PlusBeeldspraak

De trip van Engeland naar de Spaanse zon in Sexy Beast doet denken aan de deltavariant

In het snikhete Canada is een heel dorp gesmolten. Maar wij vliegen naar de Spaanse zon om in Sexy Beast te landen.

Ray Winstone als Gal in Sexy Beast.  Beeld Hollandse Hoogte / Mary Evans Picture Library Ltd.
Ray Winstone als Gal in Sexy Beast.Beeld Hollandse Hoogte / Mary Evans Picture Library Ltd.

Een blonde Engelsman ligt naast zijn zwembad in een ­kanariegeel zwembroekje, badend in het zweet. De felle Spaanse zon doet zijn werk naar behoren. De zweterige ­kerel maakt ons deelgenoot van zijn opperste genot.

Bloody hell. Ik zweet me kapot. Ik word geroosterd. ­Gekookt. Gebakken. Geblakerd. Als in een sauna. Een oven. Op mijn buik kun je een ei bakken. Wie zou hier niet van smullen? Het is belachelijk. Geweldig. Fantastisch. Fan-dabby-dozy-tastic.”

Dit is het paradijs. Daar heeft hij lang over nagedacht. Negen jaar in een koude, Britse bajes. Gary Dove is zijn naam, maar iedereen noemt hem Gal. Onder deze felle zon is hij het onweerstaanbare beest waarnaar Sexy Beast vernoemd werd. Is dit de droom van iedere Britse bajesklant: ertussenuit knijpen met je liefje, een villa in Spanje zoeken en smelten naast je bloedeigen zwembad?

Het rommelt in Gals paradijs. Een enorm rotsblok rolt van de berghelling pal boven zijn terras. Het gevaarte stuitert net over zijn oververhitte hoofd het water in. Het is een voorbode van meer trammelant. De door Ray Winstone vertolkte Gal is een gangster die denkt dat hij zich na een Laatste Klus rustig kan terugtrekken in zijn eigen paradijs. Maar dat lukt gangsters vrijwel nooit. Vooral niet in films over de Laatste Klus.

Nog eentje dan, een laatste grote klapper. En daarna stop ik om te rentenieren in een tropische idylle waar niemand mij kent of kan vinden. Goed plan. Maar het gaat altijd mis.

Geen knoeier

Gal wordt gevonden door de schrik van de Engelse onderwereld. Dat is geen klabak of detective. Hij komt niet van Interpol en heeft geen handboeien, arrestatiebevel of een uitleveringsverdrag. Don Logan is een gangster en heeft de gave van het woord en de priemende blik van Medusa. Hij is zo bikkelhard dat hij staand kan plassen zonder zijn handen te gebruiken. Als hij daarbij morst, is het opzet.

Don is geen knoeier maar een vakman. Hij kreeg de taak een ploeg samen te stellen voor een enorme kraak bij een bank in Londen. Hij besloot dat Gal daar absoluut aan moet deelnemen. Gal mag niet weigeren. Niemand zegt nee tegen Don Logan en het meesterbrein dat de inhoud van de kluis wil hebben. Gal zegt nee, Don wordt boos en dan daalt de temperatuur in het heetste zuiden van Spanje tot ver onder het vriespunt.

De filmhistorie heeft geen gebrek aan bloedlinke schurken, slechteriken, monsters en eindbazen. Don Logan is er een van de buitencategorie. Hij wordt vertolkt door de eminente Britse acteur Ben Kingsley, die wereldberoemd werd door zijn hoofdrol in Richard Attenboroughs biografische film Ghandi (1982). Kingsley was daarin een volstrekt overtuigend symbool van geweldloos verzet. In Sexy Beast (2000) is hij de volmaakte belichaming van de passieve agressie. Wat kan die man grandioos uit zijn slof schieten!

Krachtige symbolen

Waar Don Logan verschijnt is het op slag uit met de pret. We zien hem niet alleen intimiderend in Gals villa, maar ook in het vliegtuig en de discotheek. Daar is hij een virus, dat onopgemerkt en ijzig kalm binnensluipt om verwoestend toe te slaan. Don is de deltavariant die vanuit Engeland naar de Spaanse zon vliegt om een spoor van chaos en ellende te trekken. Of niet soms?

We kunnen die interpretatie van Sexy Beast afwijzen. Maar de debuutfilm van de Britse regisseur Jonathan Glazer is rijk aan beelden en symbolen die om duiding schreeuwen. Het rollende rotsblok in de openingsscène laat zich niet negeren. Dat geldt ook voor een gewapende harige griezel met hazenoren, die af en toe in Gals omgeving ­opduikt. Met de krachtige symbolen en vervreemdende beelden onderscheidde Glazer zich van alle gangsterfilmers die hem voorgingen.

De filmmaker bood ook stof tot nadenken met het rouwmysterie Birth (2004), waarin weduwe Nicole Kidman in een kind haar betreurde echtgenoot herkent. Daarna volgde zijn meesterwerk Under the Skin (2013), waarin een buitenaards roofdier de huid van Scarlett Johansson draagt. De drie films maken Glazer tot een van de meest opwindende filmmakers van de 21ste eeuw. Je kunt ze herzien en er steeds een andere draai aan geven.

Daarom is het niet erg dat hij alle tijd neemt om zijn vierde film te maken. Daar is hij al een paar jaar mee bezig en het kan nog wel even duren. Voorlopig heb ik de handen nog vol aan Don Logan, omdat berichten over Zuid-Europese virusclustervakanties me op het idee brachten om weer eens naar Sexy Beast af te reizen. Dat was een goed idee. Het werd een trip. Ik was er even helemaal uit.

Sexy Beast, Birth en Under the Skin zijn verkrijgbaar op dvd en blu-ray.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden