PlusInterview

De legendarische Citroën SM: ‘Cruijff mocht er voor 100 gulden per maand in rijden’

Johan Cruijff leunt tegen zijn nieuwe auto, een Citroen SM. Amsterdam, 15 juni 1972.Beeld ANP

Een documentaire over de legendarische Citroën SM was er tot verbazing van Davied Eliasar en Dirk Besteman nog niet. Ze maakten Project S. Nu is het zoeken naar een tv-station of ondemandplatform dat de film naar het publiek wil brengen.

Voormalig talkshowhost en komiek Jay Leno is de trotse bezitter van 360 klassieke auto’s. Bij het zien van de meeste daarvan reageren mensen meestal met een eensgezind ‘Wow, cool!’ Op zijn Citroën SM wordt anders gereageerd, valt hem telkens weer op. Mensen lopen eerst een rondje om de auto, bekijken hem van alle kanten en komen dan pas met een oordeel.

Wat Leno maar wil zeggen: de Citroën SM, een in de eerste helft van de jaren zeventig geproduceerde Franse auto met een Italiaanse motor (een Maserati V6), is een kunstwerk. Zelf zet hij in de gigantische loods waar zijn wagenpark staat opgeslagen graag een stoeltje voor de SM. Dan gaat hij zitten en gewoon lekker kijken, zoals een ander dat doet naar een schilderij.

Sa Majesté

Hoe de SM aan zijn naam komt, is niet helemaal duidelijk. Het zou Sport Maserati kunnen beteken, maar ook Sa Majesté (Hare Majesteit). In 1970 werd de wagen gepresenteerd, nadat er negen jaar in het geheim aan was gewerkt. De naam van dat project is nu ook de naam van de film die de Nederlanders Davied Eliasar en Dirk Besteman over de auto maakten: Project S.

Eliasar en Besteman, beiden gevorderde dertigers, kennen elkaar uit de filmwereld. Project S is hun eerste eigen film. David Eliasar: “Dirk vertelde me een keer enthousiast dat hij een auto had gezien die er uitzag of hij vanuit de ruimte op aarde was geland. Een Citroën SM, kende ik die? Die kende ik zeker. Mijn vader bezat een van de eerste vier SM’s die in Nederland werden geïmporteerd. Ik heb vage herinneringen dat ik er als kind in heb gezeten. Bij ons thuis was de SM een beetje het familielid dat aan tafel vaak werd besproken, maar er helaas niet meer was.”

Tijdens de opnames van Project S heeft Eliasar in de nodige SM’s gezeten. “Nee, nee, niet achter het stuur. Dat mag je niet vragen van een eigenaar. Maar meerijden is al bijzonder genoeg. Er gebeurt echt iets met je als je in een SM stapt. Die geur, dat geluid. Een SM is veel meer dan een auto. Er is de techniek, maar er is vooral ook die onovertroffen vorm. Het is een industrieel kunstwerk. Een SM maakt dezelfde gevoelens los als een mooi schilderij, boek, muziekstuk of gebouw.”

Benjamin Herman

De muziek in Project S is van jazzmuzikant Benjamin Herman. Twee jaar geleden verscheen daar al een cd van. Waarom heeft de film zelf nog twee jaar op zich laten wachten? “Ze zouden tegelijk worden uitgebracht, maar de totstandkoming van de film was nogal een bumpy road. Financiering was daarbij het probleem niet. Toen we in 2013 een crowdfundingactie startten, hadden we binnen twee weken het benodigde geld binnen.”

Onlangs was er voor donateurs een Zoompremière. Nu zoeken de makers naar wegen om de film naar een groter publiek te krijgen. “Met een speelduur van 45 minuten is hij niet geschikt voor vertoning in de bioscoop. Het is meer iets voor een ondemandplatform, wellicht voor een commerciële tv-zender. Voor de publieke omroep is hij niet geschikt omdat hij reclame voor Citroën zou maken, wat ik niet helemaal begrijp want ik heb bij Andere tijden een aflevering over de Citroën DS gezien waarin de merknaam zeker zo vaak viel.”

In de filmmuziek van Benjamin Herman, die hij opnam met The City of Prague Philharmonic Orchestra, heet een van de stukken 06-54-UD. Het is het kenteken van de Citroën SM die Johan Cruijff in de jaren zeventig bezat. Een liefhebber zegt in Project S de nodige overeenkomsten tussen de voetballer en de auto te zien: zo elegant als Cruijff zich over het veld bewoog, zo elegant zoeft de SM over de weg.

Kreeg Cruijff, van wie heerlijke oude tv-beelden in de docu zijn opgenomen, de auto indertijd gratis van de fabrikant? “Nee, er werd wel een speciale deal voor hem gemaakt. Hij reed Porsche, maar toen hij Citroën liet weten dat hij graag zou overstappen naar een SM, besefte men de publicitaire waarde daarvan en is voor hem een leaseconstructie bedacht. Voor honderd gulden per maand reed hij in een SM.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden