Han Lips kijkt tv

De spagaat van Donald Jones als zwarte kunstenaar leverde geen antwoorden op

Han Lips schrijft elke dag over wat hem is opgevallen op tv. Vandaag: Andere tijden over Donald Jones.

In tijden van Black Lives Matter is het nauwelijks meer voor te stellen: de bekendste zwarte acteur in Nederland die zonder mankeren Zwarte Piet of een vrolijk dansende indiaan speelt. Een zaal vol mensen en miljoenen televisiekijkers, toen nog, lachten er vrolijk om. En Donald Jones (1932-2004), de acteur in kwestie, zei het allemaal prima te vinden. “Zelfspot, dat moet de neger ook hebben.”

Er was soms moeilijk naar te kijken, de aflevering van Andere tijden van gisteravond die ging over Jones en de manier waarop hij, vanaf eind jaren vijftig, uitgroeide tot de eerste zwarte ster op de Nederlandse tv. Tenenkrommend zijn de beelden nu soms, van de goedlachse en springerige zwarte man, die niet al te zeer zijn best leek te doen om niet al te dommig over te komen.

Is Jones een wegbereider voor een grote groep zwarte kunstenaars? Of bevestigde hij door zijn optredens als danser, zanger, cabaretier en acteur de stereotypen waartegen de laatste jaren zo te hoop wordt gelopen? De spagaat van Donald Jones leverde geen panklare antwoorden. Andere tijden immers, daar kun je de moderne meetlat niet zomaar langs leggen.

Joop van den Ende tilt er niet zo zwaar aan. “Het werd een issue, maar dat was het in die tijd niet.” Terwijl Gerda Havertong zich mateloos kon ergeren aan de manier waarop Jones zich manifesteerde. “Heel rolbevestigend.” Midas Dekkers was stellig, was te zien. “Donald Jones was een beroepsneger, die deed alles wat mensen vonden dat negers moesten doen.” Van den Ende trouwens, op de vraag of zoiets nu nog zou kunnen: “Dat hangt af van de persoon die het doet.”

De fraaie uitzending riep ook bij Lips de vraag op: wat vond Donald Jones eigenlijk zelf, met zijn reclames voor chocoladekoekjes of de manier waarop hij pastoor Choca vormgaf? Hij dacht niet in kleur, het interesseerde hem niet zo, zei hij. Maar een ex-vriendin liet weten dat hij er op latere leeftijd ambivalenter instond, het ging ten koste van zijn gezondheid. “Hij lachte het weg.”

Reageren? hanlips@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden