwe beurs wordt georganiseerd door Art Basel en vond vorige maand plaats, vlak na Frieze in Londen.

Meer dan alleen een schilderij ophangen

Londen was lange tijd een economische en culturele magneet, maar Grol, die zelf in Londen woont, denkt dat Parijs die positie gaat overnemen. “Brexit is een ongelofelijk drama. Vroeger was Engeland cool, maar nu is het echt het sukkeltje van de klas. Londen heeft zo veel problemen. In Europa is meer stabiliteit en ik denk ook dat Parijs er ook echt voor gaat vechten. Er gebeurt daar nu wel erg veel.”

Engelse handelaren komen daarom ook graag naar de PAN. “Ze willen in de Europese markt actief zijn. Nederland is nog steeds een groot kunstland, waar goed wordt verkocht. Wij zitten natuurlijk vlak bij Duitsland en België.”

De inhoud

Naast de lol van het verzamelen mag het van Grol ook vooral over de inhoud gaan. “We hebben een samenwerking met de Vereniging van Nederlandse Kunsthistorici (VNK). Die komen vertellen over kunst, omdat uit onderzoek bleek dat jonge verzamelaars echt geïnteresseerd zijn in de inhoud. Dus we willen graag dat de handelaren niet alleen een schilderij ophangen, maar ook bordjes met uitleg en prijzen. Duidelijkheid en openheid.”

Leden van de Koninklijke Vereeniging van Handelaren in Oude Kunst in Nederland (VHOK) gaan rondleidingen geven bij deelnemers. “Mensen vinden het razend interessant, dus we willen dat vlammetje groter krijgen, dat mensen echt geïnteresseerd raken in kunst.”

Brutale juwelenroof

Van sommige objecten kun je dingen leren, maar handelaren willen uiteraard ook dat er gekocht wordt. Tegelijk is de hedendaagse mens steeds meer tevreden met minder spullen. “Het gaat steeds meer om de kwaliteit, niet om de kwantiteit. De ouderwetse verzamelaar die een grote collectie oude theelepeltjes of postzegels wil hebben; dat is een beetje uit. Mensen worden hun eigen interieurdesigner. Dus ze combineren een mooie kast uit de 18de eeuw met een Afrikaans beeld en een designstoel. Er wordt eclectisch verzameld.”

Deze zomer werd Tefaf opgeschrikt door een juwelenroof. Heeft Grol speciale maatregelen genomen voor de PAN? “Die roof was heel brutaal, met gewapende mensen midden op de beurs. Er is voor tientallen miljoenen meegenomen, dat is een categorie die je op de PAN niet hebt. We hebben een externe beveiligingsexpert ingehuurd en gaan extra maatregelen nemen. Sommige zijn heel zichtbaar en sommige zijn minder zichtbaar.”

Online kopen

Tijdens de pandemie heeft het online kopen van kunst een enorme vlucht genomen. Toch blijft persoonlijk contact tussen handelaren en klanten heel belangrijk. “Online weten mensen precies wat ze willen kopen. Als je op zoek bent naar een Gispen stoel, dan ga je naar eBay, Marktplaats of Catawiki en dan koop je zo’n stoel. Prima.

Maar de kracht van de PAN is dat alles door elkaar staat. Je wordt verrast, ontmoet mensen. Vorig jaar was iemand bijvoorbeeld in een galerie voor hedendaagse kunst. Ze zag vanuit haar ooghoeken een prachtig 18e-eeuws icoon bij een andere handelaar. Die heeft ze toen gekocht. Online had ze dat nooit gezien.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden