PlusBoekrecensie

De verzamelde verhalen van Julian Barnes zijn allemaal even erudiet en onberispelijk

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

In Tunnel, het slotverhaal van zijn verhalenbundel Over het Kanaal (1998), liet Julian Barnes (1948) een oude(re) schrijver in de trein van Londen naar Parijs zijn leven overdenken. Het – toen nog – toekomstige jaar was 2015, en een van zijn overpeinzingen luidde: ‘Wat was hij, uiteindelijk, meer dan een verzamelaar en schifter van herinneringen: zijn herinneringen, historische herinneringen? Een enter van herinneringen ook, die ze doorgaf aan anderen.’

Nu de verhalen uit Barnes’ eerste bundel en de twee volgende, De citroentafel (2005) en Polsslag (2011), zijn samengebracht, blijken die setting en analyse nog niet zo’n gekke samenvatting van zijn schrijverschap, ook op de korte baan.

Zowel Frankrijk en de Fransen als een fascinatie voor (de onbetrouwbaarheid van) herinneringen vormen terugkerende elementen. Er is zijn voorliefde voor historische fictie vol essayistische terzijdes in het algemeen, en het schrijven over bewonderde kunstenaars uit het verleden in het bijzonder. En ook ouder worden en het naderende eind komen in de bijna 700 pagina’s aan de orde.

De hoogtepunten zijn gevarieerd en talrijk. Van het hilarische Experiment, waarin de nogal saaie oom Freddy tot verbijstering van de verteller deelnam aan ‘de beroemd onplatonische groepsgesprekken van de surrealisten’ in Parijs circa 1930, tot het diep ontroerende Eeuwiglijk, over een bejaarde woordenboekcorrector tijdens haar jaarlijkse pelgrimage naar het graf van haar broer, die sneuvelde in de Eerste Wereldoorlog.

Barnes wekt even makkelijk de bezetting van een Hugenotendorp in de zeventiende eeuw tot leven als een gefnuikte Zweedse liefdesgeschiedenis van dik honderd jaar later. Hij schrijft een portret van de oude, ijdele, door vermeende miskenning verbitterd geraakte componist Sibelius of een liefdevol uit het leven van Ivan Toergenjev geplukte parabel. En dat allemaal even erudiet, overtuigend en stilistisch onberispelijk. Vaak ernstig, soms met een sprankelend soort ironie.

Mindere verhalen zijn er ook. Maar deze kloeke staalkaart overziend, kan Barnes toch ongeveer net zo tevreden terugkijken als zijn alter ego in Tunnel op diens werk. Zo schrijven? ‘Het was geen eerloze manier om je leven te slijten.’

Verzamelde verhalen

Julian Barnes
Vertaald door Else Hoog, Jelle Noorman en Ronald Vlek,
Atlas Contact, €22,99, 670 blz.

null Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden