PlusConcertrecensie

De Strijkkwartet Biënnale is van een gekmakende rijkdom

Liefhebbers uit alle windstreken zijn op de Strijkkwartet Biënnale afgekomen, in het Amsterdamse Muziekgebouw.

Vier kwartetten openden de Strijkkwartet Biënnale.Beeld Ben Bonouvrier

You guys are hard core!’ zegt Ori Kam, de altviolist van het Jerusalem Quartet, zaterdagavond bewonderend tegen het publiek in het Muziekgebouw. Het is al half twaalf geweest en het viertal uit Israël heeft zojuist Beethovens majestueuze Strijkkwartet nr. 15, opus 132 gespeeld en is na groot applaus teruggekomen voor een toegift. Het wordt het Allegretto pizzicato uit het Vierde strijkkwartet van Bartók. Helemaal spatgelijk gaat het niet. Ook het kwartet van Beethoven komt niet helemaal ongeschonden uit de strijd – er zijn stelselmatige intonatieproblemen. Die zou je bij een kwartet uit het topechelon toch niet verwachten.

Het Jerusalem Quartet is een van de 36 strijkkwartetten die tot en met 1 februari de tweede editie van de Strijkkwartet Biënnale bevolken. Opnieuw zijn liefhebbers uit alle windstreken – tot uit Canada en Japan – op het evenement afgekomen, dat in omvang en breedte van het programma uniek is in de wereld. Een flink aantal van hen zijn inderdaad hard core – ze kochten een passe-partout en bezoeken alle concerten (meer dan vijftig stuks) en wellicht ook lezingen en masterclasses.

Verbijsterend

De Biënnale is van een gekmakende rijkdom. Elke ochtend speelt een kwartet een vroeg strijkkwartet van Beethoven en ’s avonds laat komen de zogeheten late kwartetten aan de beurt. Mooiere muziek is in de geschiedenis niet geschreven. Neem alleen al het langzame deel van opus 132, het Heiliger Dankgesang eines Genesenen an die Gottheit, in der lydischen Tonart waarmee het Jerusalem Quartet ondanks de wankelheden de ziel streelt. Mijn god, wat een eeuwig verbijsterende muziek.

De Biënnale begon met een geinige verrassing: Johannes van Bree’s Allegro in d voor vier strijkkwartetten (1845), waarvoor het Jerusalem, Artemis, Dudok en Ragazze Kwartet zich in een halve cirkel op de bühne opstelden. Het stuk is zelden te horen; hier was het passend en juist.

Daarna opende het Artemis Quartet het hoofdprogramma met het van droefenis en weemoed doordrenkte Zesde strijkkwartet van Bartók, het laatste stuk dat hij in Europa afmaakte voordat hij in 1940, na de dood van zijn moeder, naar Amerika vertrok.

Het Artemis zit na een reeks personeelswisselingen in een wederopbouwfase en aan hun Bartók was te horen dat het subtiele raderwerk nog niet zo loopt als in hun hoogtijdagen. Dat ze met het oog op de radio-opname het programma hadden opgegooid, waardoor Schnittke’s Drie en Mozart 23 plaatsmaakten voor Schuberts Strijkkwartet nr. 15, zijn laatste en langste, onderstreepte misschien de onzekerheid. Maar de uitvoering van Schubert mocht er wezen.

Talenten

Op zondag stelden zich in het programma-onderdeel Grass Roots vier jonge strijkkwartetten voor, gemodereerd door Alisdair Tait, oud-cellist van het Belcea Quartet. Het Britse Marmen Quartet (vernoemd naar primarius Johannes Marmen), winnaar van de belangwekkende strijkkwartetcompetitie in Banff, speelde op overtuigende wijze Louis Andriessens Garden of Eros. Daar gaan we meer van horen.

Voor het Nederlandse Dostojevski Kwartet, dat nog maar net begonnen is, geldt dat ongetwijfeld ook. Voortgestuwd door cellist Emma Kroon speelde dit kwartet de première van Jitterbug Quartet, een stuk vol fraaie lange lijnen, van Wilma Pistorius (1991).

Later in de Biënnale volgt nog de première van Joey Roukens vierde strijkkwartet What Remains, dat uitgevoerd wordt door het geweldige Dudok Kwartet.

Strijkkwartet Biënnale

Met Artemis, Jerusalem, Marmen, Dostojevski Kwartet
Gehoord 25 en 26/1, Muziekgebouw

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden