Tom Berlee.

PlusPortretten

Deze 99-jarigen zijn vol enthousiasme op weg naar hun eeuwfeest

Tom Berlee.Beeld Anki Leene

66 keer portretteerde fotograaf Anki Leene een 99-jarige voor haar boek Lang zal ik leven. Bij de foto’s staan de levensgeschiedenissen van de bijna-eeuwelingen die er klaar voor zijn om nog veel mee te maken.

Op de vraag wat de beste uitvinding aller tijden is geweest, hoeft de 99-jarige Jaan Goossens-Swanenberg uit Heeswijk-Dinther niet lang na te denken: “De wasmachine. Die heeft de vrouw vrijheid gegeven.”

Goossens-Swanenberg is een van de 66 geportretteerde 99-jarigen in het boek Lang zal ik ­leven. Ze doen hun verhaal in woord en beeld. Fotograaf Anki Leene (1968) reisde met verschillende interviewers door Nederland om ze vast te leggen en te laten vertellen.

Niet de mensen die de eeuw hebben volgemaakt, maar zij die daar tegenaan hikken. ‘Honderdjarigen worden wel vaker geïnterviewd. Maar het is een originele gedachte, om mensen aan het woord te laten die negenennegentig jaar zijn. Deze groep horen we zelden,’ schrijft oud-politicus en schrijver Jan Terlouw (88) in het voorwoord.

“Elk portret vertelt een eigen verhaal. Precies dat fascineert mij en dat probeer ik te vangen in mijn foto’s. Hoe ouder iemand is, hoe meer er schuil gaat achter een portret. Zo kwam ik op het idee om mensen in hun 99ste levensjaar te portretteren en interviewen,” aldus Leene.

Jaan Goosstens-Swanenberg.Beeld Anki Leene

Achterkleinkinderen

Ze willen allemaal de eeuw volmaken, nu ze eenmaal zover zijn gekomen. Vaak zijn ze als enige van hun familie en vriendenkring overgebleven en houden ze zich vast aan kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen.

De 99-jarigen vertellen kwiek en enthousiast hun verhaal. Daarin spelen natuurlijk dood en religie (lees: verzuiling) een grote rol, maar nog veel meer hebben ze het over de Tweede Wereldoorlog, die voor allen kwam toen ze op de drempel van volwassenheid stonden.

Ton Berlee heeft zijn leven te danken aan de atoombom. Hij zat in een jappenkamp in Saigon. “We vernamen later pas – uit teruggevonden papieren – dat ons kamp op 26 augustus 1945 uitgemoord zou worden. (…) Doordat de eerste atoombom op 6 augustus 1945 op Hiro­shima viel en Japan kort na de tweede bom ­capituleerde, kan ik dit verhaal nu vertellen.”

Meerdere vrouwen in dit boek hebben hun geliefde – ondergedoken of opgeroepen voor de Arbeitseinsatz – pas teruggezien na de oorlog.

Het is fascinerend te lezen hoe de wereld is veranderd in de bijna honderd jaar die ze al leven. We lezen over melkkarren, huizen zonder telefoon, wassen in de teil voor de kachel.

“Via de televisie kregen we de wereld te zien. Op mijn werk moesten we ineens met terminals gaan werken, revolutionair was dat,” zegt Toos Poolman-Oosterwijck Veldhuis, die opgroeide aan de Lauriergracht in Amsterdam. Haar droom kon ze niet waarmaken. Ze had graag bibliothecaresse willen worden. Met de woorden van haar moeder – “Ben je mal?” – viel die droom in duigen. Ze ging aan de slag bij een bank.

Sterke genen

De 99-jarigen vinden het niet heel bijzonder dat ze deze hoge leeftijd hebben bereikt. Geluk, sterke genen, geven ze als verklaring. En: weinig water drinken en geen dingen eten waar je dik van wordt. En elke zondagmiddag een borreltje. “Leeftijd wordt keurig uitgedeeld, daar heb je zelf niets over te zeggen,” zegt Martien Hanenberg.

De meesten vrezen de dood niet, hebben zich ermee verzoend, al vindt Jan Kakes het geen ‘prettig idee’ om dood te gaan. “Ik zou graag langer willen blijven leven om een oordeel te kunnen vellen over de toekomst.”

Het tekent de levenslust die bij velen in dit boek nog steeds aanwezig is.

Allen zijn op hun oude dag mild, geven graag hun wijsheid door, en willen vrede. Als de wereld uit louter 99-jarigen zou bestaan ...

Anki Leene: Lang zal ik leven, €34,50. Verkrijgbaar via www.langzalikleven.nl

Martien Hanenberg.Beeld Anki Leene
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden