Cintha van Heeswijk op de Klapstoel

Plus Klapstoel

Directeur Art Zuid: ‘Ik vind de binnenstad beklemmend’

Cintha van Heeswijk op de Klapstoel Beeld Harmen De Jong

Cintha van Heeswijck-Veeger (1964) is directeur van Art Zuid. De tachtig werken op de tweejaarlijkse beeldententoonstelling in Amsterdam-Zuid zijn nog tot 15 september te zien.

Driel

“Het is een dorpje in de Over-Betuwe, zo’n ­kilometer of zes van Arnhem. Ik kom uit een ­katholiek middenstandsgezin. Mijn ouders hadden schoenenzaken in de regio, waarvan een in Driel. Ik ben de jongste van tien kinderen. Na de geboorte van de zesde raakte mijn moeder overspannen. Evengoed kwam de pastoor langs om te vragen of er niet meer kinderen kwamen. Toen volgden er dus nog vier, onder wie een tweeling.”

“Het was leuk en ontspannen thuis, maar opgroeien in zo’n groot gezin heeft ook nadelen. Individuele aandacht voor de kinderen schoot er bij in, al realiseerde ik me dat pas op latere leeftijd. Het geloof was belangrijk voor mijn ­ouders. Ze dachten eerst aan een ander, dan pas aan zichzelf. Je inzetten voor de gemeenschap heb ik met de paplepel ingegoten gekregen. Als kind wilde ik later diplomaat worden. Ik weet ook niet precies waarom, maar het was een heel sterke wens.”

Rechten

“Ik heb eerst in Nijmegen gestudeerd, daarna in Amsterdam. Ik heb internationaal recht gedaan, maar ook Nederlands recht – ik wilde me niet helemaal beperken. Ik heb wel stage ­gelopen lopen bij de Veiligheidsraad van de VN in New York, heel spannend. Als je daar nu komt, is alles enorm beveiligd. Toen was het ­anders, het leek een mooiere wereld. Na mijn afstuderen was er veel werkloosheid. Ik heb geprobeerd bij een advocatenkantoor te komen, maar bij de corporates vonden ze me te soft en in een klein kantoor had ik zelf geen zin; te weinig impact.”

“Een jongen bij mij in het studentenhuis vertelde dat zijn vader namens de Ouderenpartij in de Tweede Kamer was gekozen en dat ze daar een medewerker zochten. Ik ging er op gesprek en kon de volgende dag beginnen. De partij werd geleid door Jet Nijpels, de schoonzus van VVD’er Ed Nijpels. Ja, het rommelde daar vaak. Die ouderen hadden wat moeite elkaars karakters te accepteren, maar de medewerkers vormden een heel hechte groep.”

D66

“Ik had in de Tweede Kamer al snel door dat D66 het best mijn standpunten vertegenwoordigde. Ik werd lid van de partij en vond er een baan. Ik was een soort verbindingsofficier tussen de Tweede Kamerfractie en de Eurodele­gatie, moest zorgen dat de standpunten van die twee met elkaar overeenstemden. Later was ik medewerker van het kamerlid Arthie Schimmel. In Amsterdam zat ik namens D66 in de deelraad van Zuid. Maar ondertussen was ik ook al bezig met Art Zuid. Het was echt een buurtinitiatief, door de bewoners zelf opgezet. Van 2008 tot 2012 draaiden we volledig op particuliere middelen. Vanaf het moment dat we subsidie kregen, ben ik gestopt als deelraadslid en richt ik me volledig op Art Zuid. Ik heb er een meer dan volledige baan aan; vaak ben ik er zeven dagen per week mee bezig.”

Plan Zuid

“Ik ben in Amsterdam begonnen in een studentenhuis in het Kattengat, bij de Spuistraat. Toen een vriendje zei dat hij in de Beethovenstraat woonde, wiste ik niet eens waar dat was. Hij heeft me voor het eerst meegenomen naar Zuid, dat snel mijn buurt werd en altijd is ge­bleven. Mooi aan Zuid vind ik vooral de ruimte. Je ziet mij niet vaak meer in de binnenstad, ik vind het er beklemmend. Eigenlijk ben ik nog altijd een dorpsmeisje. Art Zuid is ook opgezet om dat dorpsgevoel te versterken. Het is een ­internationale sculptuurbiënnale, maar ook een middel om de mensen van de buurt met ­elkaar in contact te brengen. Berlage was daar ook mee bezig. Je hebt in Plan Zuid die brede assen, maar daarachter creëerde hij dorps­pleinen met veel openbare gebouwen. Weet je dat Zuid de buurt is met de hoogste scholendichtheid van heel Nederland? Veel kinderen uit ­andere buurten zitten hier op school.”

350.000

“Het gemiddelde aantal bezoekers per editie van Art Zuid. Ik verwacht dat we er dit jaar overheen gaan en de 375.000 halen. Art Zuid is een gratis evenement, dus we weten nooit exact hoeveel mensen er komen. Maar we hebben ­zogeheten teldagen, zowel in het weekend als door de week en bij mooi en slecht weer. Veel valt er ook af te leiden aan onze inkomsten bij het informatiepaviljoen. Onze bezoekers zijn iets ouder en cultuurminnend. Ik zei altijd dat we een echt Avro’s Kunstuur-publiek hadden, maar dat programma bestaat niet meer. We trekken Amsterdammers, maar vooral ook veel dagjesmensen uit het hele land. En er komen hier ook honderd scholen langs. En dan niet ­alleen uit Zuid, dat vooroordeel wil ik graag wegnemen. Ik ben er juist trots op dat we ook kids uit Zuidoost, Nieuw-West en Noord ontvangen en van cultuur laten proeven.”

Rudi Fuchs

“Hij is twee keer curator geweest. Heel fijn om mee samen te werken. Hij is een heel duidelijk iemand met ontzettend veel kennis. Hij is een visionair. Bij de vorige Art Zuid wilde Rudi de ontwikkeling van de Nederlandse abstracte kunst laten zien; de invloed van Mondriaan op de naoorlogse beeldhouwkunst. Hij wilde echt iets uitleggen: de abstracte beelden die je in ­Nederland vaak op rotondes ziet staan en door maar weinigen worden begrepen, in welk perspectief moet je die plaatsen? Hij wilde zich als buurtgenoot om niet inzetten en, zoals hij dat noemde, Art Zuid volwassen maken. Kwalitatief was het een toptentoonstelling, maar hij werd wel minder bezocht. Er kwamen zo’n 200.000 mensen op af, dat is bijna een halvering. Abstracte kunst bleek voor een groot ­publiek toch een stapje te ver. Dat wilde liever beelden met ronding en figuren die je herkent als jezelf of een dier.”

Jan Cremer

“Ook een keer curator geweest. Hij wilde allemaal grote stukken, veel bombarie natuurlijk. Hij koos Heureka van Jean Tinguely, zo’n enorm, bewegend beeld. Er stond ook een heel hoge olifant van Salvador Dalí. Het was echt een spektakel, een once in a lifetime experience, waarmee Cremer in 2011 Art Zuid definitief op de kaart zette. Dit jaar is werk van zijn zoon Ivan te zien. Ivan was architect, maar kwam erachter dat hij het ontwerpen van gebouwen te beperkend vond. Nu is hij beeldhouwer. In opdracht van ons maakte hij het werk De geboorte van Apollo. Je ziet Apollo te midden van negen dansende muzen, gebaseerd op de choreografie van George Balanchine. Als je jeugdige bezoekers vraagt wat ze het mooist vinden, noemen ze altijd dit beeld. Het zit ook heel ingenieus in elkaar. Wat ik zelf mooi vind, is dat hij in het werk oud hout – afvalhout – heeft gebruikt. In die stukken dood hout wist hij beweging en groei te creëren, echt knap.”

Financiering

“Waar dit allemaal van wordt betaald? Ja hoor, dat mag je best vragen. We hadden dit jaar een budget van, uit mijn hoofd, 810.000 euro. We kregen 177.000 euro subsidie, 275.000 van de sponsors en van het Prins Bernhard Cultuurfonds ook nog eens 150.000. De rest verdienen we zelf met de verkoop van catalogi en routekaarten en de organisatie van tours; de samenwerking met de BankGiro Loterij werkte daarbij heel goed. En vergis je ook niet in wat onze vrijwilligers bij het informatiepaviljoen dagelijks verkopen aan bier, limonade en ijsjes. Massa maakt geld.”

Lamoree en Romeyn

“De curatoren van Art Zuid 2019, ook bekend als R.E.L. van het gelijknamige tv-programma. Het bestuur wilde dit jaar weer een groot publiek bereiken. En dus kregen Jhim Lamoree en Michiel Romeyn de opdracht een tentoonstelling over de ontwikkeling van de figuratieve kunst samen te stellen. Dat is goed gelukt, we hebben fijn samengewerkt. Er was ook onenigheid, daar heeft u gelijk in. Michiel Romeyn is in het dagelijks leven acteur en beeldend kunstenaar, een creatief. Hij had het er al eerder over gehad dat hij als kunstenaar iets wilde doen met het bankje op de Apollolaan van die bekende foto van Holleeder en Endstra.”

“Kort voor de opbouw van Art Zuid kwam ­Michiel met zijn ontwerp. Voor kunstenaars die in opdracht iets maken voor Art Zuid vragen we acht maanden van tevoren al subsidie aan. En we stonden op het punt tachtig beelden te installeren. Daardoor was het budgettair en uitvoeringstechnisch niet haalbaar. Je kunt je ook afvragen of het wel zo’n gelukkige combinatie is: curator én exposant op één tentoonstelling.”

“Het was een moeilijk besluit om nee te zeggen tegen Michiel, maar soms moet dat. Ik kom uit een gezin van tien kinderen, waar alles altijd met de mantel der liefde werd bedekt. Nu ben ik 55 en weet ik inmiddels dat die mechanieken van toen hier niet werken. Michiel en ik zijn on speaking terms, maar hij was wel heel teleurgesteld.”

Beatrix

“Heeft twee keer Art Zuid geopend, bij de tentoonstelling van Cremer nog als koningin, bij Fuchs als prinses. Fuchs heeft haar uitgebreid rondgeleid. Maar ook als ze geen officiële taak heeft, komt ze altijd kijken. Ze is een echte beeldenliefhebster. Ze is ook beschermvrouwe van de Nederlands Kring van Beeldhouwers.”

Mattie Valk

“Diskjockey bij Q? Ik luister in de auto naar de radio, maar eerlijk gezegd nooit naar Q. Ik heb vaak Radio 4 opstaan, de klassieke zender. Voor informatie luister ik naar Radio 1. Maar Radio 2 vind ik ook fijn. Die hebben het allebei: informatie en muziek. Sublime, dat vooral jazz en soul draait, vind ik trouwens ook een geweldig radiostation.”

Art Zuid is nog tot en met 15 september dagelijks te bezichtigen. Dit weekend zijn er ook artist talks

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden