Plus Boekrecensie

De nieuwe van Pascal Mercier is een draak van een roman

Het gewicht van de woorden is een roman voor mensen die niet (echt) van literatuur houden.

De roman Nachtzug nach Lissabon (2004) van de Zwitser Pascal Mercier, in 2006 vertaald als Nachttrein naar Lissabon, was ook in Nederland een hype, met 300.000 verkochte exemplaren.

‘Een pleidooi voor de literatuur’, en ‘Een boek dat nog lang nazindert als je het uit hebt’, waren enkele loftuitingen in de kranten. Ondergetekende kwam er niet doorheen, wat te maken had met het filosofische karakter waarover werd gejubeld – wat geneuzel en gezwam van de bovenste plank bleek.

Maar iedereen verdient een tweede kans, ook Mercier. Het gewicht van de woorden is, tien jaar na verschijning van de roman Lea, de nieuwe ‘filosofische’ roman van Pascal Mercier.

Het is een draak van een roman, ik zeg het maar meteen. Toch is het geen mislukte roman. Tenminste, als het uitgangspunt van Mercier was de lezer keurig bij de hand te nemen en alles, maar dan ook echt alles niet één keer, maar meerdere keren aan hem uit te leggen – zodat je na lezing het boek voldaan kunt dichtslaan en weg kunt leggen. En alles meteen ook weer kunt vergeten, zelfs waar je het boek hebt gelaten.

Geen boek dus dat nog lang na­zindert. Het gewicht van de woorden is eigenlijk een roman voor mensen die niet (echt) van literatuur houden. Die niet zelf willen nadenken over het verhaal dat wordt verteld.

Het verhaal. De Engelsman Simon Leyland is uitgever in Triëst als hij op een dag te horen krijgt dat hij niet lang meer heeft te leven. De tijd die de zestiger nog rest, wil hij besteden aan het overdenken van wie hij was en wat het leven hem heeft gebracht.

Hij doet de uitgeverij van de hand en gaat terug naar Londen, de stad die hem heeft gevormd, waar hij woonde voor hij met zijn Italiaanse vrouw Livia – ook alweer tien jaar dood – en hun twee kinderen naar Triëst verkaste, waar zij de uitgeverij van haar vader overnam.

In Londen kan hij – o, toeval! – ­meteen het huis betrekken van zijn – o, toeval! – net overleden oom, die – o, toeval! – ook nog eens grote invloed op zijn leven heeft gehad. Dan is al gebleken – zou het toeval zijn? – dat in het ziekenhuis in Triëst röntgenfoto’s van hem zijn verwisseld met die van een andere patiënt.

Hij gaat dus helemaal niet dood! (Ik denk dat het beter voor de roman was geweest als de foto’s niet waren verwisseld.) Met dat besef is hij naar Londen gereisd, waar hij er dus achter wil komen wie hij is, ook in de ogen van anderen, en wat hij met de rest van zijn leven wil doen, precies waar het in Nachttrein ook over ging en wat bij Mercier een centraal thema is.

Mercier voert een bonte stoet bij­figuren op en stuurt die met Leyland de louteringsberg op. Voorts is er ook nog het ‘gefilosofeer’ over het ‘gewicht’ van woorden en besluit hij zich zelf ook eens aan het schrijven van een roman te wagen. Hij laat zijn hoofdfiguur zijn brieven aan Livia herlezen en daarop reflecteren. Brieven die hij begon te schrijven na haar dood.

In die brieven, die hij aan haar blijft schrijven, herhaalt Leyland wat hij heeft meegemaakt. Daarmee schoffeert hij de lezer, omdat hij nog eens samenvat wat die al heeft gelezen.

Wie daar geen problemen mee heeft, leest een keurig afgehecht, ‘lekker leesbaar’ verhaal dat ver weg blijft van de duisternis. Niets mis mee, en slecht geschreven is het ook niet, maar Mercier laat onvoldoende ruimte aan de lezer zelf iets aan het verhaal bij te dragen. Er blijft niets te raden over in deze roman.

Het gewicht van de woorden is een feelgoodcatharsis, maar een pleidooi voor de literatuur is het niet.

Fictie

Pascal Mercier - Het gewicht van de ­woorden

Vertaald door Els Snick

Wereld­bibliotheek

€24,99. 447 blz.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden