Plus Column

De droom van de componist

Eerste hulp bij klassieke muziek van Erik Voermans, met deze week: dromen van componisten.

Erik Voermans Beeld Linda Stulic

Een componist moet durven dromen. Dat kan van iets heel kleins zijn, maar ook van iets onvoorstelbaar groots.

Klein. De Amerikaan Henry Cowell (1897-1965) droomde van stilte. Hij ergerde hij zich in een wegrestaurant zo aan de kolereherrie om hem heen, dat hij tegen zijn medereiziger John Cage (1912-1992) zei: "Zou het niet geweldig wezen als je hier een muntje in de jukebox kon gooien en dat er dan een paar minuten stilte zou zijn?" (Cage zou jaren later zijn roemruchte stiltestuk 4'33" schrijven.)

Groot. De Rus Aleksandr Skrjabin (1871-1915) had aan het einde van zijn leven een visioen. Hij wilde een tempel laten bouwen in India, aan de voet van de Himalaya, waar dan zijn werk Mysterium, voor koren en een reusachtig orkest, gedurende zeven dagen en zeven nachten zou klinken. Na de slotmaat zou de wereld vergaan, in een apotheose van schoonheid en verrukking. Het kwam er niet van. (Skrjabin krabde iets te agressief aan een puist op zijn bovenlip, waardoor hij een bloed vergiftiging opliep die hem kort daarna fataal werd.)

Zo bezien was de droom van Karlheinz Stockhausen (1928-2007) nog bescheiden. Hij wilde een cyclus van zeven opera's schrijven, voor elke dag van de week een. De wereld hoefde daarna niet te vergaan, liever niet zelfs, want die cyclus moest eerst nog in de operahuizen worden opgevoerd. Zo ontstond Licht, die sieben Tage der Woche, 27 uur muziek, waar Stockhausen een kwart eeuw aan werkte, van 1977 tot 2002.

Zestien jaar na Stockhausens dood is het wachten nog steeds op een integrale opvoering, maar gezien de ­bewerkelijkheid en vooral de kosten, moet ernstig worden betwijfeld of het er ooit van zal komen.

Bij De Nationale Opera is straks 19 van die 27 uur ­muziek te horen en al op 25 maart geven ensembles van het Koninklijk Conservatorium een concert preview, met de tweede akte uit Dienstag. Het centrale stuk daarin is Pietà, met een zinsbegoochelend duet van flügelhorn en sopraan, met daaronder een dreigende synthesizerdrone. Je moet het horen om het te geloven.

De Nationale Opera. Stockhausen: Passages aus Licht. Invasion-Explosion mit ­Abschied uit Dienstag, door ensembles van het Koninklijk Conservatorium, 25/3 in ­Nationale Opera & Ballet (20.30 uur).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden