Plus

De klassieker: Suriname, ik ben

Welke moderne klassiekers moet je als ­literatuurminnend wereldburger hebben gelezen? Dieuwertje Mertens selecteert deze week Sarnami, hai, uitgebracht als Suriname, ik ben (1969) van de Surinaamse Bea Vianen (1935-2019).

Dieuwertje Mertens
null Beeld Uitgeverij Cossee
Beeld Uitgeverij Cossee

Waar gaat de roman over?

S. (Sita) woont met haar vader – een kille, autoritaire man – en haar jongere broertje Ata ergens tussen oerwoud en stad. Haar vader houdt er een relatie op na met een jonge vrouw, met wier onbetrouwbare familie hij onduidelijke zaken doet. Haar moeder is gestorven aan tuberculose. Sita wil weten wie ze is en waar ze vandaan komt, maar niemand wil haar iets vertellen. Hoe de man-vrouwverhoudingen liggen, is haar echter al snel duidelijk. Mannen zijn tirannen, vrouwen hebben niets te zeggen. S. verlangt ernaar om vrij te zijn.

Waarom zou je Suriname, ik ben lezen?

Het boek is opnieuw uitgegeven en voorzien van een nawoord van journalist Warda El-Kaddouri. Seksisme en racisme zijn belangrijke thema’s in deze belangwekkende coming-of-ageklassieker. Vianen portretteert de Surinaamse samenleving van de jaren vijftig vanuit het perspectief van een vrouw uit de Hindoestaans-Surinaamse gemeenschap. De verschillende etnische en religieuze groepen leefden gesegregeerd. Vianen laat ook zien wat het betekent om een vrouw te zijn. Per ongeluk raakt ze zwanger van een moslim met de treffende naam Islam. De prijs die ze uiteindelijk voor haar vrijheid moet betalen, is hoog.

Wie is het opmerkelijkste personage?

De onwetende S., die over haar identiteit in het duister tast, maar slim is en een scherp observatievermogen heeft. Regelmatig levert ze kritiek op de man-vrouwverhoudingen. Pas in de laatste zin durft ze zichzelf bij haar naam te noemen: ‘Ik ben geen S. of het meisje. Niet meer. Sita! Sita!’

Hoe werd de roman ontvangen?

‘De toonaangevende criticus Kees Fens deed er wat zuinigjes over, evenmin als zijn collega’s had hij veel meegekregen van het Surinaamse leven waarop het werk van Vianen was geënt. Met terugwerkende kracht kan worden vastgesteld dat Bea Vianen een overtuigend literair debuut maakte. Tienduizenden lezers lazen het boek.’ (Uit: Bea Vianen viert haar 75ste verjaardag, werkgroepcaraibischeletteren.nl, 06-11-2010, Michiel van Kempen)

Wie liet zich erdoor inspireren?

Bea Vianen was een van de auteurs aan wie Astrid Roemer haar P.C. Hooftprijs 2016 opdroeg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden