Recensie

De Uren van Eline Arbo en ITA laat geen mens onberoerd

De interpretatie van Eline Arbo en haar acteurs doet de beelden van de indrukwekkende verfilming van The Hours snel vervagen.

De vrouwen hebben alleen de smalle strook van een draaischijf tot hun beschikking. Wc, kast, bed, keukentje; daar spelen zich hun levens af.  Beeld Dim Balsem
De vrouwen hebben alleen de smalle strook van een draaischijf tot hun beschikking. Wc, kast, bed, keukentje; daar spelen zich hun levens af.Beeld Dim Balsem

De beelden van The Hours van Stephen Daldry (2002), de indrukwekkende verfilming van Michael Cunninghams roman, staan op mijn netvlies. Het is bagage die je ongewild meeneemt naar de toneelversie die Eline Arbo voor haar eerste grote zaalregie bij ITA van de roman maakte.

Cunningham baseerde zich destijds (1998) op Mrs. Dalloway van Virginia Woolf, waarin een Londense societydame voorbereidingen treft voor een feest, maar breidde het spectrum uit: hij maakte het boek van Woolf tot verbindend element in de levens van drie vrouwen die we een dag lang volgen, alle drie ingesnoerd in hun bestaan.

Getergde dichter met aids

Virginia Woolf zelf, in 1923 vol van haar nieuwe roman, de zwangere Amerikaanse huisvrouw Laura Brown, in 1949 lezend in haar exemplaar van Mrs. Dalloway om te ontsnappen aan het suburbleven met haar zoontje Ritchie; het gevoelige jongetje dat zal uitgroeien tot Richard, de getergde dichter met aids, onbereikbare liefde van de derde vrouw, de New Yorkse uitgever Clarissa Vaughan, door hem plagend ‘Mrs. Dalloway’ genoemd sinds ze figureerde in zijn enige, matig ontvangen roman.

Het is 1998 en ze bereidt hem een feest waar hij helemaal niet op zit te wachten.

Eline Arbo en haar acteurs maken dat mijn beelden van Meryl Streep, Nicole Kidman en Julianne Moore uit de film snel vervagen, zozeer blazen ze met hun interpretatie van De Uren overtuigend nieuw leven in de drie vrouwen en hun entourage.

De Virginia Woolf van Chris Nietvelt nerveus trekkend aan haar sigaret, geen tijd voor ontbijt, al dringt haar man Leonard (Majd Mardo) nog zo aan; de extraverte en gekwetste Vaughan van Marieke Heebink (‘het is geen mislukking hier bloemen te snijden!’); Ilke Paddenburg afwezig ogend als Laura, proevend aan ontsnapping in een zoen met haar buurvrouw (Sinem Kavus).

Arbo zet Cunningham helemaal naar haar hand met een eigen verbindend element: de verteller die midden op het ronde speelvlak (toneelbeeld Pascal Leboucq) scènes aan elkaar rijgt, de schrijver.

Steven Van Watermeulen is haar spil, om wie letterlijk alles draait. Maar hij speelt ook de schuchtere Ritchie, klunzig zijn moeder helpend met de taart voor zijn jarige vader, en de oudere Richard, weggedoken in zijn stoel, murwgebeukt door de verstikkende goedertierenheid van Clarissa.

Zijn transformaties zijn soms verbluffend.

Smalle strook

De drie vrouwen hebben niet meer dan de smalle strook van een draaischijf tot hun beschikking (de vergelijking met de Drie Zusters in een vorige regie van Arbo drong zich op, gevangen in een krappe plexiglas doos). Wc, kast, bed, keukentje; daar spelen zich hun levens af.

De schijf draait soms traag, dan weer sneller, zoals de tijd zich naar je gevoel verdicht of uitrekt. De cirkelvorm trekt lijnen door de tijd; zo kijkt iedereen met ingehouden adem toe als Laura een zelfmoordpoging doet in de badkuip van het hotel waar ze naartoe is gevlucht. Hoe ze zich net daarvoor op de draaischijf verwijdert van haar zoontje is ademstokkend.

Majd Mardo en Sinem Kavus glijden schijnbaar moeiteloos in de verschillende bijrollen en verzorgen ondertussen vocaal en op toetsen ook nog de stemmige soundtrack. En overal zijn er de bloemen, waarmee Mrs. Dalloway het leven binnenhaalt, maar die al net zo afgesneden zijn als deze drie vrouwen. De dood is nooit ver weg.

De Uren van Eline Arbo laat geen mens onberoerd.

Theater: De Uren. Door ITA/Eline Arbo. Gezien 21 oktober ITA, te zien aldaar t/m 22/2/2022.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden