PlusInterview

Diana Tjin: ‘De eerste 25 jaar wilde niemand mijn werk uitgeven’

Voor schrijfster Diana Tjin is het natuurlijk om over onderbelichte onderwerpen uit de Nederlands-Surinaamse geschiedenis te schrijven, zo ook in haar derde roman: De catalograaf.

In Diana Tjins De catalograaf wil de hoofdpersoon, Edgar, nog lang niet met pensioen.Beeld Friso Keuris.

De catalograaf gaat over Edgar, die decennialang als catalograaf werkt (verzamelingen in kaart brengen om ze in een catalogus op te kunnen nemen) bij de universiteitsbibliotheek en nu met pensioen gaat. Daar heeft hij geen zin in.

Sterker, deze man van rust, regels en regelmaat ziet de oneindige hoeveelheid vrije tijd met angst tegemoet: te veel tijd om na te denken over het huwelijk van zijn ouders, over zijn afkomst en identiteit, over de mensen die hij kwijt is geraakt, de liefdes die niet tot bloei kwamen. Als hij van een verzamelaar het aanbod krijgt opnieuw aan de slag te gaan, zet dat zijn leven op zijn kop.

U bent werkzaam als catalograaf en dat wereldje legt u bloot in uw nieuwe roman. Is het moeilijk om zo’n beroep begrijpelijk te maken?

“Nee, het is de bedoeling om in zo eenvoudig mogelijk taalgebruik te schrijven en dan heb ik het niet over jip-en-janneketaal. Het is de bedoeling dat mensen iets voelen bij het verhaal en zichzelf niet verliezen in ellenlange constructies. Ik probeer dan ook zo prettig mogelijk te schrijven.”

Is de hoofdpersoon Edgar op iemand gebaseerd?

“Ik wilde eerst dat de hoofdpersoon een vrouw was, maar naarmate ik aan het schrijven was, leek het personage steeds meer op veel van mijn mannelijke collega’s. Het verhaal klopte beter met een man.”

“Edgar is iemand die heel precies werkt en een eigen wereldje heeft gecreëerd op zijn werk, thuis en in zijn hoofd. Catalografen zijn nou eenmaal ingewikkelde persoonlijkheden.”

Het heeft 25 jaar geduurd voordat uw eerste boek uitgegeven werd, maar u bent nooit gestopt.

“Schrijven is iets wat ik gewoon moet doen. Ik schrijf mijn hele leven al, maar de eerste 25 jaar wilde niemand mijn werk hebben. Ik hoorde wel vaak van uitgevers dat ik talent had, maar dat er geen markt voor was. In 2015 stelde een vriend mij voor aan Uitgeverij In de Knipscheer en toen was het meteen raak.”

Het worstelen met de identiteit is een thema dat terugkomt in al uw boeken, vindt u dat belangrijk?

“Tijdens het schrijven bleek dat mijn thema. Het geheim van mevrouw Grünwald gaat over een Surinaamse vrouw die vanaf 1940 zeven jaar lang in Kamp Copieweg geïnterneerd zit, omdat haar familie uit sentimentele overwegingen nooit afstand heeft gedaan van de Duitse nationaliteit. Dit verhaal is een familieverhaal van een van mijn zwagers.”

“Een Bijlmerliedje gaat over een tienermeisje dat tijdens haar puberteit uitzoekt waar ze precies staat op school, thuis en in de wereld. In De catalograaf worstelt Edgar met zijn Joodse en Surinaamse nationaliteit. Hij kiest uiteindelijk voor een Amsterdamse identiteit. Ik denk dat dit thema een logisch gevolg is als je verschillende nationaliteiten kunt kiezen, net zoals ik.”

Schrijft u het liefst vanuit het perspectief van een gekleurde Nederlander?

“Voor mij is dat heel natuurlijk. Het is niet per se iets dat ik naar de wereld wil verkondigen, maar ik denk er wel veel over na. Al schrijvende probeer ik er een idee van te krijgen. Mijn man, een witte Hollander, vroeg voordat ik dit boek ging schrijven: ‘Ga je het weer over een gekleurd iemand doen?’ Voor mij is dat niet eens een vraag, maar dat gebeurt gewoon. We zijn al zo lang samen, maar hij heeft dan net een ander perspectief dan ik en dat vind ik alleen maar spannend.”

U doet mee met het Leesoffensief en geeft online workshops, voor wie doet u dat?

“Ooit kreeg ik de opmerking vanuit een 5 vwo-klas in Reigersbos: ‘U ziet er zo uit, maar u heeft wel gestudeerd?’ Daar schrok ik toen zo van. Het is belachelijk dat kinderen denken dat studeren niet voor hen weggelegd is, omdat ze uit Zuidoost komen.”

“Kleur is niet iets wat je kiest en het moment dat ik de deur uitstap, moet ik al iets met mijn huidskleur. Dat kan positief zijn of negatief, maar je moet je meteen tot de buitenwereld verhouden en dat kan best naar zijn.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden