PlusBoekrecensie

De kneuterige teleurstellingen rijgen zich aaneen in Nina Polaks plattelandsidylle

Rivka en Esse vertrekken in liefdesdrama Buitenleven van Nina Polak vanuit Amsterdam naar het Hoge Noorden in de hoop op een rustiger, betekenisvoller leven. Inderdaad, een plattelandsidylle zoals in een geslaagde Instagrampost. Maar de nieuwe omgeving drijft hen uit elkaar.

Dieuwertje Mertens
In Buitenleven laat Nina Polak zien hoe de nieuwe omgeving een andere psychische uitwerking heeft op twee individuen binnen een relatie. De donderwolken zie je al van mijlenver aankomen. Beeld Getty Images/iStockphoto
In Buitenleven laat Nina Polak zien hoe de nieuwe omgeving een andere psychische uitwerking heeft op twee individuen binnen een relatie. De donderwolken zie je al van mijlenver aankomen.Beeld Getty Images/iStockphoto

‘Wat deden twee vrouwen, geliefden, hier in het noorden?’ vraagt Nina Polak (1986) bij monde van een alwetende verteller. ‘Laten we zien wat de stilte met ons doet, hadden ze tegen elkaar gezegd. De huizenmarkt had een rol gespeeld in het besluit, als een vijandige natuurkracht, maar ze noemden hun trek een experiment. Ze hoopten dat de verhuizing een nieuw perspectief zou bieden op het leven dat ze kenden. Dat leven was gegoten in de stad, waar verlangens voortdurend bevredigd en opnieuw gewekt werden en waar mensen zich desondanks plechtig bogen over de vraag of dit leven wel houdbaar was – houdbaar, wenselijk, ethisch en gezond.’

Het is het soort metalevensvraag dat bij de dertigersproblematiek hoort, nadat ‘samenwonen’, ‘kinderen’ en ‘een andere baan’ zijn afgevinkt. De zoektocht van het stel naar zingeving, een nieuw leven en de natuur, is natuurlijk geprivilegieerd geneuzel van de bovenste plank.

Nota bene: het gros van de Nederlanders woont níét in Amsterdam en het gros van de millennials kan helemaal geen huis kopen, ook niet in het Hoge Noorden. Er is niets mis met een elitaire houding, maar wel met de semidiepgang van de vragen rondom dit soort levenskeuzes. Het ironische commentaar van Polak doet daar geen afbreuk aan.

Gelukkig kan ze schrijven. Dat liet ze ook al zien in We zullen niet te pletter slaan (2014) en Gebrek is een groot woord (2018). Het is haar aangename stijl die je door het verhaal leidt. Ze schrijft in ritmische, beeldende zinnen die hun eigen klankkleur hebben, zoals: ‘Ze dacht aan de hond, zijn adem een wolk, in een dampend veld, tollend van pret, en daarmee, wist ze, was Esse dichtbij met haar geur en haar huid en al dat zinnelijke, onmisbare, verlorene.’

Psychische uitwerking

In Buitenleven laat Polak zien hoe de nieuwe omgeving een andere psychische uitwerking heeft op twee individuen binnen een relatie. Het alwetende perspectief wisselt tussen Rivka en Esse en naarmate de roman vordert en het Polak verhaaltechnisch beter uitkomt, voornamelijk bij schrijfster Rivka. De nieuwe omgeving zorgt direct voor een writer’s block. Te midden van de natuur blijkt het lastig om je te zetten tot een essay over natuurbeschrijvingen in fictie.

In de nieuwe tuin staat een plataan. Voor de verhuizing beeldt Rivka zich in dat ze onder die boom zal zitten. Na vijf weken is dat nog niet gebeurd. Zo’n tuin is mooi hoor, maar toch ook hard werken, merkt ze. En zo rijgen de kneuterige teleurstellingen zich aaneen. Terwijl Esse, die een psychisch instabiel verleden heeft en een nieuwe baan als coach van een basketbalteam, helemaal opleeft van de rust en het buitenleven.

Op een boerenmarkt (waar moeten stedelingen anders hun plattelandsidylle beleven?) ontmoet Esse de charismatische Eva Alta, een bekende ‘tv-psychiater’ en bestsellerauteur die ook nog eens lesbisch is. Stront aan de knikker natuurlijk. Dat voorvoelt Rivka meteen, die – hoe kan het ook anders – neerkijkt op het soort boeken dat Eva schrijft. Maar laat jaloezie nou meestal geen smeermiddel voor relaties zijn. Eva’s schoonheid, therapeutische gevoeligheid én paarden oefenen een enorme aantrekkingskracht uit op Esse, die vroeger paardenmeisje was.

Groene lesbienne

Eva blijkt niet alleen Rivka’s weerzin op te roepen. Ook in het boerenkinkeldorp zijn ze niet gek op deze uitgesproken, groene lesbienne. Als Rivka en Esse langsgaan bij Eva’s zorgboerderij, waar zij zich ontfermt over een paar aangewaaide vrouwen met psychische problemen, wordt hun auto beklad door talig uitgedaagde vandalen: ‘Potte’ staat er op de voorruit. Eva’s boerderij blijkt het mikpunt voor homohaat.

Rivka ontmoet de zachtaardige Sibolt, die haar bekent dat zijn niet zo snuggere broertje betrokken is bij deze actie. Toch besluit ze niet naar de politie te gaan. In plaats daarvan raakt ze achter Esses rug om bevriend met Sibolt.

Hun nieuwe vriendschappen drijven een wig tussen Esse en Rivka. En de homohaters gaan steeds verder met hun acties jegens Eva. Met het weidse zicht over de akkers en weilanden zien we de donderwolken al van mijlenver aankomen. Wie steekt uiteindelijk de schuur in de fik? Het platteland vormt bij uitstek het ideale decor voor een whodunit, maar zelfs de finale twist kan de voorspelbaarheid niet doorbreken.

null Beeld

Buitenleven

Nina Polak
Prometheus, €20,99
240 blz.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden