Overzicht

De Nachtwacht heeft al heel wat beproevingen doorstaan

Met De Nachtwacht van Rembrandt van Rijn (1606-1669) is sinds de voltooiing in 1642 al heel wat gebeurd. Een overzicht.

De Nachtwacht in 1990, nadat een man het werk met zuur bespoot. Beeld anp

Het schuttersstuk werd door de jaren heen al meerdere keren gerestaureerd. Dat moest niet alleen vanwege het behoud, maar ook een paar maal omdat het was beschadigd, ruim een eeuw geleden bijvoorbeeld al door een verwarde man die er met een schoenmakersmes een kras op maakte.

In 1975 werd het schilderij beschadigd door een gestoorde man met een mes.

In 1990 werd De Nachtwacht met zuur bespoten door een man. Toen raakte alleen de vernislaag beschadigd. Door adequaat ingrijpen van een van de suppoosten, die onmiddelijk gedemineraliseerd water op het schilderij spoot om het zuur te neutraliseren, werd een ergere beschadiging voorkomen.

Ook werden er ooit stukjes van afgesneden, maar dat was destijds normaal, om het beter te laten passen in een ruimte.

Bruine vernis
Rembrandts beroemdste werk gaat door het leven als de Nachtwacht, maar dat is niet de oorspronkelijke naam.

Afgebeeld is de compagnie of het korporaalschap van kapitein Frans Banninck Cocq en luitenant Willem van Ruytenburch, waarnaar het aanvankelijk ook werd genoemd.

De beschadiging aan de Nachtwacht, door een gestoorde man met een mes aangebracht op 14 september 1975. Beeld anp
2003: onder politiebewaking verhuist de Nachtwacht van het oude deel van het Rijksmuseum naar de Philipsvleugel, wegens een uitgebreide renovatie van het museum. Beeld anp

Het heet vermoedelijk De Nachtwacht omdat inmiddels verwijderde bruine vernislagen lange tijd hebben doen denken dat het om een nachttafereel ging.

Het schilderij werd in 1642 niet enthousiast ontvangen. De compagnie zou zelf niet erg tevreden zijn geweest. De opstelling van de mannen werd te wanordelijk gevonden en lang niet iedereen stond er naar zijn zin op.

Grotten Maastricht
Later werd de artistieke vrijheid die Rembrandt zich zo permitteerde juist geprezen als origineel en vernieuwend. Dat was mede de oorzaak van de enorme faam van het werk: geen statig stelletje, maar bijna een momentopname.

Er stond het olieverfschilderij, waarvoor Rembrandt althans volgens oude verhalen 1600 gulden voor ontving, aanvankelijk een wat zwervend bestaan te wachten.

Tot 1715 hing het in de Kloveniersdoelen in Amsterdam, om via het stadhuis en het Trippenhuis in Amsterdam uiteindelijk in het Rijksmuseum te belanden.

Daar hing het uiteindelijk rustig tot 1939. In verband met het oorlogsgevaar maakte het een tocht langs verschillende schuiladressen, waarbij het uit zijn lijst moest worden gehaald en, met was soepel gemaakt, werd opgerold om in een cylinder te kunnen.

Tenslotte ging het schilderij naar de grotten bij Maastricht om na de bevrijding in het Rijksmuseum terug te keren, waar het nog altijd te zien is als bruikleen van de gemeente Amsterdam.

Vanaf juli 2019 wordt De Nachtwacht "op zaal" gerestaureerd in het museum.

De restauratie in 1975 Beeld anp
De Nachtwacht in 2013, na de heropening van het Rijks. Beeld anp
2018: directeur Taco Dibbits van het Rijksmuseum heeft aangekondigd dat De Nachtwacht gerestaureerd gaat worden. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.