Plus

Designer Johannes Offerhaus onderzoekt beweging

Johannes Offerhaus won met zijn centrifugerende rokken, waarmee hij de zwaartekracht uitdaagt, al de Frans Molenaar-prijs. Nu exposeert hij bij The Frozen Fountain. Ook daar zijn natuur- en wiskunde het thema.

'Tijdens mijn studie probeerde ik eerst dingen te maken die iemand werkelijk kon dragen, maar dat lukte me gewoon niet'Beeld Lucas Christiansen

Johannes Offerhaus (25) is een van de veertien designtalenten die exposeren onder de naam Future Classics bij The Frozen Fountain, de vrijzinnige woonwinkel waar Piet Hein Eek, Hella Jongerius, Marcel Wanders en Studio Job voor de eerste keer een platform kregen.

Nu is dus wederom een jonge generatie designtalent te zien. De expositie is een eerbetoon aan de begin maart door een noodlottig ongeval in Brazilië overleden medeoprichter van The Frozen Fountain, Dick Dankers (67).

Offerhaus ziet met de expositie op die legendarische plek een lang gekoesterde wens in vervulling gaan. Hij pakt flink uit met een atelierachtige setting waarin enkele stuks uit zijn laatste collectie Experiment with Parabolas, gebaseerd op een wiskundige meetlijn, te zien zijn.

Ook zijn er zelfgemaakte stoffen, gesponnen van oud garen en aan elkaar geplakt met een 'grote cilinder', op bestelling te koop in elke gewenste maat en kleur. De benodigde machine ontwikkelde hij zelf.

Exit restricties
De ruim anderhalf jaar geleden aan ArtEZ afgestudeerde Offerhaus is een whizzkid die als tiener op het vwo van de Vrije School in Den Haag al veel lol had in met name wis- en natuur­kunde, - 'in taal niet, ik ben zo dyslectisch als de pest' - en met het bouwen van modelscheepjes en het maken van kleding van hout.

Als jong ventje kroop hij ook achter de naai­machine van de buurvrouw. "Naast techniek is textiel altijd heel belangrijk voor me geweest, het een kan niet zonder het ander." Inspiratie voor zijn collecties doet hij onder andere op door het kijken naar 'hele droge' instructie­video's van diverse industriële machines. "Ik struin het hele internet af en bevredig mijn behoefte aan techniek ermee."

Het leidde in zijn eindexamencollectie tot de inmiddels bekende cirkelrokken van deels transparante stoffen, die dankzij een motoriekje in de tailleband, een 'Centrifugal Belt System', konden draaien.

"Ik wilde onderzoeken wat de effecten van de zwaartekracht op stoffen zijn en wat er gebeurt als deze kracht niet van toepassing is. Bij het ontwerpen van een sculptuur of een kledingstuk werk je altijd tegen de zwaartekracht in. Dat zorgt voor restricties." Door met een centrifugale kracht de zwaartekracht op te heffen creëer je een werkveld rond het lichaam waarin je kleding kunt laten zweven.

Ronddraaiende rok
Wat moet iemand met een ronddraaiende rok? "Tja, ik denk ook niet dat mijn werk wereld­problemen oplost, maar ik probeer wel op nieuwe manieren naar mode te kijken en een verbinding tot stand te brengen tussen verschillende disciplines. En wie weet leidt dat tot iets. Mijn werk draait om beweging en valling van de stof, niet om die machine. Ik heb geen bedrijf dat draaiende rokken verkoopt als remedie tegen warme zomerdagen, maar die rok roept wel vragen op."

"Vragen die me bezighouden. Hoe bewegen we ons voort in de toekomst, hoe bewegen onze kleren mee, passen we ons aan aan de omgeving of past het materiaal zich aan? Praktiseren over vormgeving en hoe ik iets in beweging ga zetten, is mijn grootste verslaving. Onder­delen van machines en mechanische principes voeg ik samen om mijn ideeën over vorm en beweging te kunnen realiseren."

Op de kunstacademie in Arnhem was Offerhaus qua aanpak enigszins een vreemde eend in de bijt. "In bespreking met een leraar begon ik eens een hele verhandeling over het aanpassen van de snelheidsregelaar omdat de motor niet lekker liep. Hij zei: ik heb geen idee wat je aan het doen bent, maar het komt vast goed."

Beeld Lucas Christiansen

En het is die vrijheid waarbij hij goed gedijt, zegt Offerhaus. "Tijdens mijn studie probeerde ik eerst dingen te maken die iemand werkelijk kon dragen, maar dat lukte me gewoon niet. Op een gegeven moment besefte ik dat ik niet langer moest proberen in het traditionele plaatje van de ontwerper te passen."

Op naar Berlijn
Het winnen van de Frans Molenaar-prijs in 2016 met zijn roterende rokken, de eer en een bedrag van 10.000 euro, gaven hem een jaar de vrijheid om te doen wat hij wilde. Experimenteren met vorm, beweging, constructie en geometrie op veel grotere schaal.

"Even niet aan de slag binnen de beperkte werkruimte van een lichaam, maar experimenteren in een ruimte van duizend kubieke meter. Mijn vormen en stoffen tien keer uitvergroten, in de lucht hangen en kijken hoe ze zich voortbewegen in een choreo­grafie."

Het leidde tot de collectie Experiment with ­Parabolas. Tijdens de show werd de beweging van de modellen via een mechaniek van touw en katrollen omgezet om grote textiele objecten in de ruimte in beweging te brengen. De bezoeker kon ertussendoor lopen.

Het heeft hem fans opgeleverd, voor wie hij kledingstukken op maat maakt. "Soms willen ze een draagbare variant van het ontwerp dat ze in de show zagen, soms kopen ze een ontwerp om op te hangen." Zijn ontwerpen zijn qua vorm namelijk ook heel mooi hangend aan de muur, zoals te zien is bij The Frozen Fountain op de Prinsengracht.

Na zijn afstuderen vertrok Offerhaus direct naar Berlijn, om eerst een maand 'op mijn gat' te zitten. Uitgeput na vier jaar studie. "Berlijn is groter dan Amsterdam, er gebeurt veel op het gebied van kunst en cultuur en de huren liggen er een stuk lager, ik heb veel werkruimte nodig en die vind ik daar." Een terugkeer naar Amsterdam sluit hij echter niet uit, want al zijn klanten wonen er.

Groot gordijn
Zijn helden komen niet per se uit de modehoek. Begeesterd raakt hij door het werk van Mika Rottenberg, een Argentijnse videokunstenaar, en de Zwitserse kunstenaar Jean Tinguely, die onder meer met Niki de Saint Phalle enorme machines, mega-installaties en sculpturen maakte. En van Christo's Valley Curtain, een groot gordijn in een vallei in Colorado, wordt hij 'helemaal jaloers en blij'.

"Het werk van Iris van Herpen en vroeg werk van Hussein Chalayan inspireren me ook enorm. Ik wil mezelf verder ontwikkelen, samenwerken met theater, dansgroepen en choreografen. Ik haal het niet om elk half jaar nieuw werk te maken, maar ik wil dit vrije werken proberen zo lang mogelijk vol te houden."

Future Classics, t/m 30/7 bij The Frozen Fountain.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden