PlusFilm van de week

De gruwelen stapelen zich op in kraakhelder zwart-wit in The Painted Bird

The Painted Bird

Laat een vogel met geverfde veren los in een zwerm van zijn soortgenoten en ze zullen hem aanvallen als een vreemdeling, tot hij stervend ter aarde stort. Hieraan ontleent Jerzy Kosiński’s De geverfde vogel zijn titel. Maar in de verfilming van Václav Mourhal beklijft vooral de manier waarop naar dat schouwspel gekeken wordt: afstandelijk en onbewogen.

The Painted Bird toont de gruwelen die een zesjarige jongen tegenkomt tijdens de Tweede Wereldoorlog. Als een naamloze schim zwerft hij over het Oost-Europese platteland, vervloekt met zijn donkere haren en ogen. Op een paar uithalen van pijn of angst na ondergaat hij zijn ontberingen gelaten, onthecht van zijn emoties.

De film is opgedeeld in hoofdstukken, vernoemd naar hen die hem ­onderdak bieden. Al is dat een te vriendelijke typering. Hij wordt afgeranseld, toegesnauwd, verhandeld als een stuk vee. Hij wordt geprikt met hooivorken, tot zijn nek begraven en moet toezien hoe iemands ogen worden uitgestoken met een lepel. En dat alles in het eerste halfuur van deze bijna drie uur durende helletocht.

De gruwelen stapelen zich op in kraakhelder zwart-wit. Knokige boomtakken steken af tegen de lucht, sneeuwvlokken dwarrelen als een vonkenregen. Het camerawerk is ­afstandelijk en observerend. Waar Kosiński het perspectief van het kind beschreef, blijft de film aan de buitenkant. En het is precies die combinatie van esthetiek en distantie die de film opbreekt.

The Painted Bird wordt nooit een poging deze hel te doorgronden. Het is een kille en afstompende registratie ervan. De hevige stilering en de ­situering in een naamloos niemandsland plaatst het verhaal ook nog eens net buiten de realiteit. Het maakt dat de film aanvoelt als een sprookje waar al het licht en alle menselijkheid uit zijn gezogen. Wat rest zijn ­karikaturale slechteriken en grotesk geweld.

The Painted Bird

Regie Václav Mourhal
Met Petr Kotlár, Udo Kier, Harvey Keitel
Te zien in Eye, Filmhallen, Het Ketelhuis, Kriterion, Rialto

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden