Plus Boekrecensie

De essays van Rachel Cusk leveren literair vuurwerk op

Vertaald door Jeske van der Velden en Caroline Meijer, 271 blz, de Bezige Bij, €22,99.

‘Om de zoveel tijd,’ schrijft Rachel Cusk (1967) in haar eerste essaybundel Coventry, ‘besluiten mijn vader en moeder, als straf voor echt of vermeend wangedrag, om niet meer met me te praten. In Engeland hebben we een rare uitdrukking voor dit verschijnsel: naar Coventry gestuurd worden.’

Onder vuur liggen omdat je een te scherpe tong hebt, de in Canada geboren Cusk heeft er ook professioneel de nodige ervaring mee. Want werd haar Contouren-trilogie alom bejubeld, twee memoirs die ze publiceerde riepen behoorlijk controver­siële reacties op. De manier waarop ze in In het land van moeders (2001) de schaduwzijde van het moederschap belichtte en, in Nasleep (2012), haar eerste huwelijk en echtscheiding fileerde, werd niet door iederéén gewaardeerd.

Schaamteloos? Narcistisch? Kun je vinden. Maar wanneer Cusk in het eerste deel van Coventry opnieuw haar röntgenblik richt op haar eigen leven, en van daaruit schrijft over de maatschappij van nu en de positie van de vrouw, levert dat wel weer literair vuurwerk op. Zo paart ze in Autorijden als metafoor herkenbare observaties rond haar eigen snelweggemopper aan de (massa)psychologie van ‘uithalen’: het aan de verkeerde kant inhalen van trage auto’s.

In Aangelijnde leeuwen, over de relatie met haar tienerkinderen, merkt ze op: ‘De belangrijkste schok van een scheiding is gelegen in de splitsing van de afgesproken versie van het leven: er zijn nu twee versies, die met elkaar in conflict zijn, twee verhalen die erop gericht zijn elkaar ongeloofwaardig te maken.’ Om diezelfde schok elders bijna terloops in verband te brengen met brexit. En ook bij de beschrijving van zaken als genderrollen en de grens tussen meningsuiting tegen de stroom in en ontwrichtende onbeleefdheid komen prikkelende passages voorbij.

De delen Een triest tijdverdrijf en Klassiekers en bestsellers steken er helaas nogal bleekjes bij af: het zijn soms wat warrige verkenningen van het (vrouwelijke) scheppingsproces, en degelijke boekenbijlagestukken over onder meer Françoise Sagan en Natalia Ginzburg. Nee, geef ons de Rachel Cusk maar die, als scherpzinnig chroniqueur van haar leven en de wereld waarin ze leeft, verbanning naar Coventry riskeert.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden