Plus

Dichteres des Vaderlands Anne Vegters geeft masterclass poëzie

Dichteres des Vaderlands Anne Vegter geeft dinsdag een masterclass poëzie in boekhandel Van Rossum in Amsterdam Zuid. 'Ik wil mensen laten zien: dit gedicht gaat over jou.'

Anne Vegter Beeld anp

Anne Vegter luidde tijdens de Poëzieweek haar laatste jaar als Dichter des Vaderlands (DDV) in met de tour Hallo gedicht! Samen met Vrouwkje Tuinman, Ellen Deckwitz, Charles Ducal, Maarten van der Graaff, Tsead Bruinja en Maud Vanhauwaert trok ze door het land om een masterclass poëzie lezen te geven. De tour moet haar ambities als DDV inlossen.

Is er behoefte aan meer duiding van poëzie?
"Er is vaak sprake van desinteresse of onervarenheid bij lezers. Vergelijk het hiermee: je hebt nog geen rijbewijs en je zit achterin de auto. Een ander is de bestuurder en je rijdt lekker mee - zo gaat het ook een beetje als je naar een performance kijkt. Je hebt al zo vaak meegekeken, maar op het moment dat je zelf achter het stuur gaat zitten, is het fijn als je een rijleraar hebt. Poëzie is een basale behoefte van mensen, het is een communicatiemiddel, maar er bestaat veel weerstand bij ingewikkelde formuleringen van anderen."

"Ik spreek regelmatig docenten die op zoek zijn naar handvatten om in het literatuuronderwijs wat meer te kunnen doen met poëzie. Het doel van deze tour is om de leeservaringen per gedicht vast te leggen en te analyseren: dit werkt wel, dit werkt niet. Uiteindelijk wil ik het voortgezet onderwijs handvatten geven in de vorm van een leeswijzer."

Hoe probeert u mensen bij de gedichten te betrekken tijdens de tour?
"In elke masterclass bespreken we drie of vier gedichten uit mijn bloemlezing Je bent mijn liefste woord. Dat doe ik steeds samen met een andere dichter. Ik selecteer de gedichten op de mogelijkheid om de wereld die er doorheen schemert zichtbaar te maken. Dit soort gedichten biedt ruimte om je eigen verhaal erin te lezen. Vanuit het niet-begrijpen en het inzoomen is al een stap gezet om een beeld te vormen bij het gedicht. Het is geen hip project, daar ligt mijn ambitie niet. Ik wil mensen laten zien: dit gedicht gaat over jou."

Heeft u een voorbeeld van een gedicht dat u wil bespreken?

"China, juni van H.H. ter Balkt. De eerste strofe luidt: De dichter is maar een blinde/ vlier, hij kreunt en zingt/ in de wind die in hem klimt. Het gedicht gaat over de studentenopstand op het Plein van de Hemelse Vrede in 1989. Het is een oud gedicht met een actueel thema: wij zien ook revoluties die worden neergeslagen in het Midden-Oosten."

"Ik laat de stem van H.H. ter Balkt horen. Hij had zo'n bijzondere donkere oerstem. Ik vertel wat over de dichter en de vorm van het gedicht dat is opgebouwd uit twee haiku's en in het midden een gedeelte met losse regelval. Ik maak onderscheid tussen mijn interpretatie en dat wat het gedicht bij mensen kan oproepen. Wat lees je? Vanuit welk perspectief? Wat staat er?"

Welke misvatting bestaat er over poëzie?
"De misvatting is dat je poëzie zou moeten begrijpen. Ik wil mensen poëzie laten zien. Ik ben niet van plan om het raadsel te ontrafelen. Het is alsof je je in een donkere grot bevindt en de deur van de grot niet langer dicht is, maar nu op een kier staat. En meer van dat soort leuke metaforen."

Heeft u over een jaar bereikt wat u wilde bereiken als DDV?
"Er zat weinig tijd tussen mijn benoeming en de daadwerkelijke aanstelling. Daardoor ben ik er pas laat achter gekomen wat ik nu eigenlijk voor elkaar wilde krijgen. Het idee voor deze tour is ontstaan op basis van een aantal ervaringen. Ik hield bijvoorbeeld vorig jaar bij mijn benoeming aan de Akademie van Kunsten een speech over de rol van kunst in de samenleving. De vraag 'Hoe maak je een verbinding tussen kunst en publiek?' staat op de Akademie centraal. Het is belangrijk om weer scherp te leren lezen en ruimte te bieden aan gedichten, maar dat wordt pas interessant als je een koppeling kunt maken tussen de vragen die je zelf stelt over je leven, of over de samenleving en poëzie. Die koppeling wil ik graag maken. Als ik de leeservaringen van Hallo Gedicht! kan aanbieden tijdens de Dag van het Literatuuronderwijs, heb ik mijn taak volbracht."

Wat heeft de functie u tot nu toe persoonlijk gebracht?
"Ondanks het vele optreden, vind ik het moment tussen op het podium staan en ernaar toe gaan nog altijd spannend. Ik treed nog wel op met vuur, maar ik kan mijn energie beter verdelen. Mijn poëzie heeft zich ook ontwikkeld: ik dicht niet meer zonder bewustzijn van de maatschappelijke context. Voor ik DDV werd liet ik me leiden door innerlijke impulsen. Over het algemeen werd dat als 'wat raadselachtig' opgepikt. Nu vertrek ik vanuit wat ik om me heen waarneem, zie en ervaar en dat levert misschien wel wat minder persoonlijke, maar wel meer open poëzie op. Ik heb de joy of communication ontdekt en dat ervaar ik als een verrijking."

Hallo Gedicht! Anne Vegter en Ellen Deck-witz. 29 maart, 20.00 uur, Boekhandel Van Rossum, Beethovenstraat 32.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden