Plus

Deze kunstenaar pimpt scooters als charmeoffensief

Kunstenaar Jan Hoek (33) komt met een charmeoffensief voor de scooter. Ze rijden rond als kunstwerk. 'Het is een symbool geworden voor al het kwaad.'

De Hamburgerscooter. Beeld Jan Hoek

Van een scooter krijgt bepaald niet iedere Amsterdammer een glimlach op het gezicht. Dat weet kunstenaar Jan Hoek best. De slingerende stadsbrommers, die soms al twintig meter voordat ze bij een fietser zijn luid toeterend hun entree kenbaar maken, zorgen voor heel wat ergernis.

Ook al door de enorme viezigheid die ze verspreiden, meestal pal in het gezicht van fietsers. 'Scooterrijden is in strijd met de grondwet,' schreef Paroollezer Jan Drost vorig jaar in een brief.

De meest vervuilende scooter zou ruim duizend keer meer kankerstoffen verspreiden dan een bestelbus. 'Is dan niet de enige mogelijke conclusie dat een dergelijk apparaat niet in de categorie vervoermiddel valt, maar in de categorie moordwapen?'

Maatregelen zijn onlangs genomen: vanaf 2018 mogen tweetaktbrommers niet meer binnen de Ring rijden, en een verhuizing naar de rijbaan laat onder druk van de Fietsersbond, Longfonds, Natuur&Milieu en ­Milieudefensie vast niet lang meer op zich wachten.

Kunstenaar Hoek wil dat allemaal absoluut niet ontkennen, zegt hij. Maar hij is juist nogal gesteld op zijn scooter, waarop hij met veel plezier de stad doorkruist.

"Volgens mij zijn er heel veel mensen uit bijvoorbeeld Noord, Zuidoost of Diemen die net als ik hartstikke blij zijn dat ze überhaupt een vervoermiddel hebben. Voor de binnenstadbewoners is het wel erg makkelijk klagen over de overlast, maar sommigen hebben 'm echt nodig."

Grote dreadlocks over het dak
Hoek verbaast zich daarbij over de manier waarop er door sommige Amsterdammers wordt gesproken over scooters. "Het praktische probleem van de overlast is ­omgeslagen naar een algemene haat, waarbij de scooter net als de toerist symbool is geworden voor al het kwaad in de wereld."

"Opmerkingen die ik op fora en onder nieuwsberichten op Facebook vond, lijken op kreten die je in de vluchtelingendiscussie hoort. 'ALLE SCOOTERS HET LAND UIT!!!', 'ze gedragen zich als een kudde op hol geslagen dieren', 'ze moeten gewoon uit mijn buurt blijven' - noem maar op," zegt Hoek in de Refugee Company, een koffietent die onderdeel is van broedplaats Lola Lik in de oude Bijlmerbajes en wordt gerund door vluchtelingen uit het naastgelegen asielzoekerscentrum.

Toen hij werd gevraagd om met vluchtelingen iets te maken voor het Tijdelijk Museum, het komende halfjaar in Lola Lik, én hij hoorde dat er een professionele autospuiter uit Soedan rondliep die hem zou willen helpen, wist hij: er moet een charmeoffensief komen voor de scooter.

Inspiratie uit Afrika
Hoek is de laatste jaren voor veel projecten in Afrika ­geweest. In Kenia fotografeerde hij mannen die zich voordeden als Somalische piraten, in Ethiopië een groep ­getroebleerde daklozen die eruit zagen als vorsten en in Tanzania Masai zónder rood gewaad en stok.

Tijdens zijn reizen viel het hem op hoe anders Afrikanen met hun publieke voertuigen omgaan. Wie in Nederland een taxi pakt, belandt negen van de tien keer in een glimmende zilverkleurige Mercedes. Zo niet in landen als Kenia.

"In Nairobi leggen chauffeurs hun ziel en zaligheid in de decoratie van hun minibusje. Ze kiezen een thema waar ze veel van houden; reggaemuziek bijvoorbeeld. Dan schilderen ze alles groen, geel en rood, met het liefste nog twee grote dreadlocks over het dak gedrapeerd.

Maar ik heb ook een bus in het thema van de film The Terminator gezien, een Jean-Claude van Dammebus en een Satanbus met ­oplichtende ogen. In Nederland houden we ze allemaal zo heilig en saai."

De Divascooter Beeld Jan Hoek

Zo kwam Hoek op het idee voor een scootermetamorfose­project. Mamoon Hashim (22), de autospuiter uit Soedan, werd bijgestaan door nog twee vakmannen: ontwerper ­Abdelaziz Mamon (24), ook uit Soedan, en monteur Bacardi Zouberou (24) uit Kameroen.

In twee maanden tijd pimpten de vier zes scooters van Amsterdammers die hun transportmiddel op Facebook opgaven.

Steentjes en pareltjes
Voor zichzelf maakte Hoek een Vuurscooter - "Ik wilde de allerstoerste" - door de buitenkant met roodgele vlammen te beschilderen, het windscherm in hetzelfde ­patroon te snijden en zijn zadel met gouden stof te laten bedekken.

De Discoscooter Beeld Jan Hoek

Een door een Rotterdamse vriendin gewenste Divascooter werd opgeleverd in barbieroze en door stagiaires beplakt met een krankzinnige hoeveelheid steentjes en pareltjes.

Een bevriende modeontwerper heeft nu een scooter vermomd als hamburger - zijn lievelingseten.

Een jongen die op zijn brommer naar Oost-Europa gaat om er de beest uit te hangen in disco's, kreeg een fel­gekleurde Discoscooter, met roterende discoballen erop om alvast in de stemming te komen.

Alle bestuurders ontvingen ook een helm in het thema. Hoek: "Ze zijn nog steeds slecht voor het milieu, maar worden zo misschien toch wat minder stom gevonden."

Zes rijden er door de stad, de foto's die Hoek van de voertuigen met bestuurders maakte, hangen vanaf 28 juni in het Tijdelijk Museum. "Ik hoop dat iemand Mamoon, Abdelaziz en Bacardi als metamorfoseteam aanneemt, om zo deze service te kunnen blijven bieden aan iedereen die denkt: doe mij ook zo'n vrolijke scooter. Dus hierbij een oproepje aan alle Amsterdamse garagehouders!"

Zelfportret Jan Hoek op de Vuurscooter: 'Ik wilde de allerstoerste.' Beeld Jan Hoek
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden