PlusDans

De wereld oogt kaal, hard en koud in Kiem

Thomas Rupert ontwerpt al ruim twintig jaar decors voor Conny Janssen Danst. Ook voor Kiem, dat nu is te zien. ‘Ik ben altijd bang om het letterlijk te maken.’

In deze choreografie draait het om de kracht en vitaliteit van de mens. Beeld Andreas Terlaak

In zijn vrije tijd sleutelt Thomas Rupert samen met zijn 81-jarige vader regelmatig aan motoren. Voor elke nieuwe ­eigengebouwde motorfiets legt hij zichzelf een beperking op, bijvoorbeeld dat hij alleen van staal mag zijn en geen ­enkel kunststof onderdeel mag bevatten. “Dat heeft ook alles met vormgeving te maken. Je hebt het op een bepaalde manier in je hoofd en moet om het te ­realiseren telkens een andere werkwijze of­­ ­nieuwe techniek ontdekken.”

Veel vrije tijd heeft Rupert niet. Elk seizoen ontwerpt hij het decor, en soms ook ­kostuums, voor zeker tien tot twaalf producties. Hij is net terug uit Duitsland waar de première was van Vögel, een stuk van Alize Zandwijk bij ­Theater Bremen. Nu is hij in actie voor Trojan Wars van Peer Wittenbols bij Het Nationale Theater. Vorig jaar maakte hij voor het eerst ook grote filmsets. Dat was voor Poor Boy, de nieuwe film van Ramón Gieling die dit najaar in ­première gaat.

Dialoog

Deze zomer is de herneming van So Here We Are, een voorstelling van Conny Janssen in de Van Nelle Fabriek in Rotterdam. Zijn decor­ontwerp inclusief videoprojecties en tribune gaat hij binnenkort opnieuw aanpakken. Met de ­Rotterdamse choreograaf werkt hij inmiddels 23 jaar samen.

“Voor dans decor maken is echt anders,” zegt Rupert. “Voor toneel is het in zoverre makkelijker, dat je van tevoren een tekst en een dramaturgische lijn hebt. Conny’s dans start vanuit een thema en ontwikkelt zich voor een groot deel in samenwerking met de dansers tijdens de repetities. Aan de ene kant lijkt het dus vrijer, maar aan de ander kant is het natuurlijk ook moeilijker, want je creëert iets uit het niets.”

“Mijn vak is: zorgen dat je samen met het artistieke team een verhaal vertelt – ik ben geen autonoom ­kunstenaar. Alles ontstaat in dialoog, je ­inspireert elkaar.”

Wolkenlucht

Met een groot betonnen gebouw en wanden met aarde en wolken verwijst Ruperts ontwerp voor Kiem zowel naar de stad als naar het platteland.

Zelf is hij graag buiten. Hij kan het soms Spaans benauwd krijgen als hij dagen achter ­elkaar aan het werk is in een donker theater.

“In deze choreografie draait het om de kracht en vitaliteit van een mens. Toen ik een aantal ­repetities met de dansers had gezien, wist ik dat het een ruimte moest worden die je op de een of andere manier bescherming geeft en tegelijkertijd iets troosteloos heeft. Een plek die beschutting biedt, maar die ook een wereld in een ­wereld in een wereld is.”

“In het begin van de voorstelling zie je de ­mensen op een klein zwart vlak dicht tegen elkaar staan. Later zie je dat hun wereld omsloten wordt door een andere wereld, een grijs bouwwerk. Dat is iets abstracts, ik heb niet letterlijk gedacht aan een fabriek of parkeergarage. Het gaat erom dat het een stevig gebouw is met een uitzicht. Dat zie je uiteindelijk: de wijde wereld eromheen.”

Oerkracht

“Voor dat laatste beeld heb ik op de computer beelden van voren en van wolken bewerkt tot het een woest, grof landschap à la Anselm Kiefer werd. Ik wil mezelf geen Kiefer noemen, maar zijn werk heeft wel die eenvoud en ­oerkracht waar ik naar zoek.”

“Wat ik probeer is: iets suggereren. Ik ben ­altijd bang om het letterlijk te maken, omdat het dan iets is wat ik kies. Wat ik hoop te bereiken, is dat iedereen in het publiek er zijn eigen verhaal van maakt. Mijn decor moet een autonoom beeld zijn dat op zichzelf staat en dat overeind blijft tijdens de tournee langs al die theaters die qua breedte, diepte en hoogte enorm verschillen.”

Kaal, hard en koud oogt de wereld in Kiem, pas aan het eind gaat de temperatuur omhoog. “Ik vind juist industriële, harde ruimtes heerlijk qua atmosfeer. Niet dat ik er vrolijk van word, ze geven een beklemmend gevoel. Maar er is ­ruimte. Je kunt ergens anders heen.”

Kiem, Conny Janssen Danst, 10 en 11/2 in ITA 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden