PlusGalerierecensie

De ooit krachtige Navo-ster staat nu te verpieteren bij een ‘autoshowroom’

Kees Keijer
Beeld uit To Unveil a Star. Beeld Job Stribos
Beeld uit To Unveil a Star.Beeld Job Stribos

Juul Hondius spreekt een beeld toe als een persoon. Een leeftijdgenoot bovendien, met allebei het geboortejaar 1970. In de documentaire To Unveil a Star volgt Hondius de geschiedenis van de stalen sculptuur die jaren voor het hoofdkantoor van de Navo in Brussel heeft gestaan.

Dat Hondius het beeld toespreekt als een persoon is opmerkelijk, want eigenlijk is het een anoniem ding. Zes ton verroest staal dat voor velen het symbool is van militarisme en macht. Ook voor Hondius zelf, die in de video vertelt dat hij als kind, begin jaren tachtig, met zijn ouders had deelgenomen aan een demonstratie tegen het kernwapenbeleid van de Navo.

Vroeger kwam het beeld voor het hoofdkwartier van de Navo dagelijks op miljoenen televisieschermen. Politici poseerden ervoor, verslaggevers deden verslag met de ster op de achtergrond. Vreemd genoeg vroeg niemand zich af wat de aard van het beeld was. Is het een kunstwerk? Is het een beeldmerk? Je kon de Navo-ster zien vanaf de openbare weg, achter een aantal hoge hekken.

Het ontwerp is gebaseerd op de windroos, het logo van de Navo, die doorsneden wordt door twee ringen die staan voor de trans-Atlantische alliantie. Twee werelddelen, Europa en Amerika, grijpen in elkaar en zijn onlosmakelijk verbonden. Het is een open structuur, maar ook hermetisch en ongenaakbaar.

Feit en fictie door elkaar

Wie heeft het werk eigenlijk gemaakt? Dat blijkt ene Raymond Huyberechts te zijn, maar als je zijn naam googelt blijkt er heel weinig informatie over hem beschikbaar. Hij was medewerker van een architectenbureau dat ook verantwoordelijk was voor het gebouw van de Navo. Er schijnt een competitie van drie plannen voor het beeld te zijn geweest, maar wie de makers waren en hoe hun ontwerpen eruitzagen, is niet bekend.

In 2016 werd het beeld verplaatst. Een cadeautje voor de film, want Hondius laat zien hoe de fundamenten werden uitgegraven en hoe het beeld op een dieplader naar het nieuwe hoofdkwartier van de Navo werd gereden. Volkomen verkeerde plek, volgens museumdirecteur Ann Demeester van het Frans Hals Museum, die in de film zichzelf speelt. Het nieuwe hoofdkwartier beschrijft ze als een ‘autoshowroom’. En het beeld was ‘ooit stoer en krachtig maar nu lijkt het een verroeste Tinguely-sculptuur die niet meer beweegt’.

Hondius voort een aantal acteurs op om het verhaal van het beeld te vertellen en feit en fictie zijn daarbij niet helemaal van elkaar te scheiden. Hij was er duidelijk niet op uit om een documentaire te maken, wilde ook iets aan de verbeelding van de kijker overlaten. Dat werkt soms goed, al is de rol van de ontwerper nogal ongeloofwaardig. Toch zitten er een paar mooie inzichten in de film die je anders laten kijken naar een object dat overbekend lijkt.

To Unveil a Star

Juul Hondius
Waar Akinci, Lijnbaansgracht 317
Te zien t/m 8-1

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden