PlusBoekrecensie

De val van Thomas G. van Nelleke Noordervliet: ideeën over de ‘kwetsuren’ van deze tijd

Beeld Getty Images

Wat gaat er mis als een boek waarin je heel veel zin hebt huiswerk wordt? Het gebeurde me bij De val van Thomas G. van Nelleke Noordervliet, waarin Isa, weduwe van Thomas Geel, uitgever van een controversieel boek, in hun huis in Ierland hun gezamenlijke verleden overdenkt na de ontvangst van een manuscript van zijn hand dat alles doet kantelen.

Waarin freelancejournalist Joris de Groot de betrokkenen bij de affaire rond het bewuste boek Hedendaags fanatisme benadert (en het woord geeft ), onderwijl plottend hoe hij een grote scoop kan binnenhalen.

Waarin de rücksichtslose dochter van de uitgever de confrontatie met haar moeder aangaat over een familiegeheim.

Waarin Noordervliet een inkijkje geeft in het boekenvak. En vooral: waarin ze al haar ideeën, overpeinzingen en kanttekeningen over (van het omslag) ‘de kwetsuren van deze tijd’ rondstrooit (#MeToo, white privilege, trial by media, de opkomst van het populisme, het open riool van Twitter, de oppervlakkigheid van het ik-tijdperk, zo uit de losse pols).

Jas van literatuur

Het is vol, te vol, dit verhaal in vele stemmen, waarin de lezer zich naar de apotheose toepuzzelt. Of bovenstaande niet genoeg is : Isa komt met een stapel boeken naar het eiland en ‘pakt zich in een heel dikke jas van literatuur’ om zich te watteren tegen de realiteit – en om op die literatuur te reflecteren in de tekst waarin ze alles van zich afschrijft (met een imaginaire redacteur die dan weer commentaar geeft op haar woordkeuze). Ze overdenkt films die ze in het verleden heeft gezien, de muziek die ze op heeft staan,liedteksten. Daarnaast beschrijft ze omstandig en meanderend de kustlijn en weersomstandigheden in County Kerry – waar ook Noordervliet zelf verblijft.

Het bonte gezelschap – inclusief vage zoon Arthur die succesvol in de muziekscene opereert en in wiens woning ‘veel langwerpige stekker­dozen worden gepenetreerd door zwarte en witte stekkers met bijbehorend draad’ en Geels opvolgster Anne, die de zaak rond Hedendaags fanatisme naar een sensatiebeluste website had gelekt en daarna de dood (zelfmoord?) van de uitgever voor de schoenen kreeg geworpen – komt uiteindelijk in Ierland bijeen als de uitgever wordt gekaapt als ‘martelaar’.

Want de auteur van Hedendaags fanatisme, toevallig ook nog eens Geels pleegbroer van ouders die in de oorlog fout waren geweest, werpt zich met zijn beweging in opkomst op als hoeder van de hiërarchie en trekt ten strijde tegen de neergang van de westerse beschaving door de verheerlijking van vrijheid en gelijkheid, door homoseksualiteit en genderfluïditeit (et cetera). Wat te doen?

Trofeevrouw

Al die stemmen, al die meningen, samengepakt in nog geen driehonderd pagina’s. Joris de wat sukkelige journalist, Leonie met haar hoog­dravende tirades, de apologie van manipulator Geel – het voelt allemaal gekunsteld. De enige stem die overtuigt is die van Isa: het ‘meisje van Loon’ dat zich had laten degraderen tot onderdanige trofeevrouw, een ‘jarenlang verwaarloosd wezen’ (of in de woorden ven Leonie een ‘vrouw van stopverf’) en haar eigen rol daarin erkent. In Ierland vindt ze zichzelf terug, om te concluderen dat ze ‘niet terug wil in de huls’.

Natuurlijk is er ook nog een personage als de oude buurvrouw Sally met haar volkse wijsheid – enigszins karikaturaal, maar tegelijk het aardse rustpunt dat deze ideeënroman zo nodig heeft. ‘Problemen? Raadsels? Sally helpt.’ Niet echt. Maar toch.

Fictie

Nelleke ­Noordervliet

De val van ­Thomas G.

Atlas Contact, €22,99, 285blz.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden