PlusFilmrecensie

De verpletterende gewoonheid maakt Netflixdocu over Snelle juist zo charmant

Rapper Snelle (Lars Bos) werd binnen twee jaar een van de populairste hitartiesten van Nederland. Reden voor Netflix om een documentaire te maken over zijn onwaarschijnlijke route naar het succes.

Snelle achter het stuur met Suzan & Freek in de documentaire Zonder jas naar buiten. Samen maakten ze de hit De overkant. Beeld  Martijn van Gelder/Netflix
Snelle achter het stuur met Suzan & Freek in de documentaire Zonder jas naar buiten. Samen maakten ze de hit De overkant.Beeld Martijn van Gelder/Netflix

“Je wordt hier ­sneller advocaat dan rapper,” zegt Lars Bos als hij door de lommerrijke lanen van zijn geboortedorp Gorssel, nabij ­Deventer, stuurt. “Alleen maar ­villa’s hier.” Zijn jeugdvriend Hidde: “Een echt kakomgeving. Iedereen is hier keurig gaan studeren.”

Hidde en Lars kennen elkaar al vanaf dat ze peuter waren. Ze doorliepen samen de middelbare school, rookten hun eerste blowtjes in de tuin van een van de ouderlijke villa’s en zijn nog steeds de beste vrienden. Maar Hidde is inmiddels ook de manager van Bos’ alter ego, rapper Snelle. En die is binnen twee jaar een van de populairste hitartiesten van Nederland geworden.

Momenteel staat Snelle samen met zangeres Maan op 1 in de Top 40 met het aanstekelijke Blijven slapen. Die plek bezette Snelle al drie keer eerder met Smoorverliefd, Reünie en, samen met Davina Michelle, 17 miljoen mensen. Gevoelige en lichtverteerbare popliedjes zijn het. Veelal met een opgewekte grondtoon en altijd hypermelodieus. Hiphop is het volgens de boeken, maar dan wel in zijn onschuldigste vorm. Snelle heeft muzikaal meer gemeen met Marco Borsato dan met Osdorp Posse.

Die receptuur maakte Lars Bos (1995) nu al zo beroemd dat hij zijn eigen documentaire op Netflix in première kan laten gaan. Zonder jas naar buiten vertelt het levensverhaal van een jongen die opgroeit zoals zoveel tieners in Nederland, maar zich vanaf zijn 22ste ineens moet zien te verhouden met exponentieel groeiende populariteit.

Vertederend

En dat is een hele klus voor een introverte ­jongen die in zijn raps kan uiten wat hem in het dagelijkse leven niet altijd lukt. Een opgave waarvoor hij zich al jong zag geplaatst. Geboren met schisis (een hazenlip, in het dagelijks taalgebruik) duurde het lang voordat hij zich verstaanbaar kon maken, vertelt zijn vader Jan in de film van regisseur Anne de Clercq (Soof 3, Jack bestelt een broertje).

Vader Bos ziet er een parallel in met de carrière van zijn zoon: “Lars heeft altijd in de belangstelling gestaan,doordat zijn uiterlijk afweek van de norm. Ik kan me voorstellen dat dat iets getriggerd heeft.”

De documentaire volgt het patroon van Snelles liedjes: bij de emoties erachter kan iedereen zich wat voorstellen, alleen zijn ze in de wereld van Snelle net even iets pakkender verwoord. Snelle verpakt zijn groeipijnen in beeldende, oer-Nederlandse teksten. Samen vormen ze een gloedvol portret van de strubbelingen van generatie Y. “Ik ga zonder jas naar buiten/Ook al is het ­eigenlijk te koud,” zingt hij over het over het verslaan van je eigen schaduw. En over de richtingloosheid van het doorsnee postpuber­bestaan: “Ik ben ook van school verbannen/Ik had ook geen plannen/Ik was liedjes aan het schrijven in de schuur.”

Zijn laatste hit, Blijven slapen, gaat over de spanning voor een date die mogelijk zal leiden tot wat in de songtekst ‘de volgende stap’ wordt genoemd. Het refrein ademt aandoenlijk pragmatisme: “Ik heb mijn ondergoed, mijn tandenborstel, luchtje en mijn lader/Want waarschijnlijk blijf ik slapen/ En slapen doen we niet, nooit, nauwelijks/ Wij gaan iets opbouwen.”

De documentaire toont de naaste omgeving van de jonge artiest die steunt op de vriendengroep uit zijn geboortedorp, jongens met wie hij zijn eerste liedjes maakte. Tristan als producer, Clee als dj en Hidde als wijze kracht op de achtergrond. Prachtig is de tienerwoede op een schokkerig huisgemaakt filmpje van een van zijn eerste songs. “Ik wil mijn eigen baan/Ga niet in een supermarkt staan!” schreeuwrapt hij.

En dan is er vertederende zelfanalyse als hij als twintiger terugblikt op de liefde voor zijn eerste muziekidool: de New Yorkse gangsterrapper 50 Cent. De piepjonge Lars Bos kreeg geen genoeg van het verhaal over de schietpartij waarbij 50 Cent in de straten van Queens onder vuur werd genomen door een collega-drugsdealer en een schotwond bij zijn mond opliep. “Ik had ook zo’n litteken op die plek,” zegt Bos over zijn schisis. En daarna lachend: “Op zich een heel ander verhaal natuurlijk. Maar dat vond ik toen niet!”

In een rijke traditie

Uiteraard, niet alles is even opzienbarend. Als de jongens hun vroegere weekendhuis bezoeken, stuiten ze in de woonkamer op een tafel met stoelen: “Kijk, hier zaten we dus.” Tja.

Toch is de verpletterende gewoonheid van ­sommige scènes uiteindelijk juist charmant. Ze stutten het begrip voor de onzekerheid die het verruilen van zijn beschermde tienerleven voor een volwassen bestaan met een huis, verantwoordelijkheden en de druk van een carrière met zich mee brengen. “Het enige wat ik denk als ik aan de afgelopen periode denk is: huh. Wat veel! En: wat nu?” zegt Snelle al vroeg in de docu tegen de camera. En daarna: “Ik ben bang dat ik me te veel ga gedragen zoals anderen het van me verwachten.”

Voor wie Zonder jas naar buiten kijkt, lijkt dat ongegronde angst. Die ziet simpelweg een sympathieke provinciejongen die toevallig ontzettend aanstekelijke liedjes kan schrijven en – met hulp van de autotune – ook zingen en soms ook niet weet wat hem nu weer overkomt.

Zijn kracht past in de traditie van de grootste Nederlandse sterren: je kunt ze op straat tegenkomen en dan blijken ze uiteindelijk precies zo doodgewoon te zijn als je zelf bent.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden