PlusBeeldende kunst

De hellende balk van Jan van Munster tart de zwaartekracht

Jan van Munster, Edged Circle in Corner (2019).Beeld Peter Cox / Slewe Gallery Amsterdam

Een blauwe balk staat schuin tegen een donkere spiegel die hoog aan de muur hangt. Althans, zo lijkt het op het eerste gezicht, want tussen de balk en de spiegel zit een paar centimeter ruimte. De balk staat eigenlijk zwevend in de ruimte.

Tijdens ons bezoek doet galeriehouder Martita Slewe iets wat alleen zij en de kunstenaar mogen: ze geeft de balk een klein zetje. Dreigend veert de balk als een klepel heen en weer richting spiegel, maar hij raakt hem steeds net niet.

Het geheim zit in de constructie van balk en spiegel. Daarin zitten namelijk magneten verwerkt die elkaar afstoten. Dat houdt de balk op afstand en zorgt voor het magische effect dat hier de zwaartekracht wordt getart.

Jan van Munster (1939) heeft sinds de jaren zestig tal van kunstwerken gemaakt die elkaar aantrekken of afstoten. Je ziet in zijn oeuvre een fascinatie met de abstract-geometrische kunst, met helderheid en scherpte. Hij gebruikt cirkels, vierkanten en rechte lijnen, steeds met wiskundige precisie.

Tegelijk is zijn werk doordrongen van de arte povera, een stroming die vooral in Italië in de jaren zestig ontstond. Kunstenaars van de arte povera wilden breken met traditionele noties van kunst. Het is kunst die vaak helemaal niet zo precies is, maar juist een beetje rommelig of zelfs smerig. Een kunstwerk hoefde niet meer een beeld op een sokkel te zijn of een schilderij aan de muur. En allerlei materialen behoorden plotseling tot het idioom van de kunstenaar. Zoals aarde. Of ‘energie’.

Ook Jan van Munster werkt veel met energie. Met magnetisme, zoals in het werk met de hellende balk, maar ook met neonlicht. Steeds gaat het om polariteit, om de tegenstelling tussen vallen en rechtop staan, tussen licht en donker, zichtbaar en onzichtbaar, tussen straling en verduistering. Twee tegengestelde elementen vormen steeds een harmonieuze eenheid. Helderheid kan niet zonder verwarring, mathematische precisie is tegelijk mysterieus.

Bij Slewe laat Van Munster vooral werken zien met magneten, tl-licht en spiegels. In een hoek van de galerie is een neonwerk geplaatst dat bestaat uit twee gekleurde tl-balken. Op de linker muur is de balk blauw, rechts groen. Samen vormen ze een cirkel, hoewel natuurlijk een cirkel met een knik, vanwege de hoek. Door deze opstelling ontstaat een vreemde omkering in het licht dat verspreid wordt. De muur met de blauwe tl-buis wordt meer verlicht door de groene, tegenoverliggende wand en andersom.

Het geheel wordt bovendien weerspiegeld op de vloer, waardoor twee cirkels boven elkaar verschijnen, als een lichtgevende acht. Door een ogenschijnlijk simpel idee ontstaat ineens een prachtig, zinderend beeld.

Hard Core
Jan van Munster
Waar Slewe Gallery, Kerkstraat 105a
Te zien t/m 21/12

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden