PlusAchtergrond

De terugkeer van Kapitein Rob: oude zeeheld, nieuwe reis

75 jaar na zijn entree verschijnt een nieuw avontuur van Kapitein Rob in Het Parool. ‘De laatste reis van De Vrijheid’ is bedoeld als eerbetoon aan tekenaar Pieter Kuhn.

null Beeld Bron Groninger Achieven/collectie erven Kuhn
Beeld Bron Groninger Achieven/collectie erven Kuhn

Dirkjan, S1ngle, Pukkels – in de strips in Het Parool draait het tegenwoordig om de grap. Ooit was dat anders, toen vertelden krantenstrips met tekeningen en tekst een verhaal en namen ze lezer en kijker mee op avontuur.

Journalist Frank von Hebel uit Groningen en tekenaar Fred de Heij uit Zaandam sloegen de handen ineen voor een nieuwe avonturenstrip, die met ingang van vandaag in de krant wordt gepubliceerd. Drie keer per week: op maandag, woensdag en zaterdag. Tachtig, misschien wel honderd stripstroken achtereen. Op zijn Nederlands: twee of drie plaatjes met daaronder tekst.

De naam van de hoofdrolspeler in de nieuwe strip: Kapitein Rob. Het initiatief van Von Hebel is bedoeld als eerbetoon aan Pieter Kuhn (1910-1966), de Amsterdammer die 75 jaar geleden een avonturier en diens zeilschip De Vrijheid bedacht. Via Het Parool groeide Kapitein Rob destijds uit tot een nationale bekendheid, die door tijd en ruimte kon reizen.

“Pieter Kuhn behoort tot de grote drie van de Nederlandse strip, met Hans G. Kresse van Eric de Noorman en Maarten Toonder van de Bommelsaga,” zegt Von Hebel. “Ik denk dat ik mede door Kuhn striptekenaar ben geworden,” zegt De Heij, winnaar van de Stripschapprijs in 2014 en maker van (historische) strips voor vele bladen.

De originele Kapitein Rob verscheen tot in 1966 in Het Parool en andere kranten. Dat jaar overleed Kuhn onverwachts aan een hartstilstand. Drie jaar later kreeg De Heij (60) via een oom voor het eerst een bundeling van de strips in oblongformaat in handen. “Daarna was ik verkocht en heb ik van mijn zakgeld alle boekjes aangeschaft. Ik ben altijd een groot liefhebber gebleven.”

null Beeld Bron Groninger Achieven/collectie erven Kuhn
Beeld Bron Groninger Achieven/collectie erven Kuhn

Kleine schilderijtjes

Von Hebel (46) kwam Kuhn iets later op het spoor. “Via een afgeschreven boek uit de bibliotheek in Norg: nummer 5 uit de Skarabeereeks, een geweldig verhaal met sciencefictionelementen over tijdreizen. Wat mij aansprak was het avontuurlijke. Een man alleen, met een boot, die lange reizen maakt naar verre oorden, strijdend tegen het grote en het kleine kwaad. En dan die tekeningen; kleine schilderijtjes.”

Het idee om de kapitein weer tot leven te wekken ontstond toen Von Hebel research deed voor zijn boek Stemmen van de bevrijding. “Ik zag dat de allereerste aflevering op 11 december 1945 in Het Parool was gepubliceerd,” vertelt hij. “Het leek mij prachtig als precies 75 jaar later een nieuw avontuur kon worden beleefd. Dat idee is voorgelegd aan de erven van Kuhn, zijn dochters. Zij stemden ermee in.”

De nieuwe vertelling is getiteld De laatste reis van De Vrijheid en begint in het heden. Kapitein Rob wordt als oude man geconfronteerd met een authentiek document uit de 17de eeuw met daarop zijn naam, opgesteld in zijn handschrift. Zo begint een avontuur waarin niet alleen de oude vijanden van kapitein Rob opduiken, professor Lupardi en diens assistent Yoto, maar ook andere karakters uit de originele strip.

Kuhn werkte destijds nauw samen met de Amsterdamse Parooljournalist en scenarist Evert Werkman (1915-1988). “Hij bedacht de verhalen en leverde de tekeningen in bij Werkman, die maakte er een lopend verhaal van,” zegt Von Hebel. Anno 2020 is de werkverdeling anders. Von Hebel is zowel bedenker van het verhaal als scenarist, De Heij maakt de tekeningen.

Van Kuhn wordt gezegd dat hij zo waarheidsgetrouw mogelijk tekende. De Heij heeft een iets andere benadering. “Ik documenteer mij natuurlijk wel, maar weet bijvoorbeeld niets van boten. Ik hou niet eens van zeilen. Ik hou niet van water, maar vind het wel leuk om te tekenen. En als je een tijdmachine moet tekenen, hoeft het natuurlijk niet te kloppen.”

Er hangt een zweem van nostalgie om de nieuwe Kapitein Rob. Heeft hij de krantenlezer nog iets nieuws te melden? “Dat is afwachten,” zegt De Heij. “Ik vind het nog steeds de moeite waard om te lezen over tijdreizen en andere avonturen. Ik word nog steeds gegrepen door Alexandre Dumas en Jules Verne. Dat het iets van vroeger zou zijn, maakt iets voor mij persoonlijk niet minder interessant of leuk.”

Verwijzingen naar de oorlog

Bekeken door de ogen van nu is Kapitein Rob een ouderwetse held, zoals Hollanders die graag zagen: vrij en onverveerd. Later heeft Kuhn zijn personage laten trouwen, weet Von Hebel. “Dat is geen gelukkige keus geweest, zeggen ook de dochters van Kuhn. Kapitein Rob was wel heel erg vaak van huis. Het was de man die maar heel af en toe op zondag het vlees kwam snijden.”

Met nostalgie is niks mis, zegt Von Hebel. “Kapitein Rob herinnert mij aan het gevoel dat ik als jochie had toen ik die boeken las. De behaaglijkheid. Op de bank met een kop thee. Een eigen wereldje. En dan zwerf je door de snikhete jungle, of je banjert over de poolkap, je belandt op de rug van een potvis en vliegt in een raket door de ruimte. Dat gevoel heeft deze strip te bieden.”

De terugkeer is eenmalig. “Toen de strip 75 jaar geleden voor het eerst verscheen, zat het verhaal vol verwijzingen naar het einde van de Tweede Wereldoorlog,” zegt Von Hebel. “Neem alleen al de naam van het schip, De Vrijheid. Nog belangrijker: de mogelijkheid weer op avontuur te gaan. Kuhn heeft zijn strips zo slim opgezet dat er nog veel avonturen beleefd kunnen worden. Kapitein Rob is nog niet uitverteld.”

De oude titels van Kapitein Rob door Pieter Kuhn, in totaal 73 delen, worden vanaf begin volgend jaar heruitgegeven door uitgeverij Personalia.

Frank von Hebel (46). De Groninger nam het initiatief voor het nieuwe avontuur van Kapitein Rob. Hij is bedenker van het verhaal en schreef het scenario. Beeld Jaspar Moulijn
Frank von Hebel (46). De Groninger nam het initiatief voor het nieuwe avontuur van Kapitein Rob. Hij is bedenker van het verhaal en schreef het scenario.Beeld Jaspar Moulijn
Fred de Heij (60).  De illustrator, kunstenaar uit Zaandam was al als kind liefhebber van Kapitein Rob. Hij maakte de tekeningen voor de nieuwe stripserie Beeld Henk Parthesius
Fred de Heij (60). De illustrator, kunstenaar uit Zaandam was al als kind liefhebber van Kapitein Rob. Hij maakte de tekeningen voor de nieuwe stripserieBeeld Henk Parthesius
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden