Tips

Deze 10 documentaires zijn niet te missen op het Idfa

Apolonia, Apolonia is een overrompelend portret van kunstenaarskind Apolonia Sokol. Beeld
Apolonia, Apolonia is een overrompelend portret van kunstenaarskind Apolonia Sokol.

Woensdag begint het Amsterdamse documentairefestival Idfa. In twaalf dagen zijn bijna 300 documentaires, voorstellingen en interactieve projecten te zien. Chef kunst Jan Pieter Ekker en filmjournalist Joost Broeren-Huitenga tippen tien documentaires uit het enorme aanbod.

Joost Broeren-Huitenga

Apolonia, Apolonia

Overrompelend portret van Apolonia Sokol, een charismatisch, allesbehalve cameraschuw kunstenaarskind dat na een studie aan de prestigieuze kunstacademie Beaux-Arts de Paris in de voetsporen wil treden van de grote Franse schilders. Probleem: ze is een vrouw en schilderen wordt beschouwd als een anachronisme uit het verleden.

Manifesto

Found footagefilm samengesteld uit video’s die Russische tieners op sociale media plaatsten – van onschuldige ochtendrituelen op YouTube of TikTok tot stiekem gefilmde beelden van gewelddadige en handtastelijke docenten. De Russische Angie Vinchito begint haar film met een disclaimer: ‘Dit is geen oproep tot verstoring van de openbare orde’.

Manifesto is een found footagefilm samengesteld uit video’s die Russische tieners op sociale media plaatsten Beeld
Manifesto is een found footagefilm samengesteld uit video’s die Russische tieners op sociale media plaatsten

De humani corporis fabrica

Experimentele documentaire vernoemd naar het anatomieboek van Andreas Vesalius uit 1563. Filmmakers Lucien Castaing-Taylor en Véréna Paravel tonen het menselijk lichaam als een bijna abstract landschap. Ze filmden bij operaties in verschillende Parijse ziekenhuizen en gebruiken veelvuldig de beelden die de artsen binnen in het lichaam maken, met kleine camera’s die met hun medische instrumenten mee naar binnen worden gestuurd.

Reis door onze wereld

Petra Lataster-Czisch en Peter Lataster, bekend van o.a. De kinderen van juf Kiet, maakten tijdens corona een zeer intieme documentaire in hun Amsterdamse tuin. De binnentuin blijkt de perfecte metafoor voor het leven in isolatie.

Mi país imaginario

In 1973 ging de Chileense filmmaker Patricio Guzmán al de straat op om het verzet tegen de staatsgreep van Pinochet vast te leggen en in oktober 2019 was hij er opnieuw bij toen in hoofdstad Santiago massale protesten uitbarstten. Ruim anderhalf miljoen demonstranten eisten meer democratie en een rechtvaardiger samenleving. Guzmán vat de protesten in imponerende beelden van kolkende mensenmassa’s en gewelddadige botsingen met de oproerpolitie, maar meer nog in afgewogen en ingetogen commentaar van betrokken activisten, relschoppers, experts en kunstenaars – allen vrouwen.

The Man Who Couldn’t Leave (VR)

Een vulkaaneiland voor de kust van Taiwan was vanaf de late jaren veertig van de vorige eeuw decennialang een strafkolonie voor politieke dissidenten. Velen keerden nooit terug. Zoals A-Ching, wiens relaas zijn lotgenoot A-Keun, die het wel overleefde, doet in deze virtual reality-ervaring, winnaar van de prijs voor Best Immersive Experience op het afgelopen filmfestival van Venetië. Op even poëtische als confronterende wijze wordt je meegenomen in het leven van de gevangenen. Te zien in de VR Gallery, onderdeel van de DocLab Exhibition voor interactieve documentaire in de Brakke Grond.

Op even poëtische als confronterende wijze word je meegenomen in het leven van de gevangenen in The Man Who Couldn't Leave. Beeld
Op even poëtische als confronterende wijze word je meegenomen in het leven van de gevangenen in The Man Who Couldn't Leave.

Matter Out of Place

In eerdere films toonde Nikolaus Geyrhalter al wat er van menselijke bouwsels overblijft nadat ze verlaten worden (Homo sapiens, 2016) en hoe oneindig veel grond de mens verzet (Erde, 2019). In zijn nieuwste brengt hij de immense bergen afval die we produceren en over de hele wereld uitsmeren in beeld. En de mensen die, op grote en kleine manieren en vaak tegen de klippen op, die afvalstroom proberen te stuiten. Opnieuw vindt Geyrhalter in zijn beelden een overrompelende schoonheid, die de destructie die hij toont niet verbloemt maar juist schrijnender maakt.

Mariupolis 2

De Litouwse antropoloog en documentairemaker Mantas Kvedaravicius werd in april van dit jaar door Russische troepen om het leven gebracht terwijl hij aan het filmen was voor dit portret van de verwoeste Oekraïense stad. Hij draaide in 2016, kort na het begin van het conflict dat dit jaar escaleerde tot een oorlog, al een eerste documentaire in Marioepol, eveneens te zien op Idfa. Hij vangt de chaos en het alomtegenwoordige geweld, maar ook het dagelijks leven dat ondanks alles gewoon doorgaat, in weloverwogen beelden.

The 3 Rooms of Melancholia

In het bloedmooie, associatieve documentairedrieluik The 3 Rooms of Melancholia (2004) toont de Finse Pirjo Honkasalo, die in 1996 de Joris Ivens Award won met haar roadmovie Atman, hoe jonge kinderen worden opgezadeld met de last van het heden en het verleden. Of preciezer: hoe de haat wordt gevoed, en daarmee de uitzichtloosheid van de Russisch-Tsjetsjeense oorlog groter wordt. Een film om zachtjes bij te grienen. Opgenomen in de Top 10 van Laura Poitas én sleutelfilm in het onderdeel Around Masculinity.

Les années Super-8

Found footagefilm Les années Super-8 van Nobelprijswinnaar Annie Ernaux, de schrijfster van het aangrijpende L’événement (dat de basis vormt van de gelijknamige, minstens zo aangrijpende, vorig jaar op het festival van Venetië met een Gouden Leeuw bekroonde film van Audrey Diwan). Met korrelige beelden van verjaardagspartijtjes van de kinderen én de machtsovername van Pinochet in Chili, waar het gezin op reis was.

Documentairefestival Idfa start woensdagavond. In twaalf dagen komen er zo’n 300.000 bezoekers naar de Amsterdamse bioscopen.

In het bloedmooie, associatieve documentairedrieluik The 3 Rooms of Melancholia toont de Finse Pirjo Honkasalo hoe jonge kinderen worden opgezadeld met de last van het heden en het verleden. Beeld
In het bloedmooie, associatieve documentairedrieluik The 3 Rooms of Melancholia toont de Finse Pirjo Honkasalo hoe jonge kinderen worden opgezadeld met de last van het heden en het verleden.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden