PlusOperarecensie

De Don Giovanni van De Nationale Opera riskeert cancelling door het woke-dom

Don Giovanni door De Nationale Opera. Beeld Bart Grietens
Don Giovanni door De Nationale Opera.Beeld Bart Grietens

Zelfs in een mythisch sparrenbos is Don Giovanni van Mozarts opera op zijn allerbest. Al riskeert de hoofdpersoon wel cancelling, met zijn misogyne stereotypering van ‘de vrouwtjes’.

Erik Voermans

E.T.A. Hoffmann noemde Mozarts Don Giovanni als eerste de opera der opera’s en dat is hem sindsdien door velen nagezegd. Er is natuurlijk ook weinig tegen in te brengen. Met donderende openingsakkoorden zet Mozart het drama meteen op scherp en die spanning blijft in het ideale geval drie uur lang onverminderd aanwezig.

In de beroemde, altijd rillingen verwekkende slotscène, als de geest van de Commendatore, die in menselijke gedaante aan het begin van de opera door Don Giovanni werd vermoord, wraak komt nemen, wordt die spanning zelfs nog opgevoerd. Voeg daarbij nog een aaneenschakeling van de allermooiste aria’s die ooit zijn geschreven en weet dat Hoffmann niet heeft overdreven.

Dit is opera op zijn onovertrefbare allerbest, wat Don Giovanni tot een ideaal instapstuk maakt, zelfs als de regisseur van dienst een scenisch concept bedenkt dat piept en kraakt. De muziek is zo goed dat het stuk bestand is tegen de grootste gekkigheden. Overigens riskeert Don Giovanni ernstig cancelling door het woke-dom, want de misogyne stereotyperingen (‘de vrouwtjes’) vliegen je om de oren.

Bij De Nationale Opera hebben ze de beproefde enscenering van Claus Guth weer opgetuigd, die in 2008 bij de Salzburger Festspiele veel succes had en acht jaar later voor het eerst naar Amsterdam werd gehaald. Guth kiest voor een radicaal doorgevoerde eenheid van tijd, plaats en handeling, wat hier betekent dat de hele opera zich afspeelt in een mythisch sparrenbos, symbool voor diepe verlangens en angsten. Dat bos kan ronddraaien en aan de rand bevindt zich een bushokje, waar Donna Elvira, bruut aan de kant gezet door Giovanni de superstud, zit te wachten, maar het lijkt erop dat de halte is opgeheven.

Dat decor oogt fantastisch, maar er kleeft één groot nadeel aan: de gebeurtenissen in het libretto verlangen zo hier en daar een bebouwde kom, of zelfs zoiets elementairs als een deur, zodat het tenminste ergens op slaat als Don Giovanni tegen zijn knecht Leporello zegt ‘Er wordt geklopt. Doe open.’

Alle wrijving tussen decor en tekst ten spijt is deze Don Giovanni zeer genietbaar, omdat er prachtig wordt gezongen. Uitblinker is Adela Zaharia als Donna Anna, die haar grote aria’s werkelijk schitterend over het voetlicht brengt. Goed zijn ook Amanda Majeski als Donna Elvira, die tot groot vermaak op de mafste momenten opduikt om Don Giovanni’s versierpogingen te versjteren, Lilian Farahani als Zerlina, Rafeal Siwek als de Commendatore, Frederik Bergman als Meassetto en Long Long als Don Ottavio.

De nerveus bewegende Leporello (hij zet tot twee keer toe een spuit in zijn arm; waarom?) van Adrian Sâmpretrean en Seth Carico in de titelrol zijn vocaal aan elkaar gewaagd, al weet deze Don Giovanni wat betreft présence geen moment duidelijk te maken waarom hij zo’n magnetische uitwerking op ‘de vrouwtjes’ heeft.

Het Nederlands Kamerorkest speelt onder Jérémie Rhorer keurig historisch verantwoord, maar ook wat week en bleekneuzig. Er mag wel wat meer peper bij. Erg goed is weer wel de begeleiding van de recitatieven op de fortepiano.

Klassiek

Don Giovanni

Door De Nationale Opera

Met Nederlands Kamerorkest o.l.v. Jérémie Rhorer

Regie Claus Guth

Gezien 4/11, Nationale Opera & Ballet

Nog te zien 6, 10, 14, 17, 19, 25, 28/11, aldaar

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden