De erelijst

De Minimoog domineert de synthpop van Tubeway Army

In deze rubriek bespreekt de muziekredactie van Het Parool een klassieker uit de geschiedenis van pop, jazz of klassieke muziek, die het – zeker in deze tijden van thuisblijven – waard is opnieuw te beluisteren. Deze keer: Replicas van Tubeway Army uit 1979.

Peter van Brummelen
null Beeld -
Beeld -

Vandaag In 1970 lanceerde de Amerikaanse natuurkundige Robert Moog de Minimoog, een draagbare en relatief betaalbare synthesizer die grote impact op de ontwikkeling van de popmuziek zou hebben. Het instrument speelt een grote rol op het in 1979 verschenen album Replicas van de Britse new wavegroep Tubeway Army. Het van de plaat afkomstige nummer Are Friends Electric? was ook in Nederland een grote hit.

Terug in de tijd Al in de jaren dertig van de vorige eeuw werd druk gewerkt aan de ontwikkeling van instrumenten waarmee synthetische klanken konden worden opgewekt, later bekend als synthesizers. Dr. Robert Moog (die dubbele o mag op zijn Nederlands worden uitgesproken) bracht in 1964 de eerste commerciële variant op de markt.

De muzikale mogelijkheden van de naar zijn uitvinder vernoemde Moogsynthesizer waren ongekend, maar het was wel een enorm groot bakbeest, een echt studio-instrument, dat ook nog eens bizar duur was. Groepen als The Doors, The Beatles en Emerson, Lake & Palmer konden het zich veroorloven ermee te werken, voor doorsneebands was het instrument onbetaalbaar. De Minimoog was niet alleen veel goedkoper, vanwege zijn compacte formaat kon hij ook gemakkelijk op het podium worden ingezet.

Het nieuwe instrument werd, zoals dat vaak gaat, het eerst omarmd in de zwarte muziek. Stevie Wonder was er gek op, net als jazzmuzikant Herbie Hancock. Muzikanten uit de hoek van de symfonische rock waren ook snel bekeerd. Binnen de punk moesten ze juist weer niets van synthesizers hebben. Maar in de uit diezelfde punk voortgekomen new wave, was de Minimoog een heel belangrijk instrument. De muziek van Tubeway Army, grondleggers van wat in Engeland synthpop werd genoemd, werd erdoor gedomineerd.

Waarom nu herbeluisteren? Tubeway Army was aanvankelijk een typische punkgroep. Maar toen leider Gary Numan bij de opnames van hun debuutalbum een Minimoog ontdekte in de studio, werd de koers snel bijgesteld. Dat titelloze debuut klonk nog wat onzeker, op de opvolger Replicas liet Tubeway Army muziek horen die nog altijd indruk maakt: stoer en stevig, ijskoud en afstandelijk vaak ook, maar op een spannende manier toch ook poppy.

Bowie en vooral Kraftwerk waren duidelijk referentiepunten. Kraftwerks idee van de Mensch-Machine werd door Gary Numan, die buiten de muziek science-fictionverhalen schreef, verder uitgewerkt. Het nummer Are Friends Electric? was gebaseerd op een verhaal van Numan over robotprostituees. Bij de uitvoering ervan in tv-programma’s als het Engelse Top Of The Pops en de Nederlandse tegenhanger TopPop oogden de leden van Tubeway Army als androïdes. Later gaf Numan toe dat die statische presentatie ook een prima manier was om de zenuwen in bedwang te houden.

Verder luisteren De Spotifyplaylist Moog - Minimoog biedt een goed overzicht van de mogelijkheden van het instrument, met nummers van groepen en artiesten uit de meeste uiteenlopende genres.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden