Plus Kunstkosten

Directeur Bijbels Museum: 'Hier vind je verstilling'

Een jaar geleden sneuvelden 22 Amsterdamse instellingen in het Kunstenplan. Ze krijgen vier jaar geen subsidie. Hoe vergaat het hun? Het Bijbels Museum krijgt steun van het Amsterdam Museum.

Directeur Carolien Croon: 'De aanpak in Het Cromhouthuis leidt echt tot publieksgroei' Beeld Ivo van der Bent

Vernieuwen in de programmering. Die missie stelde Carolien Croon zich toen ze vorig jaar zomer aantrad als directeur van het Bijbels Museum.

Nog voor ze was begonnen kwam er slecht nieuws: de iets meer dan twee ton die het museum de afgelopen vier jaar jaarlijks aan subsidie had gekregen, zou per 2017 stoppen. "Dat kwam hard aan," zegt ze.

Het afgelopen jaar is fors gesneden in de organisatie. Twee vaste functies zijn vervallen. Medewerkers van de beveiliging moesten worden ontslagen.

Het Bijbels Museum telt nu nog (maar) drie vaste mensen en twee medewerkers met een tijdelijk contract. Iedereen werkt part­time. En dat voor een museum in hartje Amsterdam met groot potentieel voor bijvoorbeeld de toeristenmarkt.

'Het Bijbels Museum heeft nauwelijks nog een eigen gezicht,' constateerde het Amsterdams Fonds voor de Kunst (AFK) vorig jaar bij het ­verdelen van de vierjarige subsidies uit het Kunstenplan. Het AFK is de organisatie die alle subsidieaanvragen van Amsterdamse kunstinstellingen behandelt.

Volgens het fonds was het Bijbels Museum ondergesneeuwd geraakt ten opzichte van het Cromhouthuis, dat in hetzelfde pand zit.

Het Cromhouthuis beslaat de eerste drie etages van het (dubbele) grachtenpand. Het Bijbels Museum zit op de vierde en op zolder. Een toegangskaartje is het entreebewijs voor beide musea. Het is niet mogelijk om een kaartje voor alléén het Bijbels Museum te kopen.

Noodzakelijke aanpassingen
Volgens Croon is het allemaal logischer dan het klinkt. "Het Bijbels Museum heeft een relatief kleine collectie en dit pand is heel groot. Daarom is in 2010 al (zie kader) bedacht om samen te werken met andere musea. Begin 2016 is het Cromhouthuis in ditzelfde pand geopend. Tóen konden we ons op de programmering gaan richten van het Bijbels Museum. Daarop volgde dus de mokerslag: zonder subsidie."

Voor het museum was op dat moment de vraag: kan het pand als museum blijven bestaan? Dat kon, maar er moesten wel aanpassingen worden gedaan. Het Amsterdam Museum, dat al de programmering van het Cromhouthuis deed, zorgt nu voor de beveiliging en het onderhoud van heel het pand. Alle opbrengsten uit het gebouw (horeca, verhuur, entreebewijzen) gaan nu óók naar dat museum.

228.878

Het Bijbels Museum had het AFK voor de periode 2017-2020 om een subsidie van 228.878 euro gevraagd, ruim 11.000 euro meer dan in de voorgaande vier jaar. Het museum kreeg helemaal niets.

Het Bijbels Museum verdient al met al dus niets meer uit de markt. Inkomsten komen uit donaties van vrienden van het museum en uit fondsen die per tentoonstelling kunnen worden aangevraagd.

Toch is er ook een voordeel aan dit alles. "De koers die het Amsterdam Museum hier in het Cromhouthuis aanslaat, leidt echt tot publieksgroei," zegt Croon. "Ook voor het Bijbels Museum."

Het Bijbels Museum zit sinds 1975 op de Heren­gracht. Het huisvest onder andere de collec­tie van de negentiende-eeuwse dominee en verzamelaar Leendert Schouten. Schoutens collectie bestaat bijvoorbeeld uit een enorme maquette van de Tempelberg. Ook de oudste gedrukte Bijbel in Nederland ligt in het Bijbels Museum.

Fototentoonstelling
Aan Croon nu de taak daar tijdelijke programmering bij te maken. De zolder wordt daarvoor binnenkort vrijgemaakt, alsmede een wand op de vierde verdieping. Een van de eerste tentoonstellingen wordt een fototentoonstelling van - vooral - jonge fotografen. De expositie gaat over het verhaal van de zondvloed, dat zowel in de Bijbel, de Torah als de Koran voorkomt. Daarin zit wat Croon betreft ook nog altijd de relevantie van het Bijbels Museum.

Croon: "Ik denk dat de Bijbel een heel mooie basis kan vormen voor verdieping en reflectie. Er zijn heel veel mensen die hier komen omdat ze behoefte hebben aan een moment van verstilling. Het Bijbels Museum biedt dat."

Dit is het eerste deel van een serie over culturele instellingen die niet meer in het Kunstenplan zijn opgenomen. Volgende week: het Amsterdams Marionettentheater.

Kunstenplan
Sinds vorig jaar kent het Amsterdams Fonds voor de Kunst (AFK) subsidies toe aan culturele instellingen in Amsterdam. Eerder deed de gemeente dit. Binnen het Kunstenplan gelden subsidies voor vier jaar. Elk jaar ontvangt een instelling het toegekende bedrag. Voor de periode 2017-2020 kent het AFK jaarlijks 21,4 miljoen euro toe. Er was voor 40 miljoen euro subsidies aangevraagd.

Musea werken samen
In 2010 besloten de toenmalig directeuren van het Amsterdam Museum (Paul Spies) en het Bijbels Museum en Ons' Lieve Heer op Solder (Judikje Kiers) samen te gaan werken in een groep: de Amsterdam Heritage Museums. Willet Holthuysen en het Cromhouthuis sloten zich in 2016 ook aan. De samenwerking is bedoeld voor achter de schermen. Naar buiten toe houden de vijf musea hun een eigen gezicht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden