PlusMuziekrecensie

De Raaffs orkestratiekunst is van de hoogste kwaliteit

Robin de Raaff, Atlantis. Beeld
Robin de Raaff, Atlantis.

Robin de Raaff was 26 en nog niet klaar met zijn studie compositie aan het Conservatorium van Amsterdam (waar hij het vak leerde van Geert van Keulen en Theo Loevendie), toen hij in 1995 deelnam aan een masterclass van Pierre Boulez, destijds de grootste nog levende beroemdheid in de wereld van de moderne klassieke muziek. Inmiddels is Boulez alweer vijf jaar dood. Zijn overlijden heeft een leegte nagelaten die onmogelijk is te vullen.

Zo zal ook De Raaff erover denken. Hij droeg niet voor niets zijn nieuwste, bijna vijftig minuten durende, groots opgezette oratorium Atlantis, voor solisten, koor en orkest, op aan Boulez. De Raaffs motieven zijn ongetwijfeld persoonlijk gekleurd, want voor hem is er een leven voor en een leven na die masterclass, die werd gehouden in de Mozes en Aäronkerk op het Waterlooplein (toen enige tijd niet in gebruik als godshuis). Boulez sprak na het beluisteren van De Raaffs strijkkwartet Athomus bewonderende woorden over de partituur (‘You certainly know what you want’). De Nederlander stond daardoor meteen op de kaart als een talent om in de gaten te houden.

Uitdijend oeuvre

De Raaff ging daarna nog in de leer bij onder anderen George Benjamin, die zei dat hij hem weinig meer kon bijbrengen, waarna hij cum laude afstudeerde. Sindsdien schreef hij onder meer vijf symfonieën, een pianoconcert voor Ralph van Raat, een sterk vioolconcert, een orkestwerk – Unisono – voor het Concertgebouworkest en drie avondvullende opera’s, Raaff (2004), Waiting for Miss Monroe (2012), die beide door De Nationale Opera op de planken werden gebracht, en La vie et mort d’Érard (2017), dat tijdens het inmiddels verdwenen Hortus Festival in première ging. Veel van de ongeveer tachtig stukken in zijn nog steeds uitdijende oeuvre waren in het buitenland te horen.

Atlantis was een opdracht van de serie Het Vrijdagavondconcert, die AvroTros al vele jaren in het Utrechtse TivoliVredenburg organiseert. Beoogd was een stuk van een half uur, maar De Raaff was zo geïnspireerd dat hij aankwam met een oratorium van bijna vijftig minuten. Het werd in 2016 uitgevoerd door het Radio Filharmonisch Orkest, Groot Omroepkoor, sopraan Marisol Montalvo en bariton Mark Stone, onder leiding van Markus Stenz en meteen vastgelegd voor een cd-uitgave. Het applaus dat aan het einde klinkt, doet hevig verlangen naar Covid-19-loze tijden.

Atlantis is voor een belangrijk deel de toonzetting van het laatste gedicht uit de bundel The Bridge van Hart Crane en aangevuld met teksten van Plato (die als eerste het mythische eilandenrijk beschreef). De Raaff heeft de prachtige, beeldenrijke taal van Crane meesterlijk weten te verklanken.

Zijn orkestratiekunst, waarin bijzonder knap met licht en donker en de tussenliggende tinten wordt gewerkt, is van de hoogste kwaliteit. Zeer fraai is bijvoorbeeld hoe hij een lijn van de klarinet laat overgaan in de klank van de sopraan. Hoewel je zijn toontaal niet consonant kunt noemen, frappeert de helderheid van zijn harmonische structuren.

De uitvoering is zeer goed. Complexe muziek kun je aan Stenz wel overlaten.

Klassiek

Robin de Raaff
Atlantis
(Challenge Classics)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden