Plus

Deze choreografieën van Hans van Manen zijn opnieuw te zien

Met Ode aan de Meester viert Het Nationale Ballet de 85ste verjaardag van sterchoreograaf Hans van Manen.

Beeld Altin Kaftira

Zijn eerste ballet maakte hij zestig jaar geleden. Inmiddels telt zijn oeuvre bijna 130 werken, die worden uitgevoerd door gezelschappen in de hele wereld en zijn bekroond met prestigieuze prijzen.

Van Manen: "Ik voel me nog steeds een danser. Ik hoor in het theater, ik voel me goed met dansers, ontwerpers, componisten om mij heen. En ach, om me dat alles niet te laten ontnemen moet ik zo af en toe een choreografie maken."

Dit zijn de vier choreografieën van Van Manen die opnieuw te zien zijn:

5 Tango's (1977)

Maia Makhateli begint aan haar elfde seizoen bij Het Nationale Ballet. Het laatste halfjaar was ze niet op het podium te zien, want ze kreeg een zoontje. Ze heeft een prominente rol in 5 Tango's.

"Hans van Manens werk is eenvoudig en tegelijkertijd betekenisvol. Je vertelt geen verhaaltjes, maar het gaat wel altijd over wat zich afspeelt tussen mensen. Voor mij als danser is het speciaal dat ik andere kanten van mezelf leer kennen. Hij houdt van sterke vrouwen, bij hem draag je geen tutu en ben je geen zwanenkoningin. Ik vind het heerlijk om een krachtige vrouw neer te zetten op het toneel."

"Voor mij is 5 Tango's een perfect terugkomballet. Hans zegt me telkens dat ik lekker tough and mean moet zijn tegen de mannen om me heen: ik ben degene die bepaalt wat er gebeurt. Bij hem mag je je danspartner brutaal aankijken en vol vuur dansen op de muziek van ­Piazzolla. Tijdens repetities gaat het er altijd serieus en to the point aan toe, maar we lachen ook. Hans is gewoon erg recht-voor-zijn-raap, net als zijn balletten."

5 Tango's, 1977. Beeld Hans Gerritsen

Sarcasmen (1981)

"Een pas de deux moet ergens uit voortkomen," zegt Van Manen. "Er is altijd wel iets aan de hand, er wordt altijd iets opgelost - dát is zo uitermate fascinerend aan de pas de deux. Maar het idee van 'zij leefden nog lang en gelukkig' - nee, dat krijg ik niet voor elkaar. Maar er is wel altijd een positieve kant aan het verhaal. Ik ben een optimist en doe veel dingen op mijn intuïtie. Ik was destijds dol op Clint Farha en ­Rachel Beaujean: dat waren twee ­dansers met wie ik brutaal kon zijn."

In Ode aan de meester wordt dit ballet-voor-twee uitgevoerd door verschillende dansers, onder wie Marijn Rademaker en Igone de Jongh.

Sarcasmen, 1981. Beeld Jorge Fatauros

Symphonieën der Nederlanden (1987)

Van Manen: "In 1987 wilde ik gewoon een fijne uitsmijter maken voor de festiviteiten rond Amsterdam Culturele Hoofdstad. Welke muziek kon ik daarvoor gebruiken? Ik kreeg een bandje van musicoloog Elmer Schönberger met een paar suggesties."

"Daar stond ook de Symphonieën der Nederlanden voor harmonieorkest van Louis Andriessen op. Dát is het, dacht ik onmiddellijk: precies goed voor de lichte touch waarmee ik dat toch wel serieuze culturele gebeuren kon eindigen. Lekker swingend en lichtvoetig."

Symphonieën der Nederlanden, 1987. Beeld Hans Gerritsen

On the Move (1992)

Violiste Liza Ferschtman ontving de Nederlandse Muziekprijs en is artistiek leider van het Delft Chamber Music Festival. Bij On the Move speelt ze het Eerste ­Vioolconcert van Sergej Prokofjev.

"Dit wilde ik heel graag doen. Hans van Manen vroeg het mij zelf en hij maakt natuurlijk spectaculair mooie balletten. Bovendien vind ik de danswereld een prachtige wereld en ben ik een groot liefhebber van Prokofjev: dat is de man van de sprookjessfeer, zijn muziek is enorm beeldend."

Het orkest en ik hebben drie keer met de dansers gerepeteerd. Ik wist op welke opname ze de choreografie instuderen, aan welke tempi ze gewend zijn. Tegelijkertijd wil je natuurlijk ook zo spelen als je het zelf voelt. Daarom heb ik niet alleen video's bekeken, maar ben ik ook een paar keer in de studio gaan kijken om te ontdekken waar een beetje ruimte zit. Het ballet is in feite op de millimeter gechoreografeerd. In deze muziek kun je gelukkig veel doen met kleur, zonder aan het tempo te tornen."

On the Move, 1992. Beeld Hans Gerritsen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden