PlusInterview

De ontdekking van het onbekende continent Terra Ultima bekroond met Woutertje Pieterse Prijs

De blonde octopossum houdt zich op op het droge land van Terra Ultima. Beeld Raoul Deleo
De blonde octopossum houdt zich op op het droge land van Terra Ultima.Beeld Raoul Deleo

De Woutertje Pieterse Prijs 2022 voor het beste oorspronkelijk Nederlandstalige kinder- of jeugdboek is vandaag toegekend aan Terra Ultima, waarin ‘ontdekkingreizigers’ Raoul Deleo en Noah J. Stern een even wonderschoon als wonderlijk continent ontsluiten.

Marjolijn de Cocq

Toekantweelingkrabben leven er, koraalpanters, flamingoherten, grootoogmuiskarpers, gelaagde bloemkraaggaaien, honingbekstiefelaars en blauwe waaierstaartkikkers. Drie keer toog ontdekkingsreiziger Raoul Deleo op expeditie naar Terra Ultima. Hij verkende het uitgestrekte kustgebied van 842 kilometer, 1157 kilometer aan droge gebieden en de tropen die nog een slordige 483 kilometer beslaan.

Deleo kreeg het continent in het vizier toen bekend werd dat de Postiljon, het in 1599 spoorloos op de Stille Oceaan verdwenen schip van kapitein Gilles Jansz (die als eerste voet aan wal had gezet op Tera Ultima) eeuwen later dobberend op de Indische Oceaan opdook. Via een Oostenrijkse scheepsarcheologe en voormalig Europees kampioen gewichtheffen (in de 57-kiloklasse) kwam de schat van Jansz, die in het ruim verborgen lag, in zijn bezit.

En het was bioloog Noah J. Stern, erelid van het Koninklijk Genootschap der Wetenschappen en lid van de expeditie naar Terra Australis, die door Deleo werd benaderd om Jansz’ chaotische archief van goedgevulde hutkoffers vol originele tekeningen van wat groeit en bloeit op Terra Ultima te ontsluiten. Dat leidde tot een schitterende uitgave bij Lannoo van Deleo’s dagboeken, determinatie en documentatie.

Het flamingohert legt elk jaar zeven eieren op Terra Ultima. Beeld Raoul Deleo
Het flamingohert legt elk jaar zeven eieren op Terra Ultima.Beeld Raoul Deleo

Op een stukgelezen krantenartikel over de vondst van de Postiljon, opgenomen in het boek, valt met veel moeite de datum 4 april 1?28 te ontcijferen. Niettemin zijn de ontdekkingsreiziger en zijn geestverwant, ongemoeid gelaten door het verstrijken der tijd, bereid ter gelegenheid van de Woutertje Pieterse Prijs 2022 via een Zoomverbinding hun samenwerking toe te lichten.

Stern: “Het is totaal onverwacht, als je ziet wat voor staat van dienst de schrijvers hebben met wie wij waren genomineerd, dat wij met deze non-fictie zo de kinderwereld binnenkomen.”

Eh... non-fictie? Uw boek haalde bij verschijnen Het Parool als: ‘Superieure flauwekul die met grote ernst én onderkoelde humor wordt gebracht,’ aldus recensent Joukje Akveld.

(Noah J. Stern – Akveld meende hem na online speurwerk te hebben ontmaskerd als een zekere Ernst Slappendel – en Deleo kijken elkaar in verwarring aan)

Deleo: ‘Sublime nonsense? Maar dat heeft deze mevrouw volstrekt verkeerd begrepen. Ik, die dacht alles wel te hebben gezien, zag bij de ontdekking van Ultima Terra mijn hoop bevestigd. Maar toen ik ontdekte hoe groot het was, sloeg mijn hoop om in vrees. Ik ben heel blij dat ik Noah J. Stern bereid heb gevonden het materiaal te ordenen en in te leiden.”

Wanneer besloot u dat u dit onbekende continent in een boek wilde vatten?

Deleo: “Misschien is het iets heel menselijks. Hoezeer ik ook een einzelgänger ben, ik wil dit soort momenten delen. De rijkdom aan natuur die ik daar tegenkwam, terwijl het er in onze wereld met de natuur niet zo goed voorstaat. Ik vond het belangrijk om te laten zien hoe een goed florerend continent eruit ziet. Ik heb lezingen gegeven en gepubliceerd in wetenschappelijke tijdschriften, maar ik wilde een zo groot mogelijk publiek toegang verschaffen tot Terra Ultima.”

Stern: “Met de kanttekening dat we wel een stevig gesprek hebben gevoerd of we zo Terra Ultima prijsgeven. Wat als mensen, wanneer ze zien hoe mooi en ongerept het is, het in hun hoofd halen er massaal naartoe te reizen? Bescherm je iets door het te tonen of breng je het in gevaar?”

Daarom dus geen breedte- of lengtegraden. Al vertelde u, meneer Deleo, het Botanisch Genootschap Trompenveste ooit wel vanaf de Tsjoektsjenzee koers te zetten naar de Beaufortzee en aan te sturen op de Deltagolf. ‘Vandaar wijst het zich vanzelf,’ zei u.

Deleo: “Het gevaar bestaat dat mensen ooit de locatie zullen achterhalen. Maar ik hoop dat ze Terra Ultima in bewondering zullen laten zoals het is. Al heeft de geschiedenis ons geleerd dat de mens ook wel met andere motieven de wereld betreedt.”

Raoul Deleo, ontdekker van Terra Ultima.  Beeld
Raoul Deleo, ontdekker van Terra Ultima.

Meneer Stern, u had Deleo hiervoor slechts eenmaal gezien, bij een lezing die hij in Chicago gaf. Zijn verzoek aan uw adres kwam als een verrassing. Was het uw vondst van de fantoompoot bij de anguis fragilis, de hazelworm, vraagt u zich af, of de vraag die u hem vanuit de zaal had gesteld? Mag ik u vragen wat die vraag was?

“Als u zo vol bent van dit continent, vroeg ik hem, zou u dan alles willen opgeven, uw vriendenkring, uw familie, uw omgeving. Deleo kreeg toen al de nodige aandacht, op dat gekriebel doel ik. Het was een welgemeende vraag vanuit de herkenning van een situatie, al heb ik tot mijn spijt nooit een continent ontdekt: hoe menens is dit?”

En wat was Deleo’s antwoord?

Stern: “Hij zei: ‘Ik heb op dit moment vooral behoefte aan een koffiepauze.”

Deleo: “Maar op expeditie werd dit een heel wezenlijke vraag. Toen in wetenschappelijke kringen bekend werd wat ik had ontdekt, moest ik gaan nadenken over hoe ik dit zou gaan aanpakken. Ik ben vrij chaotisch en de dingen groeiden me boven het hoofd. Bovendien wilde ik liefst meteen weer op reis; er zijn nog zoveel nieuwe delen van Terra Ultima te ontdekken. Het was duidelijk dat Stern begreep waar het over gaat en dat hij het materiaal vanaf een hoger standpunt kon overzien.”

Heren, houdt u dit spel vol bij alle publiciteit rond de prijs?

Stern blikt glazig in de camera. Deleo: “Ik begrijp niet wat u bedoelt.”

Raoul Deleo, Terra Ultima. Samengesteld en ingeleid door Noah J. Stern, Lannoo, €25,99, 80 blz. Beeld
Raoul Deleo, Terra Ultima. Samengesteld en ingeleid door Noah J. Stern, Lannoo, €25,99, 80 blz.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden