PlusBlikvangers

Deze ‘peul’ in Noord omhult twee menselijke gestalten

De stad staat vol met kunst, van wereldvermaarde kunstenaars tot anonieme beeldhouwers. Wat zijn de verhalen achter deze beelden?

De ‘peul’ van Edith ten Kate in Noord omhult twee menselijke gestalten.Beeld Nosh Neneh

Soms komt een Blikvanger met een pleitbezorger. In het geval van het meer dan manshoge brons Menselijke eenheid van de Haagse kunstenares Edith ten Kate uit 1982 is dat Paroollezer Irene Ketman. ‘Mijn favoriete kunstwerk in Amsterdam staat in Noord, op de hoek van de Schoorlstraat en de Werengouw,’ schrijft ze in een brief aan de krant. ‘Helaas staat het werk op een plaats aan het water die niet uitnodigt om erop af te stappen en omheen te lopen, want het is omringd door hoog onkruid, blikjes en ander afval. Maar dit terzijde. Het beeld was me vanuit de bus opgevallen en vanuit mijn ooghoek zag ik het als een massief stuk glanzend brons, dat me deed denken aan een sierlijke, zij het grote, gesloten peul.’

Die peul bleek, toen ze er later met een vriendin langsfietste en afstapte, twee menselijke gestalten te omhullen. Haar vriendin ontdekte de vorm van een liefdespaar, half naar elkaar toegedraaid en leunend tegen elkaar – vanaf de waterkant gezien een intiem beeld. Dan lijkt het me niet vreemd dat het beeld van Ten Kate (1917-1995) aanvankelijk stond bij de ingang van de trouwzaal van het stadsdeelkantoor op het Buikslotermeerplein. In 2003 werd het bij ­ambtelijk besluit niettemin overgeplaatst naar de huidige locatie.

De Werengouw is een doorgangsweg. Alles oogt, de zon ten spijt, een beetje troosteloos en armoedig. Blikjes en afval vallen mee, misschien door de vuilcontainers die er nu achter zijn geplaatst, voor plastic, textiel, huisvuil, glas en papier – minstens zo ontsierend. ­Conform de wetten der natuur is het beeld besmeurd met vogelpoep. Achter de hoge oeverbeplanting een reiger die staat te staan – vermoorde onschuld?

Rondje door het gras, om het beeld. Een stevige man of vrouw met de rechterhand in de zij, turend over het tegenoverliggende Baanakkers-park. Een strenge moeder-overste. Een slanke non, met mutsje. Een ouderwetse fabrieks­arbeider met kromme rug, vanaf de oranje afvalbak. Vanaf het zitje op de brug een python die zich opricht (even flitst het door me heen: Darth Vader!)

De vriendin van Irene Ketman zag een paar dat, de voeten aangegeven in één vorm, eens­gezind één richting uitgaat. ‘Ze zei: “Ze zijn op dat wonderlijke punt aangekomen dat ze beseffen dat ze bij elkaar horen, dat ze samen sterker staan dan alleen. Hun liefde vormt het schild dat hen beschermt tegen de gevaren om hen heen.” Menselijke eenheid, bleek het te heten. Mijn vriendin had de beeldtaal helemaal goed gelezen.’

Niet gek voor een peul (of Darth Vader).

Sinds 2003
Kunstenaar Edith ten Kate
Waar Schoorlstraat, Nieuwendam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden