PlusAchtergrond

Deze docu gaat over een van de bekendste kraakpanden van de stad

Donderdag is de documentaire Vrankrix en het Amst€rdamse rijk te zien, om 23:30 op NPO2. Een film over een van de bekendste kraakpanden van de stad. ‘Het is een soort ideale wereld.’

Annegriet Wietsma volgde drie jaar lang zeven bewoners van het krakersbolwerk Vrankrijk.Beeld Annegriet Wietsma

‘Ik ben de eerste en laatste persoon die ooit in Vrankrijk zal hebben gefilmd,” zegt Annegriet Wietsma. Normaal gesproken is het ten strengste verboden beelden te schieten in het blauw-witte pand in de Spuistraat, maar voor Wietsma maakten de bewoners een uitzondering. “Ik heb zelf lang in het gekraakte Handelsbladgebouw aan de Nieuwezijds Voorburgwal gewoond en was actief in de beweging. Ik ging in Vrankrijk naar de discotheek en heb daar ook mijn partner ontmoet. Ze vertrouwen me dus wel,” legt ze uit. Daarbij wist ze de bewoners en gebruikers van Vrankrijk te overtuigen van het belang iets van hun dagelijks leven te laten zien aan het grote publiek. “Het is moeilijk te voorspellen of we met een uitstervende soort of pioniers van een nieuwe manier van leven te maken hebben.”

Boze gnomen

De film Vrankrix en het Amst€rdamse rijk, die Wietsma filmde, regisseerde en grotendeels zelf monteerde, gaat vrijdag in première op het lhbtiq-filmfestival Roze Filmdagen in Het Ketelhuis. Wietsma volgde zeven bewoners van het krakersbolwerk gedurende een periode van drie jaar. In de documentaire komen onder anderen een getatoeëerde anarchist, een voormalig sekswerker en een jonge vrouw die de schedel van haar oude kat bewaart voorbij.

“Iedereen die de film tot nu toe heeft gezien, heeft een andere favoriet, maar allemaal waren ze verbaasd over de menselijkheid van de bewoners van Vrankrijk,” zegt Wietsma. Volgens haar staan activisten vaak onterecht bekend als ‘boze gnomen’. Terwijl in Vrankrijk juist sprake is van vriendelijkheid en een gevoel van saamhorigheid.

Dat blijkt bijvoorbeeld uit het bestaan van de ‘vluchtelingenkamer’, een kamer in Vrank­rijk waar ieder halfjaar een vluchteling kan verblijven die wacht op een asielstatus. Alle bewoners van het pand staan een deel van hun inkomen af om deze persoon te onderhouden. “Hiervoor kloppen ze zichzelf niet op de borst. Het is voor hen gewoon een onderdeel van het dagelijks ­leven.”

Het pand staat ook bekend om de manier waarop het de lhbtiq-gemeenschap viert.“De queergemeenschap van Vrankrijk is een soort ideale wereld,” zegt Werner Borkes, festival­directeur van de Roze Filmdagen. Elke woensdagavond is het queeravond in de kroeg van het kraakpand. “Maar niemand denkt na over bij welke groep je hoort. Homo’s, lesbo’s, anarchisten en punkers lopen door elkaar heen,” vertelt Borkes. Precies deze verscheidenheid aan standpunten en mensen probeert het filmfestival, inmiddels voor de 23ste keer, in beeld te brengen, zegt de directeur. 

Iets meer lef

De documentaire laat ook een minder vrolijk aspect zien. “Als Amsterdammer kan het verhaal van Vrankrijk een droef gevoel bij je achter­laten,” waarschuwt Wietsma. In de film wordt het volgens de regisseur pijnlijk duidelijk hoe het grote geld dit soort vrijplaatsen steeds verder de stad uitdrijft. Wietsma begon vlak voor de ontruiming van het bekende Slangenpand, een kraakpand dat eveneens in de Spuistraat zat, met filmen. Ze zag vervolgens hoe de nieuwe, rijke bewoners de straat betraden en wat dat deed met de buurt.

“Maar ook in mijn omgeving zie ik de gevolgen van gentrificatie. Ik hoor bijvoorbeeld van veel mensen dat ze ontzettende overlast ervaren van vakantieverhuur door bijvoorbeeld Airbnb.”

Ze snapt het probleem, maar mist het lef bij de Amsterdammers om actie te ondernemen. “Als ik dan weer hoor over schreeuwende toeristen in het trappenhuis, denk ik: twee componentenlijm in het slot en klaar, maar we zitten als makke schapen te blaten,” vertelt Wietsma op een verontwaardigde toon. “Wat dat betreft kunnen we nog wat leren van Vrankrijk.”

De Roze Filmdagen, Het Ketelhuis, 12 t/m 22/3 

Uit Vrankrijk.Beeld Raf Croonen, RAV Animated Visuals
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden