PlusInterview

Directeur Emiel van der Pol: ‘This Art Fair geeft een zo breed mogelijk perspectief op hedendaagse kunst’

Emiel van der Pol wordt de nieuwe directeur van This Art Fair. ‘Misschien kun je zeggen dat de beurs mensen aantrekt die hun leven op hun eigen manier willen inrichten.’

Kees Keijer
Emiel van der Pol: 'Kunstenaars die goed verkopen willen altijd nog een keer, maar we hebben ook limieten. We zeggen altijd: na twee keer moet je wel met een heel bijzonder voorstel komen.' Beeld Julius Thissen
Emiel van der Pol: 'Kunstenaars die goed verkopen willen altijd nog een keer, maar we hebben ook limieten. We zeggen altijd: na twee keer moet je wel met een heel bijzonder voorstel komen.'Beeld Julius Thissen

Emiel van der Pol-Engels (1984) is de opvolger van Mette Samkalden, die met deze editie na zeven jaar afscheid neemt van This Art Fair. Hij studeerde kunstgeschiedenis en werkte daarna bij galerie Torch. Inmiddels is hij eigenaar van Singular-Art, een galerie voor hedendaagse kunst in Nijmegen.

Er zijn nogal wat kunstbeurzen in Amsterdam. Wat is typisch aan This Art Fair?

“Het is uniek dat hier alleen kunstenaars staan, geen galeries. Er is ook een stevige selectiecommissie en de leden hebben de opdracht om een zo breed mogelijk perspectief op de hedendaagse kunst te geven. Dat levert een verrassende beurs op. Er zijn ook performances en installaties. Het is een plek waar meer ingewikkelde kunst ook een natuurlijke plek heeft.”

Aanvankelijk stonden op This Art Fair zowel kunstenaars als galeries.

“Het idee was dat ze van elkaars netwerk gebruik konden maken. Het is ook zeker niet zo dat de beurs iets tegen galeries heeft, maar het afgelopen jaar hebben we ervoor gekozen om het alleen met kunstenaars te gaan proberen. Dat beviel heel goed. Er is een grote groep kunstenaars die niet door een galerie vertegenwoordigd wil worden of kan worden. Daar zijn weinig kwalitatieve kunstbeurzen voor. Ik denk dat This Art Fair een lacune opvult binnen het veld van kunstbeurzen in Nederland.”

Wat kenmerkt de kunstenaars op This Art Fair?

“Het werk loopt zeer uiteen, maar ik denk wel dat er een bepaald soort mentaliteit is, een vrije geest. Misschien kun je zeggen dat de beurs mensen aantrekt die hun leven op hun eigen manier willen inrichten. De stands worden anders ingedeeld. Er heerst ook een sfeer van gemeenschappelijkheid. Kunstenaars helpen elkaar bijvoorbeeld met transporten. Aan deze beurs gaat ook een traject vooraf, dat heet This Works”

Wat is dat?

“Je hebt niet alleen de beurs zelf, maar ook een ontwikkeltraject waarin allerlei aspecten van het professionele kunstenaarschap aan bod komen. Daaraan merk ik dat deze beurs het verschil maakt. Alle deelnemers van de beurs, maar ook andere kunstenaars, kunnen deelnemen aan workshops. Hoe stel je een factuur op? Hoe bepaal je de prijs van je werk? We bezoeken collecties en ateliers. Het is een hele rits aan activiteiten die passen binnen het professionele kunstenaarschap.”

Keren deelnemers van This Art Fair jaarlijks terug?

“Kunstenaars die goed verkopen willen altijd nog een keer, maar we hebben ook limieten. We zeggen altijd: na twee keer moet je wel met een heel bijzonder voorstel komen. We ontmoedigen dat de beurs er telkens hetzelfde uitziet. Verrassing is heel belangrijk.”

Wat zijn uw plannen?

“Ik wil vooral zorgen dat het een eigengereide beurs blijft, dat het echt een alternatief aanbod biedt op wat er al is. Ik wil het idee van gemeenschapszin verder uitbreiden, door me in te zetten voor een groep mensen die zich verbonden voelt met het evenement en het platform.”

This Art Fair: t/m 10 juli in de Kromhouthal, Gedempt Hamerkanaal 23

Tips van de kunstredactie

Laura A. Dima

‘Anderhalvemetersamenleving’ werd in 2020 door het genootschap Onze Taal uitgeroepen tot woord van het jaar. Op de tweede plaats stond ‘huidhonger’. Gebrek aan intimiteit en aanraking werden tijdens het begin van de coronapandemie zo sterk gevoeld dat ze zelfs het dagelijks taalgebruik domineerden. Maar in feite versterkten quarantaine en andere coronamaatregelen een trend die al veel langer aan de gang was. Door de digitalisering zijn we steeds meer gaan leven via schermen en door toenemende onduidelijkheid over wat wel en niet toelaatbaar is in fysiek contact is er ongemak geslopen in onze zoenen, knuffels en omhelzingen.

De Roemeense kunstenaar Laura A. Dima, alumnus van de Gerrit Rietveld Academie, speelt hierop in met Future Affair. Het is een installatie die bestaat uit twee cabines, die het midden houden tussen een telefooncel en een biechtstoel. De ene bevat een controlepaneel en de andere een ‘streelmachine’: drie van siliconen gemaakte vingers die mechanisch worden aangedreven. Zodra de persoon met zijn hand in de machine toestemming heeft gegeven, strijken de vingers over de onderarm en pols, een plek die door veel mensen als hoogst sensueel wordt ervaren. Zo wordt de behoefte aan lichamelijk contact ingelost zonder gevaar van infectie of grensoverschrijdend gedrag.

Future Affair is verwant aan ander werk van Dima. Zo maakte zij eerder de Finger Rub Rug, die bestaat uit 1300 gekromde vingers en een verwarmingselement die ze levensecht doen aanvoelen. En via haar Consent Pods, sculpturen vol elektronica, kunnen twee mensen communiceren door een hartslag of ademhaling te simuleren. Net als bij Future Affair kun je je bij deze werken afvragen hoe echt aanraking via zo’n omweg eigenlijk is. Raken we elkaar aan of alleen de machine? Zit de essentie van de aanraking in de intentie of in de authenticiteit van de ervaring? Het zijn bijzonder interessante en relevante vragen in een tijdperk waarin steeds meer mensen steeds meer tijd spenderen in de virtuele in plaats van de fysieke wereld.

Edo Dijksterhuis

Johan Kleinjan

Johan Kleinjan (1974) richtte in 1997 met vijf andere studenten van de Willem de Kooning Academie het kunstenaarscollectief Antistrot op en werkte als zelfstandig illustrator. Hij maakt kleurrijke, ongepolijste, een tikje cartooneske schilderijen en tekeningen van mensen, planten, gebouwen en andere, vaak zeer alledaagse dingen, die er bij hem toch altijd een beetje vreemd uitzien. Ze komen voort uit zijn zeer uiteenlopende fascinaties, van Formule 1, de deelnemers van Temptation Island, slachtoffers van het Stalinregime, coronarelschoppers en de verdachten in het tv-programma Opsporing verzocht. Een uitwisselingsproject in Tokio en een residency in Peking leidden tot een fascinatie voor Aziatische cultuur en architectuur.

In zijn eigen stand op This Art Fair komen al zijn fascinaties samen. Kleinjan toont er onder andere potlood- en oliepasteltekeningen en schilderijen van een enorm, zeer bont containerschip, een gele poedel, een Aziatisch ogende woontoren met overvolle balkonnetjes (met heel veel planten) en een luxe, maar wat vreemdvormige sportwagen met twee vervaarlijk ogende criminelen erin. “Ik kom uit Rotterdam. Daar wilden ze de Witte de Withstraat autovrij maken omdat er altijd van die showgasten rondrijden in Mercedessen V8 en Lamborghini’s. Maar toen ik er ging kijken reden ze gewoon rond. Daar wil ik dan wat mee doen. Ik gebruik foto’s en internetbeelden vanuit allemaal verschillende hoeken, maar het verandert meestal zo dat je er niks meer van terugziet. Er is eigenlijk geen foto van.”

Ook exposeert Kleinjan portretten die hij met wol heeft gemaakt. “Dat is voor het eerst. This Art Fair is een goeie plek om dit soort nieuwe dingen te presenteren; hier ben ik toch mijn eigen baas. Ze zijn gebaseerd op mijn doorlopende serie potloodtekeningen van criminelen uit Opsporing verzocht. De meeste komen van beveiligingscamerabeelden en zijn dus bewogen of er staan halve mensen op. Daar maak ik dan één geheel van. In wol worden ze een beetje vriendelijker. En nóg belachelijker.”

Jan Pieter Ekker

Maurice van Tellingen

Er drijft een tak in een rood bootje. Het vaartuig staat onder water, er is ook een vaag schijnsel van een blauw dekzeil zichtbaar. Het is een bekend beeld in Amsterdam. Met veel ambitie heeft iemand een boot aangeschaft, met veel plezier werd er een paar jaar mee gevaren, maar dan komt de klad erin. Als er niet meer naar omgekeken wordt, gaat het schuitje onherroepelijk kopje onder.

Maurice van Tellingen (65) laat zulke herkenbare beelden zien. Hij heeft zelf ook een vergelijkbaar bootje gehad. Het liep niet goed af. Wat hem ook opviel, was hoe hard het verval inzet. “Je merkt hoe vervuilend de stad is. Als je iets buiten laat liggen dat niet goed afgedekt is, wordt het een vieze, plakkerige stofbende. Na twee of drie maanden is een dekzeil niet meer vast te pakken en na een jaar is het echt goor.

Van Tellingen heeft op This Art Fair een dubbele stand, samen met Thomas van Rijs. Hij laat een werk zien dat plat is, maar toch ook weer driedimensionaal. Bedrieglijk echt, maar ook heel gekunsteld. Zoals het bootje. Het is alsof een foto tot leven komt.

Veel werk heeft te maken met de zinloosheid van het bestaan. “Wat ik spannend vind is de onbenulligheid en onbeduidendheid van dingen. Kinderen kijken onbevangen naar de wereld. Alles is magisch, er wordt geen onderscheid gemaakt. Een tafelpoot is net zo spannend als een muur of wat dan ook. Naarmate je ouder wordt, wordt je blik steeds kleiner en ben je steeds meer gefocust op de dingen die je nodig hebt. Dan wordt je kijk op dingen beperkt. Ik vind het leuk om die blik weer breder te maken.”

Zo presenteert Van Tellingen steeds herkenbare motieven, heel precies nagebouwd als schaalmodel. Vaak klopt het perspectief niet helemaal, waardoor je de neiging hebt om het werk onder een specifieke hoek te bekijken. Een deur, een venster, een paaltje in het zand, omgeven door prikkeldraad. Een leeg voetbaldoel, zonder net, zonder keeper. “De laatste tijd gaat het ook vaak over de relatie tussen cultuur en natuur. De natuur dringt in in de dingen die wij maken, terwijl wij natuurlijk ook de natuur aan het bedreigen zijn.”

Kees Keijer

De installatie 'Future Affair' bestaat uit twee cabines. De ene bevat een controlepaneel en de andere een ‘streelmachine’: drie van siliconen gemaakte vingers die mechanisch worden aangedreven. Zodra de persoon met zijn hand in de machine toestemming heeft gegeven, strijken de vingers over de onderarm en pols. Beeld Laura A. Dima
De installatie 'Future Affair' bestaat uit twee cabines. De ene bevat een controlepaneel en de andere een ‘streelmachine’: drie van siliconen gemaakte vingers die mechanisch worden aangedreven. Zodra de persoon met zijn hand in de machine toestemming heeft gegeven, strijken de vingers over de onderarm en pols.Beeld Laura A. Dima
Johan Kleinjan maakt kleurrijke, ongepolijste, een tikje cartooneske schilderijen en tekeningen. Beeld Johan Kleinjan
Johan Kleinjan maakt kleurrijke, ongepolijste, een tikje cartooneske schilderijen en tekeningen.Beeld Johan Kleinjan
Bootje (rood) van Maurice van Tellingen. Een bekend beeld in Amsterdam: Met veel ambitie heeft iemand een boot aangeschaft, met veel plezier werd er een paar jaar mee gevaren, maar dan komt de klad erin. Als er niet meer naar omgekeken wordt, gaat het schuitje onherroepelijk kopje onder. Beeld Maurice van Tellingen
Bootje (rood) van Maurice van Tellingen. Een bekend beeld in Amsterdam: Met veel ambitie heeft iemand een boot aangeschaft, met veel plezier werd er een paar jaar mee gevaren, maar dan komt de klad erin. Als er niet meer naar omgekeken wordt, gaat het schuitje onherroepelijk kopje onder.Beeld Maurice van Tellingen

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden