De driehoeksverhouding van Napoleon in de Hermitage

Omdat het tweehonderd jaar geleden is dat de Slag bij Waterloo was, komt de Hermitage Amsterdam eind maart met een tentoonstelling over Napoleon Bonaparte, zijn grote liefde Joséphine en tsaar Alexander I.

Het dodenmasker van Napoleon. Beeld State Hermitage Museum, St Petersburg

Ruim tweehonderd schilderijen, sculpturen, persoonlijke bezittingen, een jurk en uniformen, sieraden en wapens komen uit de Hermitage in Sint-Petersburg naar de Amstel. Het dodenmasker van Napoleon (1769-1821), een camee uit de derde eeuw en een diamanten ring van tsaar Alexander zijn een paar van de hoogtepunten.

Ook zijn er schilderijen te zien van Nederlandse schilders als Paulus Potter en Adriaen van der Werff, uit de privécollectie van Joséphine, een groot kunstverzamelaar.

Comfortabel bestaan
Keizer Napoleon Bonaparte, Joséphine en Alexander I van Rusland hadden een bijzondere verhouding. Hoewel Napoleon en Alexander rivalen waren, bewonderden ze elkaar ook. Toen Napoleon in 1814 werd verbannen naar Elba, vreesde Joséphine voor haar comfortabele bestaan. Maar Alexander bezocht haar geregeld op haar landgoed in Malmaison. Het schijnt dat ze over financiën en politiek spraken, maar het zou zomaar meer kunnen zijn. Nadat de twee in mei 1814 een wandeling hadden gemaakt op een koele avond, vatte Joséphine kou; ze overleed vijf dagen later aan een keelontsteking.

Alexander kocht een groot deel van haar kunstcollectie op, schilderijen en sculpturen die een belangrijke aandeel vormden van de collectie van de Hermitage in Sint-Petersburg.

Het schilderij over een voor Napoleon cruciale strijd, 'De slag aan de Berezina' van Peter von Hess (1844), krijgt een ereplaats. Daar worden ook spullen getoond van nazaten van soldaten die in het leger van Napoleon dienden - zo'n 30.000 Nederlanders vochten mee in Rusland.

Die Nederlanders waren onmisbaar bij de slag aan de Berezina, een rivier in wat nu Wit-Rusland heet. Toen Napoleon in 1812 de aftocht uit Moskou aankondigde omdat de winter in aantocht was, moesten de troepen de rivier oversteken. Dat kon alleen dankzij de brugbouwtalenten van de Nederlanders. De Hermitage is overigens nog op zoek naar andere nazaten van veteranen.

Tegelijk met deze expositie besteedt de Hortus aandacht aan Joséphine: ze verzamelde behalve kunst ook planten en bloemen.

Horloge met miniatuur portret van Napoleon. Genève, Rusland, na 1812. Beeld State Hermitage Museum, St Petersburg
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden